Drugi przewodnik z serii «Ścieżkami przodków» został zaprezentowany w Łucku
Wydarzenia

2 grudnia w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym w Łucku odbyła się prezentacja przewodnika «Ścieżkami przodków: powiat sanocki».

Książka została przygotowana i wydana przez organizację pozarządową «Wyrij» (w języku ukraińskim – miejsce, gdzie odlatują ptaki na zimę oraz miejsce, gdzie odlatują dusze umarłych – tłum.) – naukowy, poszukiwawczy oraz edukacyjny obóz-ekspedycja, który upowszechnia wiedzę o historii i kulturze ukraińskich ziem etnicznych poza współczesnymi granicami Ukrainy. Oprócz działalności wydawniczej organizacja prowadzi wycieczki i opiekuje się cmentarzami ukraińskimi w Polsce. Pierwszy przewodnik z serii «Ścieżkami przodków», poświęcony powiatowi lubaczowskiemu, został zaprezentowany przez «Wyrij» w 2019 r.

Według działaczki organizacji Olgi Swidzynskiej ze Lwowa są to pierwsze ukraińskojęzyczne przewodniki opisujące część regionu znanego na Ukrainie jako Zakerzonie. Zakierzoński Kraj – to ziemie na zachód od linii demarkacyjnej zaproponowanej przez brytyjskiego ministra Curzona jako granica między II RP a RFSRR w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. Tereny te od dawna zamieszkiwane są przez ludzi różnych narodowości i tak samo od dawna są przedmiotem sporów dotyczących ich przynależności. Po II wojnie światowej znalazły się w granicach Polski. W wyniku deportacji w ramach Układu Lubelskiego i Akcji Wisła na tych ziemiach praktycznie nie ma Ukraińców, którzy mieszkali tu, według historyków, przynajmniej od czasów Rusi Kijowskiej. Wiele miejscowości, gdzie większość mieszkańców stanowili Ukraińcy, zniknęło z powierzchni ziemi, a pozostałe po nich zabytki stopniowo odchodzą w niebyt. Działacze «Wyrija» postanowili ocalić i udokumentować materialną pamięć kulturową tego regionu.

stezhkamy 05

stezhkamy 05

stezhkamy 05

Od 2008 r., czyli od czasu swego powstania, «Wyrij» ze spontanicznego obozu studenckiego przekształcił się w organizację pozarządową i zorganizował ponad 10 wypraw. Uczestniczyły w nich setki młodych ludzi zainteresowanych historią, krajoznawstwem, kulturą, zgłębiających własną tożsamość narodową. Fundusze na działalność pozyskiwano we własnym zakresie, pomagały lokalne władze i przedsiębiorcy, uczestnicy fundowali wyjazdy także za własne pieniądze. W 2019 r. organizacja pozarządowa «Wyrij» otrzymała grant od Ukraińskiego Funduszu Kultury, dzięki któremu udało się przeprowadzić wyprawę do powiatu lubaczowskiego, a na podstawie uzyskanych materiałów stworzyć przewodnik zarówno drukowany, jak i elektroniczny, dostępny do bezpłatnego pobrania z sieci.

Prezentowany przewodnik «Ścieżkami przodków: powiat sanocki» również powstał dzięki grantowi UFK, jest już też dostępny online. Publikację przedstawił Taras Rad’, członek «Wyrija». Opowiedział także o udziale w ostatnich wyprawach, współpracy ze stroną polską, podzielił się własnymi wrażeniami. Ta ziemia nie jest mu obojętna, ponieważ stąd pochodzą jego przodkowie.

Wyjazd był bardzo pracowity. Trwał tylko siedem dni, ale w tym czasie sfotografowano i sfilmowano około stu (!) istniejących i zaginionych ukraińskich miejscowości w regionie.

stezhkamy 02

stezhkamy 03

Sam przewodnik nie jest typowy, bo nie znajdziecie w nim tradycyjnych tras. Zawiera jednak mapy, statystyki, szkice historyczne o regionie i miejscowościach, które aktualnie należą do powiatu sanockiego, opowieści o najciekawszych obiektach i ludziach, którzy tu mieszkali.

Bardzo przydatny jest rozdział z praktycznymi poradami, które podpowiadają podróżnikowi, jak sobie poradzić lub gdzie się udać w różnych sytuacjach. Publikacja jest pięknie ilustrowana i dobrze wydana. Każdy, kto przyszedł na prezentację, otrzymał jej darmowy egzemplarz.

Organizacja ma konto na Facebooku – vyriy.ua. Zachwycające filmiki «Wyrija» można znaleźć na YouTube wpisując w wyszukiwarce «Стежками предків», a na stronie firmy «Skeiron», która fotografowała i digitalizowała obiekty, można obejrzeć wycieczkę 3D po Sanocczyźnie z dwudziestoma panoramami.

Tekst i zdjęcia: Anatol OLICH

CZYTAJ TAKŻE:

NA CMENTARZACH POGRANICZA

(NIE)ZAPOMNIANE CMENTARZE

Powiązane publikacje
Janusz Korczak – lekarz, wychowawca i nauczyciel. Czego nauczył nas o dzieciach?
Artykuły
Jego najbardziej znana książka «Król Maciuś Pierwszy», opowiadająca o królewiczu kierującym państwem, została przetłumaczona na kilkanaście języków i jest czytana do dziś. W 80. rocznicę tragicznej śmierci Janusza Korczaka w obozie koncentracyjnym w Treblince przypominamy jego życie i koncepcje wychowawcze.
07 sierpnia 2022
150 lat temu konsekrowano kościół w Draganówce na Tarnopolszczyźnie
Wydarzenia
W Draganówce w obwodzie tarnopolskim odbyły się uroczystości z okazji 150. rocznicy konsekracji kościoła pw. Matki Bożej Śnieżnej.
07 sierpnia 2022
Lipcowa tołoka na cmentarzu w Zbarażu
Wydarzenia
Pod koniec lipca na katolickiej części cmentarza miejskiego w Zbarażu odbyła się kolejna tołoka. Mieszkańcy miasta porządkowali cmentarz także przed Wielkanocą.
05 sierpnia 2022
W Lubieszowie walczono z roślinnością na cmentarzu katolickim
Wydarzenia
Młode akacje, które ciągle zarastają stary cmentarz katolicki w Lubieszowie, opryskano herbicydami.
05 sierpnia 2022
Trwa nabór wniosków o dofinansowanie działań w ramach projektu «Dla Niepodległości – kontynuacja»
Konkursy
Fundacja Wolność i Demokracja w ramach projektu «Dla Niepodległości – kontynuacja» ogłasza nabór wniosków na dofinansowanie uroczystości zorganizowanych przez organizacje polskie w kraju zamieszkania.
04 sierpnia 2022
Trwa nabór do projektu «Biznesowe ABC dla uchodźców z Ukrainy»
Wydarzenia
Jesteś z Ukrainy? Interesuje Cię założenie własnego biznesu w Polsce lecz przerażają Cię formalności? Chcesz się spotkać z aktywnymi i przedsiębiorczymi ludźmi? Zapisz się na Letnią Szkołę Przedsiębiorczości «Biznesowe ABC dla uchodźców z Ukrainy».
03 sierpnia 2022
Tarnopolscy Polacy porządkowali Cmentarz Mikuliniecki
Wydarzenia
Członkowie Polskiego Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca uczcili pamięć Polaków spoczywających na Cmentarzu Mikulinieckim w Tarnopolu.
02 sierpnia 2022
Zapomnieć o wojnie choćby na chwilę: w Zamłyniu odbył się obóz dla dzieci «Gorące Serca»
Wydarzenia
Drugi turnus obozu w Centrum Integracyjnym «Zamłynie» nazwany «Gorące Serca» zgromadził dzieci z Łucka, Lubomla i Nowogrodu Wołyńskiego, a także z obwodów donieckiego, kijowskiego, chersońskiego i charkowskiego.
02 sierpnia 2022
Dlaczego ważne jest opowiadanie o Powstaniu Warszawskim?
Artykuły
«W czasie Powstania Warszawskiego złu przeciwstawiali się Polacy. Dziś robią to Ukraińcy» – pisze Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.
01 sierpnia 2022