Drugi przewodnik z serii «Ścieżkami przodków» został zaprezentowany w Łucku
Wydarzenia

2 grudnia w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym w Łucku odbyła się prezentacja przewodnika «Ścieżkami przodków: powiat sanocki».

Książka została przygotowana i wydana przez organizację pozarządową «Wyrij» (w języku ukraińskim – miejsce, gdzie odlatują ptaki na zimę oraz miejsce, gdzie odlatują dusze umarłych – tłum.) – naukowy, poszukiwawczy oraz edukacyjny obóz-ekspedycja, który upowszechnia wiedzę o historii i kulturze ukraińskich ziem etnicznych poza współczesnymi granicami Ukrainy. Oprócz działalności wydawniczej organizacja prowadzi wycieczki i opiekuje się cmentarzami ukraińskimi w Polsce. Pierwszy przewodnik z serii «Ścieżkami przodków», poświęcony powiatowi lubaczowskiemu, został zaprezentowany przez «Wyrij» w 2019 r.

Według działaczki organizacji Olgi Swidzynskiej ze Lwowa są to pierwsze ukraińskojęzyczne przewodniki opisujące część regionu znanego na Ukrainie jako Zakerzonie. Zakierzoński Kraj – to ziemie na zachód od linii demarkacyjnej zaproponowanej przez brytyjskiego ministra Curzona jako granica między II RP a RFSRR w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. Tereny te od dawna zamieszkiwane są przez ludzi różnych narodowości i tak samo od dawna są przedmiotem sporów dotyczących ich przynależności. Po II wojnie światowej znalazły się w granicach Polski. W wyniku deportacji w ramach Układu Lubelskiego i Akcji Wisła na tych ziemiach praktycznie nie ma Ukraińców, którzy mieszkali tu, według historyków, przynajmniej od czasów Rusi Kijowskiej. Wiele miejscowości, gdzie większość mieszkańców stanowili Ukraińcy, zniknęło z powierzchni ziemi, a pozostałe po nich zabytki stopniowo odchodzą w niebyt. Działacze «Wyrija» postanowili ocalić i udokumentować materialną pamięć kulturową tego regionu.

stezhkamy 05

stezhkamy 05

stezhkamy 05

Od 2008 r., czyli od czasu swego powstania, «Wyrij» ze spontanicznego obozu studenckiego przekształcił się w organizację pozarządową i zorganizował ponad 10 wypraw. Uczestniczyły w nich setki młodych ludzi zainteresowanych historią, krajoznawstwem, kulturą, zgłębiających własną tożsamość narodową. Fundusze na działalność pozyskiwano we własnym zakresie, pomagały lokalne władze i przedsiębiorcy, uczestnicy fundowali wyjazdy także za własne pieniądze. W 2019 r. organizacja pozarządowa «Wyrij» otrzymała grant od Ukraińskiego Funduszu Kultury, dzięki któremu udało się przeprowadzić wyprawę do powiatu lubaczowskiego, a na podstawie uzyskanych materiałów stworzyć przewodnik zarówno drukowany, jak i elektroniczny, dostępny do bezpłatnego pobrania z sieci.

Prezentowany przewodnik «Ścieżkami przodków: powiat sanocki» również powstał dzięki grantowi UFK, jest już też dostępny online. Publikację przedstawił Taras Rad’, członek «Wyrija». Opowiedział także o udziale w ostatnich wyprawach, współpracy ze stroną polską, podzielił się własnymi wrażeniami. Ta ziemia nie jest mu obojętna, ponieważ stąd pochodzą jego przodkowie.

Wyjazd był bardzo pracowity. Trwał tylko siedem dni, ale w tym czasie sfotografowano i sfilmowano około stu (!) istniejących i zaginionych ukraińskich miejscowości w regionie.

stezhkamy 02

stezhkamy 03

Sam przewodnik nie jest typowy, bo nie znajdziecie w nim tradycyjnych tras. Zawiera jednak mapy, statystyki, szkice historyczne o regionie i miejscowościach, które aktualnie należą do powiatu sanockiego, opowieści o najciekawszych obiektach i ludziach, którzy tu mieszkali.

Bardzo przydatny jest rozdział z praktycznymi poradami, które podpowiadają podróżnikowi, jak sobie poradzić lub gdzie się udać w różnych sytuacjach. Publikacja jest pięknie ilustrowana i dobrze wydana. Każdy, kto przyszedł na prezentację, otrzymał jej darmowy egzemplarz.

Organizacja ma konto na Facebooku – vyriy.ua. Zachwycające filmiki «Wyrija» można znaleźć na YouTube wpisując w wyszukiwarce «Стежками предків», a na stronie firmy «Skeiron», która fotografowała i digitalizowała obiekty, można obejrzeć wycieczkę 3D po Sanocczyźnie z dwudziestoma panoramami.

Tekst i zdjęcia: Anatol OLICH

CZYTAJ TAKŻE:

NA CMENTARZACH POGRANICZA

(NIE)ZAPOMNIANE CMENTARZE

Powiązane publikacje
Poznaję Ojczyznę przodków
Wydarzenia
Opowiem Wam o mojej wspaniałej wycieczce «Poznaję Ojczyznę przodków», która odbyła się w dniach 26 lipca – 3 sierpnia.
12 sierpnia 2022
Specjalny program stypendialny dla studentów i naukowców z Ukrainy
Konkursy
Narodowe Centrum Nauki ogłasza specjalny program stypendialny skierowany do studentów i naukowców z Ukrainy, którzy w wyniku agresji Rosji na Ukrainę schronili lub schronią się w Polsce.
11 sierpnia 2022
Operacja Polska w historii mojej rodziny. Część 1
Artykuły
Tragiczna data 11 lipca 1943 r. została wyryta na zawsze w historycznej pamięci Polaków na Wołyniu. Natomiast dla Polaków, którzy na mocy pokoju ryskiego pozostali na terenie sowieckiej Ukrainy, m. in. także dla mojej rodziny, takim czarnym dniem stał się 11 sierpnia 1937 r. – dzień podpisania rozkazu nr 00485.
11 sierpnia 2022
Harcerze i płastuni wspólnie przy grobach żołnierzy Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej
Wydarzenia
Harcerze Chorągwi Łódzkiej ZHP wspólnie z harcerzami z Hufca «Wołyń» oraz płastunami z Równego i Winnnicy podczas lipcowego obozu porządkowali groby żołnierzy Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej w Kaliszu, Szczypiornie oraz Warszawie.
10 sierpnia 2022
«Gaude Polonia»: rozpoczął się nabór wniosków na rok 2023
Konkursy
Trwa nabór wniosków do Programu Stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP «Gaude Polonia» na rok 2023.
09 sierpnia 2022
Weź udział w szkoleniu «Podstawy wystąpień publicznych»
Wydarzenia
Fundacja Wolność i Demokracja zaprasza przedstawicieli organizacji polskich i polonijnych do udziału w szkoleniach on-line «Podstawy wystąpień publicznych».
09 sierpnia 2022
Trwa książkowa współpraca Zbaraża z polskimi miastami partnerskimi
Wydarzenia
Mieszkańcy Zbaraskiej Hromady zbierają ukraińskie książki dla polskich bibliotek oraz dla Ukraińców przebywających obecnie w Polsce i mających na nie zapotrzebowanie.
08 sierpnia 2022
Janusz Korczak – lekarz, wychowawca i nauczyciel. Czego nauczył nas o dzieciach?
Artykuły
Jego najbardziej znana książka «Król Maciuś Pierwszy», opowiadająca o królewiczu kierującym państwem, została przetłumaczona na kilkanaście języków i jest czytana do dziś. W 80. rocznicę tragicznej śmierci Janusza Korczaka w obozie koncentracyjnym w Treblince przypominamy jego życie i koncepcje wychowawcze.
07 sierpnia 2022
150 lat temu konsekrowano kościół w Draganówce na Tarnopolszczyźnie
Wydarzenia
W Draganówce w obwodzie tarnopolskim odbyły się uroczystości z okazji 150. rocznicy konsekracji kościoła pw. Matki Bożej Śnieżnej.
07 sierpnia 2022