Z okazji stulecia urodzin patrona Polskiego Centrum Kultury i Edukacji w Tarnopolu, Ojca Profesora Mieczysława Alberta Krąpca, ukazał się w języku ukraińskim i polskim wywiad rzeka «Porzucić świat absurdów».

Mieczysław Krąpiec był wieloletnim rektorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wybitnym filozofem i pedagogiem, przyjacielem papieża Jana Pawła ІІ.

Po raz pierwszy książka «Porzucić świat absurdów» została wydana w 2002 r. przez Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu w Lublinie. Po ukraińsku ukazała się w 2021 r. w tarnopolskim wydawnictwie «Krok» przy wsparciu Konsulatu Generalnego RP w Łucku. Ta publikacja jest rozmową o. Jana Sochonia z Mieczysławem Krąpcem, która ukazuje nam osobę Ojca Profesora, jego życie i walkę o Uniwersytet w okresie PRL. Czytelnicy mają możliwość zapoznania się z wypowiedziami Mieczysława Krąpca, jego wspomnieniami o dzieciństwie w Berezowicy Małej na Tarnopolszczyźnie i rozwoju Uniwersytetu, a także zajrzeć do głębokiego i zachwycającego świata jego poglądów, przekonań, przypuszczeń i hipotez filozoficznych.

Podczas grudniowej prezentacji ukraińskiego przekładu o. Jan Sochoń tak powiedział o tytule książki: «Porzucić świat absurdów» – to jest parafraza jednej z wypowiedzi ojca profesora, mówiąca o tym, że filozofia, która nie chce zrozumieć rzeczywistości, a odwołuje się do mocy podmiotu, świadomości, myśli ludzkiej, która tylko żongluje ideami, to ona właściwie sprowadza rzeczywistość do absurdów, do takiego systemu, którego wyrazem jest panlogizm heglowski, gdzie u samych źródeł systemu filozoficznego stoi sprzeczność, i na procesie dialektycznym Hegel buduje całe rozpoznanie rzeczywistości. Wobec tego porzucić świat absurdów dla ojca w istocie oznaczało powrócić do realizmu, do tego, co jest najbardziej racjonalną drogą ku zdobyciu mądrości. A mądrość prowadzi do szczęścia».

Mieczysław Krąpiec wychował niejedno pokolenie naukowców, pedagogów i duchownych, a jego badania w zakresie filozofii tworzyły podstawy do rozbudowy polskiej szkoły filozofii realistycznej. Szczególne cechy filozofii Ojca Profesora to głębokie poznanie, szerokie poglądy oraz otwartość na wszystko, co nowe. Swoje teorie potrafił wyjaśnić prostymi słowami na zwykłych przykładach z życia, zrozumiałych dla człowieka nieznającego się na trudnej terminologii filozoficznej.

«Nieprzypadkowo wspominana jest rola nauczyciela, kiedy mowa jest o Mieczysławie Krąpcu i nieprzypadkowo doceniany jest wpływ jednego człowieka na dzieje ludzkości, kiedy omawiany jest jego wkład w rozwój filozofii, nauki oraz kultury. Ogrom pracy, który podjął Ojciec Profesor Mieczysław Albert Krąpiec trudno porównać do pracy kogokolwiek, kto zdecydował się na coś podobnego» – napisał w przedmowie do ukraińskiego wydania Piotr Fryz, prezes Polskiego Centrum Kultury i Edukacji im. prof. Mieczysława Krąpca w Tarnopolu.

Berezowica Mała, rodzinna wieś Mieczysława Krąpca, miała ogromny wpływ na kształtowanie jego światopoglądu w dzieciństwie. Uczył się w I Państwowym Gimnazjum im. Wincentego Pola w Tarnopolu, które ukończył w 1939 r. Następnie wstąpił do nowicjatu zakonu dominikanów w Krakowie. W 1943 r. złożył śluby wieczyste, a w 1945 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Od 1951 r. pracował na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

W trakcie nauki w tarnopolskim gimnazjum Mieczysław poznał oo. dominikanów, uczył się od nich podstaw teologii, filozofii, historii i literatury. Koledzy i uczniowie niejednokrotnie podkreślali jego otwartość na dyskusję, gotowość do zmian, rozwoju i podejmowania decyzji w trudnych warunkach. Mieczysław Krąpiec potrafił sprostać wyzwaniom czasu oraz zobaczyć perspektywy własnego rozwoju właśnie w naukowej wspólnocie dominikanów, a następnie – wśród entuzjastów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

«Cechuje Go niezwykła wrażliwość na obecność innych ludzi, zwłaszcza takich, którzy wykazują pragnienie poszukiwania prawdy i są ciekawi intelektualnie. Kto choćby raz w życiu miał możliwość zetknięcia się bliżej z Ojcem Profesorem, pozostaje pod urokiem jego osobowości» – zaznacza o. Jan Sochoń w przedmowie do książki.

Mieczysław Krąpiec dorastał w wielokulturowym społeczeństwie przedwojennej Tarnopolszczyzny. Młode lata przypadły na trudny okres zmian historycznych i światopoglądowych, konfliktów i wojen, które doprowadziły zarówno do unicestwienia ludzkich istnień, zniszczenia państw i miast, jak i do pełnej zmiany i przeistoczenia dotychczasowej kultury. Łacina, w której Mieczysław Krąpiec napisał dwie prace naukowe, przestała być używana, a system oświaty doszczętnie się zmienił. Młody naukowiec i zakonnik musiał nauczyć się żyć i pracować w warunkach reżimu komunistycznego w ówczesnej Polsce.

«Ojciec Profesor naprawdę bardzo często opowiadał o Ukrainie: jak byłoby dobrze, gdyby nasze narody, ukraiński i polski, coraz bardziej się ze sobą porozumiewały, żeby nie tworzyły jedności, bo pluralizm jest piękny, każdy musi zachować swoją tożsamość i dbałość o własne miejsce w świecie, niemniej jednak wszyscy jesteśmy z jednego kręgu kulturowego, z cywilizacji zachodniej, i dlatego Ukraina i Polska w tym aspekcie tworzą jedno kłącze wspólnych wartości. Te wartości są związane po pierwsze z religijnym stylem życia, inna liturgia jeszcze powiększa tę jedność, a po drugie jest to więź z wartościami tradycji europejskiej grecko-rzymsko-łacińskiej, a w tradycji wschodniej, być może bizantyjskiej czy neoplatońskiej, ale w każdym razie to są wszystko te elementy, które nas jako narody łączą. I ojciec po prostu z sentymentem mówił o Ukrainie, ponieważ swoje młode życie spędził tam, w tej przyrodzie i aurze religijnej, i także w tych niepokojach, jakie były związane ze sprawami polityki i wojny», – wspominał Jan Sochoń.

W przedmowie do książki Piotr Fryz przywołuje słowa Jana Pawła ІІ, napisane w liście do Ojca Profesora z okazji jego 80. urodzin: «Zawsze podziwiałem Twój realizm spojrzenia na codzienność i maksymalizm w szukaniu odpowiedzi na związane z nią pytania i problemy». Papież miał rację, gdyż Ojciec Profesor nieustannie bronił swoich realistycznych pozycji w filozofii, co miało ogromny wpływ na jego życie i działalność.

Polskie Centrum w Tarnopolu wspólnie z wydawnictwem «Krok» przy wsparciu Konsulatu Generalnego RP w Łucku postanowiły podjąć wspólne działania na rzecz popularyzacji spuścizny Ojca Profesora. Jednym z ważnych kroków na tej drodze mogą stać się coroczne obchody Dnia Patrona Polskiego Centrum w rodzinnej wsi Mieczysława Alberta Krąpca.

Jurij Zawadski,
tłumacz książki «Porzucić świat absurdów»
Zdjęcia z archiwum Klasztoru oo. Dominikanów w Krakowie udostępnił redakcji autor