Janowa Dolina. Konflikt pamięci
Artykuły

W Wielki Piątek 23 kwietnia 1943 roku w Janowej Dolinie (obecnie Bazaltowe) połączone siły UPA, dezerterzy z Ukraińskiej Policji Pomocniczej oraz okoliczne ukraińskie chłopstwo, wymordowało w okrutny sposób około 600 polskich mieszkańców. Ze strony UPA zginęło 8 ludzi, a 3 zostało rannych.

 

W okresie Wielkanocy 2014 roku, w okresie największego święta obchodzonego wśród chrześcijan, w czasie tak newralgicznym i ważnym dla Ukrainy, działacze Prawego Sektora z obwodu rówieńskiego w demonstracyjny sposób uczcili rocznice napadu, złożyli kwiaty pod pomnikiem UPA, wznosili na cześć «herojów UPA» trzykrotny okrzyk «Sława!»...a modlitwę w intencji upowców odmówił o. Ihor, dziekan Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwii Prawosławnej.

 

Mija 71 lat od tamtego tragicznego wydarzenia, a historia niczego ludzi nie nauczyła. Boli takie postępowanie, bo jest dowodem na to, że w ludziach nadal drzemią uprzedzenia narodowe. Zastanawiam się, z perspektywy minionych lat, czyja śmierć była wtedy ważniejsza, tych 600 czy może 8 osób? Komu była ona potrzebna? Czyje ambicje zaspokoiła? Czy coś zmieniła? Czy Ukraina na tym zyskała? Kogo dzisiaj, po 71 latach należy czcić, katów, czy ofiary? To pozostawiam do głębokiego przemyślenia działaczom. Mam też cichą nadzieję, że o. Ihor modlił się za wszystkich, którzy zginęli w tę krwawą Wielkanoc 1943 roku.

 

Na Majdanie, liczni Polacy, protestując w Kijowie razem z Ukraińcami, w ciężkich chwilach podczas ulicznych bojów i natarcia «Berkuta» dla pokrzepienia ducha śpiewali hymn Ukrainy i wznosili okrzyki «Sława Ukrainie – Herojam Sława!». Tymi Herojami byli ludzie na Majdanach Ukrainy i Niebiańska Sotnia, a nie banderowscy mordercy600 polskich mieszkańców Janowej Doliny, głównie starców, kobiet i dzieci.

 

P.S. Dzisiaj mamy swój czas, inne realia i inne sprawy. Ukraina robi pierwsze kroki powrotu do wspólnego europejskiego Domu, do którego nie wolno wchodzić z nierozliczonymi zbrodniami wojennymi. Ukraina stoi w obliczu rosyjskiej okupacji i utraty kolejnych swoich terytoriów na tle pańswowotwórczej niemocy. Misja ocalenia niepodległości Ukrainy coraz wyraźniej kładzie się na bary młodego, scalonego i zahartowanego Majdanem pokolenia. Przekazanie im w dziedzicwo niezlustrowanego ukraińskiego spadku historycznego byłoby kolejną zbrodnią nie tylko przeciw ukraińskiemu narodowi, ale i przeciw wspólnocie europejskiej.

 

Walenty WAKOLUK

 

Janowa-Dolina

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026