Projekt «Tajemnice dwóch wież: promocja dziedzictwa historycznego Łucka i Lublina poprzez innowacyjne technologie» zgromadził znawców średniowiecznych i nowożytnych dziejów obu miast. 11 maja wspólnie zasiedli przy okrągłym stole, podczas którego zaprezentowali swoje referaty.

Spotkanie na temat «Życie w średniowiecznych i nowożytnych miastach – Łucku i Lublinie» odbyło się w formacie mieszanym (uczestnicy z Ukrainy uczestniczyli off-line, z Polski – on-line) w sali konferencyjnej Centrum Świadczenia Usług Administracyjnych w Łucku. Wzięli w nim udział nie tylko przedstawiciele beneficjentów projektu i prelegenci z obu krajów, ale także historycy zainteresowani tematem.

«Celem okrągłego stołu jest połączenie wiedzy naukowców i krajoznawców na poziomie transgranicznym, aby przygotować wspólne opracowanie, które opowie o codziennym życiu średniowiecznego i nowożytnego Łucka i Lublina» – powiedziała Anna Winciuk, kierownik Wydziału Współpracy Międzynarodowej i Działalności Projektowej Łuckiej Rady Miejskiej.

Dzięki projektowi «Tajemnice dwóch wież» realizowanemu w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska–Białoruś–Ukraina 2014–2020 partnerzy planują zwiększyć liczbę zwiedzających Stare Miasta w Łucku i Lublinie jako miejsc o wysokiej koncentracji obiektów dziedzictwa historycznego, a także wzmocnić zainteresowanie zabytkami poprzez stworzenie nowych transgranicznych i innowacyjnych produktów turystycznych, m.in. aplikacji mobilnych, które zostaną ze sobą połączone: z łuckiej aplikacji będzie można przejść do lubelskiej.

Ponadto w ramach projektu powstanie wspólny film promujący dziedzictwo historyczne i kulturowe Łucka i Lublina oraz e-broszura.

W filmie promocyjnym znajdą się po trzy obiekty zabytkowe w Łucku (Zamek w Łucku, Wieża Czartoryskich, Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego) i Lublinie (Brama Krakowska, Bazylika oo. Dominikanów, Baszta Gotycka). Zgodnie z wizją pomysłodawców wystąpią w nim nie tylko aktorzy, ale także animowane postacie 3D.

Na e-broszurę «Życie codzienne historycznego Łucka i Lublina» o charakterze popularnonaukowym złożą się artykuły ukraińskich i polskich ekspertów. Publikacja będzie bezpośrednim efektem okrągłego stołu odbywającego się 11 maja.

«Jesteśmy dumni, że królowie przebywali na Zamku Lubelskim» – powiedziała Monika Kłos, zastępca dyrektora Wydziału Funduszy Europejskich Urzędu Miasta Lublin. Podczas okrągłego stołu przedstawiła działania zrealizowane w ramach projektu w Lublinie i rezultaty, które już udało się osiągnąć.

Dodała, że najważniejszym wydarzeniem w historii Lublina było podpisanie Unii Lubelskiej w 1569 r. Był to pierwszy tego typu sojusz w Europie, który powstał długo przed Unią Europejską. Dzięki położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych Lublin zawsze był miastem wielokulturowym. Tradycja ta trwa do dziś, przejawia się m.in. w licznych wydarzeniach kulturalnych, takich jak festiwale «Wschód Kultury – Inne Brzmienia», «Jarmark Jagielloński» czy «Ukraina w Centrum Lublina».

W ramach projektu «Tajemnice dwóch wież» w Lublinie, podobnie jak w Łucku, powstał nowy szlak turystyczny. Można go przemierzyć za pomocą aplikacji mobilnej. Przenieść się w czasie pomoże zwiedzającym nagranie audio, w którym odtwarzane są dźwięki średniowiecznego Lublina. Efekty specjalne obejmują hałas tłumu, tupot koni i odgłosy bitew. «Najważniejsze są dźwięki, które przenoszą nas 700 lat wstecz» – dodała Monika Kłos.

«Sfinansowaliśmy kampanię promocyjną: artykuły prasowe, posty na Facebooku, reklamy» – powiedziała przedstawicielka Lublina. Dodała, że odnotowano już 400 tys. użytkowników aplikacji i ponad milion odsłon.

Po przemówieniach przedstawicieli beneficjentów projektu, naukowcy zaprezentowali swoje referaty, dotyczące znanych obiektów i ciekawych postaci Łucka i Lublina z okresu średniowiecza i czasów nowożytnych.

Krzysztof Janus, specjalizujący się w badaniu zabytków architektury, opowiedział o historii Baszty Półokrągłej w Lublinie i zniszczeniach, których doznawała na przestrzeni czasów. Uczestnicy spotkania mieli okazję do obejrzenia makiet baszty z różnych okresów historii oraz planów jej rekonstrukcji.

Historyk i przewodnik Andrij Pawlaszyk mówił o Wieży Czartoryskich, najstarszej zachowanej wieży Dolnego Zamku w Łucku, oraz o książętach Czartoryskich. Zdaniem uczonego ten wołyński ród był bardzo wpływowy w Wielkim Księstwie Litewskim. Według badacza świadczy o tym m.in. fakt, że rozejm po zakończeniu tzw. wojny łuckiej został podpisany w Czartorysku.

Olena Biriulina, kierownik Muzeum Historii Łuckiego Bractwa, przedstawiła życiorysy postaci: Żdany Ładyżanki oraz Jana Bedermana. Żdana Ładyżanka to żyjąca w XVI wieku zamożna rodowita mieszczanka łucka, która w warunkach nierównego statusu społecznego skutecznie broniła swoich praw. Kolejną postacią był pisarz dekretowy i sekretarz królewski Jan Bederman, Szkot z pochodzenia, który mieszkał w Łucku w XVII wieku, posiadał nieruchomości w tym mieście, a także w Krzemieńcu i Owruczu.

«W Lublinie Bedermanów nazywano mieszczanami, ale w łuckich dokumentach wszyscy członkowie tego rodu są określani wyłącznie jako szlachta. W Warszawie podejrzewano, że szlachectwo sekretarza królewskiego Jana Bedermana było fałszywe, ale energiczny i przedsiębiorczy Szkot zdołał zrobić karierę» – zaznaczyła Olena Biriulina w drugiej części swojego referatu.

O Zamku Lubelskim, Bramie Grodzkiej i Archikatedrze Lubelskiej, obiektach zbudowanych w Lublinie w XIII, XIV i XVI wieku, mówił dr Roman Zwierzchowski.

W trakcie okrągłego stołu poruszono także takie tematy, jak dzieje mieszczaństwa łuckiego w XVII wieku, ówczesnej wspólnoty rzymskokatolickiej w Łucku oraz Bazyliki oo. Dominikanów, Bramy Krakowskiej, Kamienicy Lubomelskich i Kościoła farnego św. Michała w Lublinie.

«Jestem pod wrażeniem. Dziś zdobyłam ogromną wiedzę» – powiedziała podsumowując Monika Kłos. Zaznaczyła, że choć mieszka w Lublinie, to podczas okrągłego stołu dowiedziała się dużo nowego o historii swojego miasta, jak również o dziejach Łucka.

Uczestnicy spotkania podziękowali moderatorowi wydarzenia dr hab. Oksanie Jarosz z Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki oraz tłumaczkom Olenie Szeremecie i Olenie Semeniuk, których praca, zdaniem uczestników, była ważna dla wzajemnego zrozumienia.

Tekst i zdjęcia: Emma Wylotnyk