We wrześniu wraz z rozpoczęciem po wakacjach nauki w szkołach ukraińskich, proces edukacyjny rozpoczął się także w placówkach oświatowych, w których nauczany jest język polski. Nie oznacza to jednak, że uczniowie takich szkół nie odbywali w okresie letnim praktyk językowych. Jan Krysztal z Łucka opowiada o swoich sukcesach w nauce języka polskiego oraz o nagrodzie w prestiżowym międzynarodowym konkursie.
W 2023 r. odbyła się XIV edycja międzynarodowego konkursu «Być Polakiem», w którym biorą udział młodzi Polacy z całego świata. Ten turniej ma na celu m.in. poznawanie przez jego uczestników historii Polski splecionej z historią swojej rodziny, doskonalenie sprawności języka polskiego oraz ukazanie bogactwa dwukulturowości i dwujęzyczności. Jest skierowany do dzieci i młodzieży polonijnej oraz dzieci Polaków mieszkających poza granicami Polski, w wieku 6–22 lat.
Bracia Piotr i Jan Krysztalowie z Łucka biorą udział w tym konkursie już od kilku lat z rzędu. Dwa lata temu nagrodę odebrał starszy z braci, Piotr, który ma obecnie 13 lat, jednak ze względu na pandemię COVID-19 nie mógł pojechać do Polski. Wskutek tego zwycięzca otrzymał dyplom i nagrodę pocztą. W 2023 r. bracia ponownie wysłali swoje prace. Tym razem laureatem został młodszy Krysztal – 11-letni Jan.
W sumie przez międzynarodowe jury zostało ocenionych około 1200 prac z 40 krajów. Wśród laureatów i wyróżnionych znalazło się sześcioro dzieci z Ukrainy w różnych kategoriach wiekowych.
W swojej pracy literackiej na temat zaproponowany przez organizatorów «Przygoda, jaką przeżyłem w Polsce» Jan opisał, jak był z rodzicami w Polsce, kiedy pojechali do przyjaciół w Lublinie. Rodzice Wiaczesław i Nadija Krysztalowie studiowali na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. «Pisałem nie tylko o Lublinie, bo wtedy odwiedzaliśmy także Kraków i inne miejscowości na południu Polski» – wspomina Jan.
Nagrodą był udział w wycieczce edukacyjnej do Polski. Otóż latem laureat dołączył do innych dzieci w ramach tygodniowego programu «Śladami Kopernika». Oferta była bardzo bogata: oprócz Warszawy dzieci zwiedziły miasta związane z tym naukowcem: Toruń, Malbork, Frombork, Olsztyn, Gietrzwałd oraz Pułtusk. Szczególne wrażenie na Janie zrobiła wizyta w planetarium w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie, rejs statkiem Kanałem Warmińsko-Elbląskim i spływ rzeką Krutynią. Najbardziej emocjonujące było powitanie grupy salutem ze starożytnej armaty w zamku Pułtuskim i oczywiście gala wręczenia nagród.
W wycieczce wzięło udział 60 nagrodzonych z 36 różnych krajów. Jan szczególnie zaprzyjaźnił się z Tadeuszem z Wielkiej Brytanii, Carlosem z Hiszpanii i Aldo z Włoch. Porozumiewali się oczywiście po polsku. «W Polsce czuliśmy się jak u siebie, nie mieliśmy wrażenia, że jesteśmy za granicą» – mówi Jan.
Zwieńczeniem wizyty do Polski była gala finałowa konkursu, która odbyła się 2 sierpnia na Zamku Królewskim w Warszawie. Dzieci otrzymały dyplomy, flagi RP i nagrody książkowe. «Kiedy musieliśmy wchodzić na salę, każdy z nas otrzymał flagi krajów reprezentowanych w konkursie. Kiedy rozłożyłem moją, zobaczyłem, że ma trzy poziome paski (zielony, biały, czarny) i czerwony pionowy pasek. Ukraińska flaga przypadła innemu uczestnikowi, a ja reprezentowałem Zjednoczone Emiraty Arabskie» – uśmiecha się Jan.
Inauguracja kolejnej XV, jubileuszowej edycji konkursu «Być Polakiem» zaplanowana jest na 27–29 października. Odbędzie się w Sztokholmie. Bracia Piotr i Jan Krysztalowie po raz kolejny chcą zgłosić swoje prace do udziału w rywalizacji.
Anatol Olich
Zdjęcia udostępnione przez Nadiję Krysztal
