Lwowska Narodowa Galeria Sztuki im. Borysa Woźnickiego zaprezentowała w Pałacu Potockich kilkadziesiąt prac malarza Daniela Dowboszyńskiego, który urodził się w Kołkach na Wołyniu, ale całe swoje twórcze życie związał ze Lwowem.

Otwarcie ekspozycji «Daniel Dowboszyński. Nad brzegami wiecznej rzeki» zgromadziło 25 lipca liczną grupę uczniów artysty, a także miłośników jego malarstwa.

W 2024 r. minęło 100 lat od urodzin artysty. Z tej okazji «Monitor Wołyński» opublikował wspomnienia o nim pt. «Daniel Doboszyński – mój wujek», którymi podzielił się jego siostrzeniec Walenty Wakoluk. Należy nadmienić, że od urodzenia artysta nazywa się Doboszyński, litera «w» pojawiła się w nazwisku przez pomyłkę podczas wydawania nowych dokumentów we Lwowie. Wystawa, którą otwarto w miniony piątek, odbyła się z okazji 101. rocznicy urodzin malarza przypadającej na 27 lipca.

«W rzeczywistości jest jubileuszowa, ponieważ 40 lat temu w galerii odbyła się pierwsza wystawa Daniela Dowboszyńskiego» – zauważyła Oksana Darmoriz, zastępczyni dyrektora generalnego Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki im. Borysa Woźnickiego ds. naukowych. Podziękowała wszystkim, którzy przygotowali obrazy artysty ze zbiorów Galerii, w szczególności pracownikom działu ekspozycyjnego i konserwatorom, a także dobroczyńcom, którzy udostępnili jego prace ze swoich kolekcji, oraz Walentemu Wakolukowi, który przekazał ponad 50 obrazów ze zbiorów rodzinnych.

«Dzisiaj oddajemy hołd Danielowi Dowboszyńskiemu – jednemu z wybitnych mistrzów Lwowa, którzy go kształtowali. Długo przymierzaliśmy się do tej wystawy, ponieważ pan Walenty zaproponował ją już około półtora roku temu» – powiedział Taras Woźniak, dyrektor generalny Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki im. Borysa Woźnickiego.

Na wystawie prezentowane są obrazy i monotypie stworzone przez artystę w ciągu całego jego twórczego życia, począwszy od 1946 r. Będą eksponowane w Pałacu Potockich we Lwowie do 24 sierpnia.

«Daniel Dowboszyński jest niezwykle ważną osobą w moim życiu. Miał wpływ na moje ukształtowanie. Kiedy mówimy o fenomenie lwowskiej szkoły malarskiej, należy podkreślić rolę w niej właśnie Daniela Dowboszyńskiego, który stał się legendą. Jego twórczość jest wielowymiarowa, pełna sensów poetyckich i filozoficznych. Czerpał inspirację z atmosfery Lwowa, a także z Wołynia, skąd pochodził» – powiedział uczeń artysty Roman Jaciw. Mówił również o elementach tożsamości narodowej i wielokulturowym kontekście w twórczości Daniela Dowboszyńskiego, w szczególności o wpływie na niego szkoły francuskiej i polskiej.

Dr hab. sztuki Wasyl Kosiw, rektor Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuki, w której studiował i pracował Daniel Dowboszyński (wówczas był to Lwowski Instytut Sztuki Użytkowej i Dekoracyjnej), mówił o jego wyjątkowości jako artysty i nauczyciela: «To pierwszy rocznik, pierwsza grupa studentów, pierwsi absolwenci. I to wszystko są znane nazwiska. Wyjątkowe dla tamtych czasów było również to, że absolwent od razu pozostał na uczelni jako wykładowca».

Całe życie Daniela Dowboszyńskiego było związane z Akademią: tutaj studiował, przez ponad 30 lat pracował jako wykładowca, w tym przez 20 lat kierował Katedrą Malarstwa Monumentalnego. «Wszyscy, którzy wtedy studiowali na uczelni, ukształtowali się mniej lub bardziej pod wpływem Dowboszyńskiego. Obecnie digitalizujemy archiwum, część z niego jest już dostępna na stronie Akademii w zakładce «Wybitni profesorowie». Wśród trzech nazwisk, które już tam przedstawiliśmy, znajduje się również Dowboszyński» – powiedział rektor.

«Wstąpiłam do Instytutu w 1966 r. Daniel Dowboszyński był moim wykładowcą już na pierwszym roku. Zapamiętałam go jako bardzo dobrego i wyrozumiałego człowieka. Zawsze wchodził do sali wykładowej uśmiechnięty. Ogólnie rzecz biorąc, kiedy pojawiali się Daniel Dowboszyński, Zynowij Flinta lub Mykoła Łozyński, sala wykładowa promieniała» – wspomina dr hab. sztuki Halina Stelmaszczuk, która w latach 1989–2024 pracowała na Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuki, a obecnie pracuje w Katedrze Dizajnu na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki. Podobnie jak Daniel Dowboszyński, pochodzi z Wołynia. Dodać należy, że artykuł o artyście do Encyklopedii Współczesnej Ukrainy przygotowała właśnie Halina Stelmaszczuk.

«Daniel Dowboszyński jest dziś wśród swoich, w swoim mieście. Wyobraźcie sobie drogę młodzieńca zyskującego po okropnościach wojny nową jakość, która go kształtuje, a następnie przekazującego to swoim uczniom. Miał również ogromny wpływ na moje ukształtowanie. Kiedy przeglądałem rodzinne zdjęcia i przygotowywałem jego obrazy do wystawy, przed moimi oczami przemknęło całe jego życie, a w nim kamienie milowe, które go ukształtowały. Wspomnieć należy tu o nauczycielach: Romanie Sielskim, Iwanie Sewerze, Rostysławie Sylwestrowie, Josypie Bokszaju oraz o przyjaciołach ze studiów: Iwanie Skobale, Sofii Karaffie-Korbut, Karlo Zwiryńskim, Witoldzie Monastyrskim, a także o lwowskim środowisku artystycznym – rodzinie Turynów, Margit Sielskiej, Mykole Kołessie i wielu innych» – powiedział Walenty Wakoluk.

Natalia Denysiuk

Fot. Olha Szerszeń