Odkąd katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Łucku otrzymała organy z Niemiec, a stało się to w 1999 r., w świątyni regularnie odbywają się koncerty organowe. Instalacja tego instrumentu stała się ważną inwestycją w kulturę muzyczną miasta u progu nowego tysiąclecia.

3 sierpnia Wołyńska Filharmonia Obwodowa rozpoczęła VII Festiwal Muzyki Organowej «Luchesk Organum». Zasłużony artysta Ukrainy Jurij Szutko (flet), Kateryna Szpakowska (sopran) i Switłana Miszenina (organy elektryczne) zaproponowali słuchaczom zgromadzonym w kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła program pt. «Ave Maria».

Podczas koncertu organowego 3 sierpnia. Fot. Jurij Wojnarowski

Kolejny koncert w ramach Festiwalu «Luchesk Organum» odbędzie się 10 sierpnia o godz. 16:00.

Historia dzisiejszych organów w Łucku rozpoczęła się ponad 40 lat temu. Jeszcze w latach 80. w wołyńskiej prasie, w ramach dyskusji na temat rezerwatu w Starym Mieście, poruszano kwestię zapotrzebowania na salę muzyki organowej i kameralnej. Jednak koncerty organowe w Łucku stały się możliwe dopiero wtedy, gdy w 1999 r. dzięki biskupowi Marcjanowi Trofimiakowi, ordynariuszowi diecezji łuckiej Kościoła Katolickiego w Ukrainie, w katedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła zainstalowano organy niemieckiej firmy «Ludwig Rohlfing – Mathias Kreienbrink». Można to nazwać największą inwestycją w kulturę muzyczną miasta u progu nowego tysiąclecia.

Rok przed tym wyjątkowym wydarzeniem parafianie kościoła Świętego Bonifacego z miasteczka Neuenkirchen koło Münster postanowili kupić nowe organy. Poprzedni instrument wyprodukowany przez znaną firmę organową z Osnabrück nie służył nawet pół wieku, ale jego demontaż i ponowne strojenie okazały się droższe niż nowy organ. W parafii postanowiono więc sprzedać metalowe piszczałki (stop cyny i ołowiu w różnych proporcjach) oraz inne elementy na pamiątki, aby móc zgromadzić środki na zakup nowego instrumentu.

Jak wspominał biskup Marcjan Trofimiak, dowiedział się o tym jego znajomy Albert Pille, który zwrócił się do rady parafialnej w Neuenkirchen z prośbą o przekazanie instrumentu do katedry w Łucku.

Nikt z tamtejszych parafian nie wierzył, że w Ukrainie uda się zainstalować ich organy, ale Albert Pille był osobą cieszącą się autorytetem, więc go posłuchano. Dodać należy, to właśnie on jako pierwszy zaczął wozić pomoc humanitarną do Ukrainy, a pierwsze organy, które dzięki niemu trafiły do Ukrainy, służą dziś w kościele w Kowlu.

Biskup Marcjan Trofimiak zaangażował wówczas znajomych polskich organmistrzów – Bałchanów. Jeden z nich, Eugeniusz Bałchan, obejrzał organy przed wysłaniem ich do Ukrainy. Następnie wraz ze swoim bratem Stanisławem, bratankiem i kolegami rozebrał je i przygotował do transportu.

Na początku 1999 r. polscy organmistrzowie obejrzeli miejsce, w którym instrument miał zostać zainstalowany, dokonali pomiarów, sporządzili rysunki i rozpoczęli montaż. Był przy tym obecny Petro Suchocki, który później został tytularnym organistą katedry katolickiej w Łucku.

Ogólny widok łuckich organów. Fot. Anatol Olich

Jak wspominał biskup Marcjan Trofimiak, wszystkie głosy organów zabrzmiały w połowie maja 1999 r. Do użytku oddano je 10 czerwca, a w październiku uroczystą liturgię odprawił i poświęcenia instrumentu dokonał biskup Reinhard Lettmann, ordynariusz diecezji münsterskiej. Podczas poświęcenia organów śpiewała solistka Opery Wiedeńskiej Beata Raszkiewicz, a wśród gości honorowych była liczna delegacja z parafii Świętego Bonifacego z Neuenkirchen.

Dyrygent chóru parafialnego kościoła Świętego Bonifacego, po wysłuchaniu gry Piotra Suchockiego, pochwalił polskich mistrzów: «Instrument jest skonstruowany genialnie!».

Biskup Marcjan Trofimiak zamówił we Lwowie napis, aby uwiecznić pamięć o tym, że jest to dar parafii Świętego Bonifacego. Napis znalazł się w centrum uwagi wszystkich aparatów fotograficznych i kamer wideo. Goście nie mogli uwierzyć, że to ten sam organ. Cieszyli się, że dali się przekonać Albertowi Pillemu.

Przez dziesięć lat ówczesny ordynariusz diecezji łuckiej, biskup Marcjan Trofimiak, przywracał tradycję organową na Wołyniu. Instrumenty otrzymały kościoły w Dubiszczach i Kiwercach, a do nowego kościoła w miasteczku Dowbysz w obwodzie żytomierskim biskup Marcjan Trofimiak znalazł organy w Szwajcarii.

Wasyl Woron

Na głównym zdjęciu: Publiczność Podczas koncertu organowego odbywającego się w łuckiej katedrze 3 sierpnia. Fot. Jurij Wojnarowski