Ścieżka zdrowia w miasteczku urzędników
Artykuły

Gmach, w którym teraz się znajduje Wołyńskie Muzeum Krajoznawcze, został wybudowany w latach 1928–1930 według projektu łuckiego architekta Kazimierza Janickiego jako budynek administracyjny Okręgowego Zarządu Terenowego i pełnił tę funkcję do 1939 roku.

Dopiero w związku z reorganizacją zarządu krajowego nazwa instytucji została zmieniona na Wołyński Departament Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolniczych. Pobliskie osiedle nazywano miasteczkiem (kolonią) urzędników; w eleganckich, małych domkach przykrytych, podobnie jak budynek zarządu terenowego, czerwoną dachówką, mieszkali urzędnicy z rodzinami. Za ulicą Wyspiańskiego (później Górną, od 1941 roku – ulicą Horbok, obecnie zabudowa), na zboczu rzeki Sapałaiwka, został założony park z ze ścieżkami dla spaceru – ścieżką zdrowia, resztki której częściowo się zachowały do dziś. Trasy były położone jako warstwy serpentyn; dolne ścieżki z górnymi połączono schodami, mostkami, ścieżki przez stoki obsadzono krzewami i drzewami. Zachowane do dziś największe drzewa w parku pochodzą z początku lat 30. Wzdłuż ścieżek wystawiono ławki.

terenkur

Po wojnie park nazwano imieniem Klima Woroszyłowa. Wejście do parku ozdobiono rzeźbami, typowymi dla epoki socrealizmu: na masywnych słupkach stały komsomołka ze wsi i komsomolec robotnik (być może – górnik). W parku zainstalowano rzeźbę słonia i Mośki (obecnie słoń pozostał sam); tylko niektórzy wiedzą, że pomysł ten zaczerpnięto ze znanej bajki Iwana Kryłowa Słoń i Mopsik („Ach, Mośka, znać ona silna, czto łajet na słona!”). Powyżej letniego placu dla tańców na kamiennym słupku stał jeleń w postaci skały.

W 1954 roku jeden ze stoków parku – na prawo od mostu przez Sapałaiwkę – został wykorzystany do budowy kolei dla dzieci. Piętrowy od strony rzeki i parterowy od strony ulicy Horbok, oryginalny dom-pałac został dobrze dopasowany do krajobrazu; droga kolejowa dla dzieci ciągnęła się wzdłuż Sapałaiwki i nie psuła parku; stacja kolejowa nazywała się Rosynka. Próbowano zmienić nazwę parku na Park Młodych Kolejarzy, później chcieli nazwać go Komsomolski, jednak zmiana nazw była nie powiodła się.

Pałac Młodzieży Uczniowskiej obejmował część terenu parku i zasłonił go od strony ulicy Chopina. Jeszcze później przy ulicy Górnej (Horbok) zostały wybudowane domki prywatne. Do parku można dojść poprzez przejście pomiędzy gmachami Pałacu Młodzieży Uczniowskiej, ale niestety park traci swoją funkcję – strefy zdrowego i aktywnego wypoczynku. Kolejne płuca miasta zostały porażone obojętnością i brakiem zagospodarowania.

Z historii:

Stanisław Wyspiański (1869–1907) – pisarz polski, artysta, autor sztuk teatralnych. Uczeń Jana Matejki. Studiował sztukę ludową i architekturę Galicji, mistrz grafiki, malarstwa i sztuki teatralno-dekoracyjnej. Autor dramatów historycznych Warszawianka, Legion, Noc Listopadowa, utworów o wymiarze politycznym – Uwolnienie, Akropol. Przyjaźnił się z pisarzem W. Stefanykiem, ukraińskim malarzem – M. Żukiem.

Kliment Woroszyłow (1881–1969) – działacz Partii Komunistycznej i państwa radzieckiego, marszałek Związku Radzieckiego (1935), podwójny Bohater Związku Radzieckiego (1956,  1968),  Bohater Pracy Socjalistycznej (1960). W czasie wojny domowej dowodził Piątą Armią Ukraińską, Armią Carycyńską, Dziesiątą Armią, był członkiem Rewolucyjnej Rady Wojskowej Pierwszej Armii Konnej. Przez całe życie zajmował wysokie stanowiska wojskowe i partyjne. Został pochowany na Placu Czerwonym w Moskwie przy Murze Kremlowskim.

Natalia PUSZKAR

 

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026