Ponad 30 lat dyrektorem Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, był przedstawiciel rodu książąt Lubomirskich.
W 1723 r. właścicielami miasta Równe zostali książęta Lubomirscy – przedstawiciele jednego z najbardziej szanowanych i bogatych rodów Rzeczypospolitej. To oni urządzili w Równem rezydencję – duży kompleks pałacowo-parkowy. Wśród Lubomirskich byli wojskowi, poeci, dyplomaci, muzycy, archeolodzy, pisarze. Każdy z nich przez 200 lat w mniejszym lub większym stopniu przyczynił się do rozwoju Równego. Ostatni z rówieńskich Lubomirskich – Adam – przed II wojną światową powrócił z żoną do Równego. W 1939 r. został aresztowany przez władze radzieckie i w 1940 r. zmarł w rówieńskim więzieniu.
Okazuje się, że związek Lubomirskich z Równem istnieje do dziś. Droga tych więzi prowadzi daleko za ocean, do Stanów Zjednoczonych. Łączy ona Rówieńskie Obwodowe Muzeum Krajoznawcze z Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku. Wiadomo, że rówieńskie muzeum znajduje się w pomieszczeniu zbudowanym kosztem księcia Fryderyka Lubomirskiego w 1839 r.
W 1875 r. w Paryżu pobrali się hrabia René Lannes de Montebello i księżna Maria Lubomirska, córka Kazimierza Lubomirskiego, który władał miastem w latach 1848–1871. Wnuk księżny Marii, hrabia André Roger Lannes de Montebello przeprowadził się z rodziną z Francji do USA. Tam zmarł w 1986 r. Hrabia był malarzem, krytykiem sztuk pięknych, a także członkiem Francuskiego Ruchu Oporu w czasie II wojny światowej. Jego syn, prawnuk księżny Marii, Philippe de Montebello, drugi z czterech synów w rodzinie, urodził się w Paryżu w 1936 r., a w 1955 r. uzyskał obywatelstwo amerykańskie. Uczył się w francuskim liceum, studiował historię sztuk pięknych na Uniwersytecie Harvardzkim i w Instytucie Sztuk Pięknych na Uniwersytecie w Nowym Jorku. Przez kilka lat był dyrektorem Muzeum Sztuk Pięknych w Houstonie. W 1974 r. wrócił do Nowego Jorku, gdzie piastował stanowisko kuratora działu malarstwa europejskiego w Metropolitan Museum of Art, a w 1977 r. został jego dyrektorem. De Montebello był w tym absolutnym rekordzistą, ponieważ piastował to stanowisko ponad 30 lat – dłużej od jakiegokolwiek innego dyrektora muzeum artystycznego w USA.
W związku z rezygnacją Philippe de Montebello w 2008 r. gazeta «New York Times» pisała: «Jego decyzja (o rezygnacji) oznacza koniec epoki nie tylko w dziedzinie muzealnej, lecz też w kulturalnym życiu miasta, państwa, całego świata». W czasie, kiedy on był dyrektorem muzeum, Metropolitan Museum of Art nabyło bardzo dużo kolekcji prywatnych malarstwa europejskiego, rzeźby, dzieła sztuki zdobniczej, impresjonistów, post-impresjonistów i in. Muzeum corocznie organizowało około 30 wystaw nie tylko z własnych 17 działów, lecz też z kolekcji społecznych i prywatnych z całego świata. Metropolitan stał się wiodącym wydawcą literatury artystycznej w USA, wydając 25–30 ilustrowanych książek rocznie.
De Montebello uczestniczył w założeniu Związku Kuratorów Muzeów Sztuk Pięknych w 2001 r., a później w opracowaniu polityki tej organizacji, wobec wywiezionych zbiorów sztuki w czasie II wojny światowej. Jest zwolennikiem przejrzystości w badaniu przynależności zbiorów muzealnych.
W salach muzealnych do tej pory brzmi głos jego dyrektora – Philippe de Montebello nagrał wycieczki po różnych wystawach i zbiorach stałych. Po rezygnacji ze stanowiska w 2008 r. i odejściu na emeryturę, powiedział, że nie ma zamiaru odpoczywać, po prostu zmienia miejsce pracy – przechodzi na stanowisko profesora Instytutu Sztuk Pięknych na Uniwersytecie w Nowym Jorku. Philippe de Montebello prowadzi wykłady z historii zbiorów, rozwoju i modernizacji muzeów. Ponadto, jest profesorem wizytującym na uniwersytetach w Cambridge i Oxfordzie w Anglii, gdzie prowadzi zajęcia na temat «Wielowymiarowe życie dzieł sztuki».
Lilia TOŁSTUCHA
