Kartki świąteczne noworoczne
Artykuły

Dziś Nowy Rok niemal we wszystkich krajach chrześcijańskich jest obchodzony pierwszego stycznia. Ta tradycja jest tak stara, jak zwyczaj wysyłania życzeń świątecznych i składania prezentów. Kiedyś, jak wynika ze źródeł historycznych, były to owoce (chyba stąd pochodzi zwyczaj zdobienia noworocznej choinki w drobne czerwone jabłuszka i orzechy), później też dary bogatsze, które z biegiem czasu stały się obowiązkowe. Na przykład, cesarze rzymscy wymagali darów od wszystkich mieszkańców Rzymu.

W Rosji po raz pierwszy Nowy Rok obchodzono 1 stycznia na podstawie rozkazu  Piotra I w 1700 roku. W tym dniu car rozkazał ozdobić domy gałęziami sosny, jodły i jałowca oraz wszyscy mieli radośnie składać sobie nawzajem życzenia świąteczne (na początku zgodnie z rozkazem, potem to stało się przyzwyczajeniem). Pierwszą mszę noworoczną odprawił  patriarcha prawosławny Stefan Jaworski (nawiasem mówiąc, pochodził on z Jaworowa pod Lwowem). Od czasu powstania telewizji corocznie przyjmujemy życzenia składane równo o północy przez zwierzchników państwowych.

Obecnie składamy życzenia krewnym, przyjaciołom, znajomym. Do wymaganych atrybutów święta od dawna są zaliczane kartki świąteczne.

Pierwsze „pocztówki” noworoczne pojawiły się na początku ubiegłego wieku, obrazki raczej dotyczyły Bożego Narodzenia niż Nowego Roku. W czasie niedługiego czasu niepodległości Ukrainy w 1918 roku wydano kilkanaście kartek bożonarodzeniowo-noworocznych o tematyce ukraińskiej. Były to wzory artystyczne grafiki ukraińskiej autorstwa Jarosława Pstraka, Ołeny Kulczyckiej, Gnata Kołyczniaka. Jako wydanie seryjne „Wesołych Świąt Bożego Narodzenia – bądźmy zdrowi!” zostały one opublikowane w edycji „Syrenka” (Polska).

Później w ukraińskich kartkach świątecznych motyw bożonarodzeniowy (jako „nieprzydatny” – żeby nie „zatruwać naród opium religijnym”) ustąpił miejsca noworocznemu. Równocześnie na kartkach pojawiła się ogólnopaństwowa propaganda ulotkowa: portret Lenina na ścianie nad drzewkiem noworocznym ozdobionym czerwonymi flagami albo pięciokątna gwiazda na Wieży Kremlowskiej i na choince. Nie miało to żadnego znaczenia, że w rzeczywistości dzieci nigdy nie zjeżdżały z góry saniami trzymając w ręku czerwone flagi, a choinkę nigdy w nadmiarze nie przyozdabiano czerwonymi flagami i gwiazdami.

07

Estetyczną lukę częściowo wypełniały kartki importowe, przysyłane od rodzin z Polski, Czech, Niemiec, Kanady, Ameryki i kartki fotograficzne, wykonane ręcznie. Sielankowe, słodziutkie, oczywiście nie były wzorami sztuki, jednak ich symbolika była zrozumiała i bardziej przemawiała do serca i umysłu.

Kartki zaczęto podpisywać „Z Nowym Rokiem!” po „odwilży chruszczowskiej” i tak już pozostało. Obecnie wiele kartek świątecznych z okazji Nowego Roku i Bożego Narodzenia cieszy oko i odpowiada najbardziej wymagającym deltiologom.

Natalia PUSZKAR

Powiązane publikacje
Nie tylko Maria Skłodowska-Curie. Nobliści z polskimi korzeniami
Artykuły
Kojarzeni z Polską laureaci Nagrody Nobla to nie tylko doskonale przez nas pamiętani Maria Skłodowska-Curie, Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Czesław Miłosz, Lech Wałęsa, Wisława Szymborska i Olga Tokarczuk. To także rzesza m. in. naukowców, szczególnie fizyków i chemików, którzy urodzili się i wychowywali na terenie Polski (w jej dawnych i obecnych granicach), a i przebywając zagranicą, często nosili Polskę w sercu.
06 października 2022
Ocaleni od zapomnienia: Władysław Michalski
Artykuły
Akta śledztwa wszczętego w 1939 r. wobec Władysława Michalskiego, policjanta ze Zdołbicy na Rówieńszczyźnie, zawierają tylko kilka kartek. Tak wyglądała większość spraw karnych wobec funkcjonariuszy polskiej policji, których władze radzieckie aresztowały według poprzednio ułożonej listy natychmiast po wkroczeniu na tereny Polski.
06 października 2022
ABC kultury polskiej: «Kwiat Jabłoni» – muzyka, która pochwyci was w swoje objęcia
Artykuły
Ich utwór «Dziś późno pójdę spać» do września 2022 r. odtworzono na YouTube ponad 40 mln razy. Do dziś wydali płyty: «Niemożliwe», «Mogło być nic», «Live Pol’and’Rock Festival» i «Wolne serca». Piszą i śpiewają o tym, co ich dotyka, porusza, o świecie otaczającym człowieka i jego przeżyciach wewnętrznych. Szybki sukces zespołu «Kwiat Jabłoni» zaskoczył nawet jego założycieli.
05 października 2022
W Łucku rozmawiano o Kornelu Filipowiczu – klasyku literatury polskiej pochodzącym z Tarnopola
Wydarzenia
Zespół Międzynarodowego Festiwalu Literackiego «Frontera» zorganizował w Łucku spotkanie z czytelnikami i prezentację mikroserii książek Kornela Filipowicza, które ujrzały światło dzienne w tarnopolskim wydawnictwie «Krok».
04 października 2022
Rodzinne historie: Jadwiga Gusławska i jej Krzemieniec
Artykuły
Jadwiga Gusławska z Krzemieńca to współzałożycielka i pierwszy prezes Towarzystwa Odrodzenia Kultury Polskiej imienia Juliusza Słowackiego. Była redaktorem naczelnym gazety «Wspólne Dziedzictwo» wydawanej w Krzemieńcu w latach 2001–2004. Należała do grona osób, dzięki którym odradzało się Muzeum Juliusza Słowackiego. Pani Jadwiga jest społeczniczką działającą na rzecz polskiej mniejszości na Ukrainie, a także autorką piszącą do «Monitora Wołyńskiego». Dziś poznajemy jej rodzinne historie.
04 października 2022
Związki frazeologiczne: Woda z mózgu
Artykuły
Robienie tzw. wody z mózgu jest dość powszechnym zjawiskiem, do zaistnienia którego wystarczą podatni na wszelkie nawet najbardziej głupie sugestie przedstawiciele rodzaju ludzkiego. Ponieważ takowych na świecie jest jak mrówek, toteż manipulowanie opinią szarych mas przychodzi zazwyczaj zwolennikom tego typu rozwiązań bez trudu.
03 października 2022
Podczas pikniku transgranicznego w Łucku promowano dziedzictwo przyrodnicze
Wydarzenia
W Łucku został zorganizowany piknik transgraniczny. W programie wydarzenia znalazły się quest ekologiczny, otwarte dyskusje oraz piesze wycieczki po mieście – podaje Wydział Informacyjny Łuckiej Rady Miejskiej.
03 października 2022
Trwa rekrutacja do projektu «Szkoła dobrej jakości»
Konkursy
Fundacja Wolność i Demokracja zaprasza szkoły polonijne do udziału w projekcie «Szkoła dobrej jakości».
01 października 2022
Wystawa porcelany w Łucku. Można zobaczyć na niej eksponaty ze zbiorów muzeów w Łucku i Stalowej Woli
Wydarzenia
29 września w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym odbył się wernisaż inkluzyjnej wystawy «Sztuka dla każdego. Porcelana». Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu «Muzea pogranicza – przestrzeń dialogu międzykulturowego».
30 września 2022