Wasyl Szklar opowiedział mieszkańcom Łucka o powstaniu powieści «Marusia», jej dyskursie historycznym i interpretacji czytelników.  

Proces powstania powieści trwał prawie sześć lat. Opisano w niej wydarzenia z 1919 roku. Po ukazaniu się publikacji, autor spotkał się z wieloma komentarzami i pytaniami odnośnie projekcji byłej walki narodowo-wyzwoleńczej w teraźniejszości. Według Wasyla Szklara, tekst powstawał jeszcze przed tragicznymi wydarzeniami na Ukrainie. I właśnie o tym opowiadał 12 marca, podczas spotkania zorganizowanego przez agencję artystyczną «stendaL».

To, że książka cieszy się wielką popularnością i zajmuje pierwsze miejsce w rankingach, nie dziwi, ponieważ Ukraińcy pragną prawdy historycznej i prawdy o sobie samych.

Wasyl Szklar opowiadał o niektórych aspektach swego warsztatu artystycznego. W czasie pisania powieści historycznych jest maksymalnie skoncentrowany na faktach, korzysta z archiwów, poszukuje istniejących dowodów lub zaprzeczenia epizodów historycznych. «W obawie odejścia od prawdy ograniczam swoją wyobraźnię» – powiedział pan Wasyl. Równocześnie pisarz podkreślał znaczenie intuicji pisarskiej, która często okazuje się bardziej skuteczna, niźli rzeczywiste dokumenty. Zadaniem pisarza jest, żeby wstąpić «ze świecą» tam, gdzie jeszcze nikt nie wstępował. Pisząc książki historyczne autor bada całą epokę, a ich magnetyzm i magię przekłada na język literacki. Najtrudniej pisarzowi było utożsamić się z główną bohaterką, młodą dziewczyną, która stała na czele tysiąca rebeliantów. Marusię nazywali wiedźmą, ekstrasensem, a o jej śmierci nie pozostał żaden ślad. Pisarz uważa, że legendy nie powstają z niczego, bowiem musi się coś wydarzyć, a hasło «Bohaterowie nie umierają» powstało o wiele wcześniej: ludzie po prostu nie wierzą, nie chcą wierzyć w śmierć swoich bohaterów. Zakończenie utworu, jak przyznaje autor, to fikcja artystyczna, bo Marusia z pewnością zmarła; jeśliby była żywa, dałaby o sobie znać, pozostawiłaby jakiś ślad.

Rozmowa o powieściach historycznych stopniowo przeszła w dyskusję o współczesnej Ukrainie. Pan Wasyl zwrócił uwagę czytelników na to, że w powieści «Marusia» po raz pierwszy użył on wyrazów «kacap» i «moskal». Jego zdaniem, wieloletnia tolerancja Ukraińców wobec kwestii językowej wychodzi za ramy poprawności politycznej, jest dużym problemem samoidentyfikacji kulturalnej. Natomiast moc kraju w ХХІ wieku nie mierzy się obszarem. Zauważył również, że fikcja czasem jest prawdziwsza niż sama rzeczywistość i odwrotnie – dzisiejsza prawda w swoim dramatyzmie góruje nad wszystkimi istniejącymi fragmentami.

Pod koniec spotkania pisarz wyraził nadzieję, że zwycięstwo nad wrogiem stanie się prawdziwym świętem dla Ukraińców i zniszczy pozostałości dat jubileuszowych, narzuconych przez wroga i sztucznie pielęgnowanych w naszej mentalności.

Iryna POLETUCHA

Fot. Mariczka KULISZ / Волинські новини