Akt Zjednoczenia: reset
Artykuły

22. stycznia 1919 roku na placu św. Sofii w Kijowie ogłoszono akt zjednoczenia dwóch ówczesnych państw – URL i ZURL – w jedno ukraińskie państwo, które powstało po rozpadzie Imperiów Rosyjskiego i Austro-Węgierskiego.

W dniu następnym zostały ogłoszone odpowiednie uchwały Kongresu Pracy Ukrainy. ZURL otrzymała nazwę – Zachodni Obwód URL (ZOURL). Co prawda z powodu wojny praktyczne zjednoczenie obu ukraińskich organizmów państwowych odłożono na przyszłość. Ten problem ostatecznie powinno było rozwiązać Ogólnoukraińskie Zebranie Założycielskie.

Mimo to, że próba zjednoczenia dwóch ukraińskich państw była deklaratywną, a władze URL i ZURL dalej działały osobno, czasami tylko demonstrując wspólną pozycję w polityce zewnętrznej, to niedługotrwałe zjednoczenie okazało się ważnym sygnałem dla konsolidacji Ukraińców, świadectwem dynamicznego rozwoju tożsamości narodowej, kształtowania się narodu.

Akt Zjednoczenia, który opierał się na odwiecznym marzeniu narodu ukraińskiego o jednym i niepodległym państwie, stał się potężnym przejawem dążenia Ukraińców ku jednoczeniu etnicznemu i terytorialnemu. W znacznej mierze sprzyjał także i przezwyciężeniu pozostałości federalistycznych w mentalności elity politycznej.

 

Oficjalnie Dzień Jedności obchodzony jest na Ukrainie od 1999 roku


002_zluka_by_lotr

Niestety, ostatnio coraz częściej niektóre ukraińskie siły polityczne, działacze społecznościowi, wreszcie sami obywatele odwołują się do sztucznego podziału Ukrainy na Wschód, Zachód, Południe itd.

Paradoks, bo gdzie jest wymarzona przez lata konsolidacja? Dlaczego ludzie w czasie trudnej wrogiej okupacji znaleźli w sobie siły dla jedności, a mając niepodległość działają wbrew swoim zasadom? Być może podział na segmenty elektoralne w końcu lat 90-tych zeszłego wieku dla kogoś był korzystny? Apogeum takiego możliwego podziału stał się przełomowy 2004 rok.

Co musi się stać, żeby miała miejsce kolejna jedność? Oczywiście nie doprowadzą do tego populistyczne hasła liderów politycznych. Ich szanse są bliskie zeru. Przy tym możemy tak powiedzieć zarówno o partiach, będących u steru władzy, jak i o opozycji. O wiele więcej szans na zjednoczenie Ukraińców ma ich trudne położenie w kwestii rozwiązań problemów gospodarczo-społecznych. Mimo że brzmi to paradoksalnie, największym czynnikiem wspólnych działań Ukraińców staje się ucisk wolności, «pomyślnie» realizowany za kadencji Janukowicza. Naszym zdaniem właśnie te procesy mogą spowodować reset Aktu Zjednoczenia.

W Dniu Jedności w każdym zakątku Ukrainy odbywają się różne przedsięwzięcia, w ramach których ludzie tradycyjnie tworzą żywy łańcuch tak, jak było to w 71. rocznicę zjednoczenia URL i ZURL, 22. stycznia 1990 roku. Wtedy prawie trzy miliony osób wzięły się za ręce i w taki sposób zjednoczyły Lwów i Kijów.

Łuck nie jest wyjątkiem. Tu, jak i na całej Ukrainie, mają miejsce podobne patriotyczne przedsięwzięcia. W tym roku roku kilka setek wołynian utworzyło żywy łańcuch od placu Teatralnego wzdłuż prospektu Woli. Mimo tego, że akcja miała publiczny i otwarty charakter, nie uczestniczył w niej żaden przedstawiciel władz lokalnych. «Monitor Wołyński » podał, jak łucczanie obchodzą Dzień Jedności i czy w ogóle ten dzień jest dla nich świętem.


006_zluka_by_lotr

Aleksander, 53 lata.

«Dzień Jedności to dążenie każdego Ukraińca do tego, by żyć w jednolitym państwie, które ma nie tylko własne granice, ale jest także zjednoczone wewnętrznie. Dziwi mnie paranoidalne pragnienie naszych «wrogów» do okupowania i zrujnowania Ukrainy. Ogromną rolę tu odgrywają środki tak zwanej dezinformacji, w których informacja o procesach społeczno-politycznych jest podawana nieobiektywnie».

Wołodymyr, 50 lat.

«Typowy Ukrainiec do tej pory ma kompleks małowartościowości. On nigdy nie był obywatelem własnego państwa. Zwłaszcza wyraźnie widać to u starszego pokolenia. Przecież za czasów radzieckich mówiono im, że wszystko, co jest narodowe jest nacjonalizmem, a więc czymś złym. Przypominam nawet jedną ówczesną karykaturę, na której przedstawiono młotek idący na czele szeregu gwoździ. Gwoździe były wbite do deski albo zginały się. Ten, który stał prosto – «poszedł» na tamten świat, a kto zgiął się – został «żywy». Czyli dziś mamy naród zgiętych albo potencjalnie zgiętych ludzi. Żeby się podnieść, potrzeba czasu, ale przede wszystkim musi mieć miejsce odpowiednie wychowanie młodzieży».


011_zluka_by_lotr

Nastia, 24 lata.

«Dzień Jedności to pamięć o historycznym wydarzeniu, które zaszło 22. stycznia 1919 roku. Wtedy ZURL i URL połączyły się w niepodzielne Ukraińskie Państwo. Dziś odbywa się akcja symbolizująca zjednoczenie narodu ukraińskiego. Najciekawszym jest to, że dziś akcja była apartyjna, apolityczna, społeczna – na znak tego, że Ukraina powinna mieć ukraińskie władze czczące ukraińskie święto Jedności. Chyba że żaden przedstawiciel władz nie uczestniczył w tej symbolicznej akcji jednoczenia się».

 

Jak widzimy, Dzień Jedności obecnie jest jednym z najbardziej aktualnych świąt narodowych. Ponad 90 lat temu Ukraińcy zrozumieli, że zjednoczenie jest nieuniknione. Taką drogę wybrali oni dla ratunku własnego państwa. Długie dziesięciolecia rządów Moskwy nie rozdzieliły Ukrainy na części. Czy potrafią to zrobić obecni urzędnicy, biurokraci, pseudoliderzy, żeby dogodzić wrogom wewnętrznym i zewnętrznym? Oczywiście, że potrafią, jeżeli im na to pozwolimy.

Saszko STERENCZUK
Zdjęcia Wołodymyra Chomycza
Wideo autora

 



Powiązane publikacje
Nie tylko Maria Skłodowska-Curie. Nobliści z polskimi korzeniami
Artykuły
Kojarzeni z Polską laureaci Nagrody Nobla to nie tylko doskonale przez nas pamiętani Maria Skłodowska-Curie, Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Czesław Miłosz, Lech Wałęsa, Wisława Szymborska i Olga Tokarczuk. To także rzesza m. in. naukowców, szczególnie fizyków i chemików, którzy urodzili się i wychowywali na terenie Polski (w jej dawnych i obecnych granicach), a i przebywając zagranicą, często nosili Polskę w sercu.
06 października 2022
Ocaleni od zapomnienia: Władysław Michalski
Artykuły
Akta śledztwa wszczętego w 1939 r. wobec Władysława Michalskiego, policjanta ze Zdołbicy na Rówieńszczyźnie, zawierają tylko kilka kartek. Tak wyglądała większość spraw karnych wobec funkcjonariuszy polskiej policji, których władze radzieckie aresztowały według poprzednio ułożonej listy natychmiast po wkroczeniu na tereny Polski.
06 października 2022
ABC kultury polskiej: «Kwiat Jabłoni» – muzyka, która pochwyci was w swoje objęcia
Artykuły
Ich utwór «Dziś późno pójdę spać» do września 2022 r. odtworzono na YouTube ponad 40 mln razy. Do dziś wydali płyty: «Niemożliwe», «Mogło być nic», «Live Pol’and’Rock Festival» i «Wolne serca». Piszą i śpiewają o tym, co ich dotyka, porusza, o świecie otaczającym człowieka i jego przeżyciach wewnętrznych. Szybki sukces zespołu «Kwiat Jabłoni» zaskoczył nawet jego założycieli.
05 października 2022
W Łucku rozmawiano o Kornelu Filipowiczu – klasyku literatury polskiej pochodzącym z Tarnopola
Wydarzenia
Zespół Międzynarodowego Festiwalu Literackiego «Frontera» zorganizował w Łucku spotkanie z czytelnikami i prezentację mikroserii książek Kornela Filipowicza, które ujrzały światło dzienne w tarnopolskim wydawnictwie «Krok».
04 października 2022
Rodzinne historie: Jadwiga Gusławska i jej Krzemieniec
Artykuły
Jadwiga Gusławska z Krzemieńca to współzałożycielka i pierwszy prezes Towarzystwa Odrodzenia Kultury Polskiej imienia Juliusza Słowackiego. Była redaktorem naczelnym gazety «Wspólne Dziedzictwo» wydawanej w Krzemieńcu w latach 2001–2004. Należała do grona osób, dzięki którym odradzało się Muzeum Juliusza Słowackiego. Pani Jadwiga jest społeczniczką działającą na rzecz polskiej mniejszości na Ukrainie, a także autorką piszącą do «Monitora Wołyńskiego». Dziś poznajemy jej rodzinne historie.
04 października 2022
Związki frazeologiczne: Woda z mózgu
Artykuły
Robienie tzw. wody z mózgu jest dość powszechnym zjawiskiem, do zaistnienia którego wystarczą podatni na wszelkie nawet najbardziej głupie sugestie przedstawiciele rodzaju ludzkiego. Ponieważ takowych na świecie jest jak mrówek, toteż manipulowanie opinią szarych mas przychodzi zazwyczaj zwolennikom tego typu rozwiązań bez trudu.
03 października 2022
Podczas pikniku transgranicznego w Łucku promowano dziedzictwo przyrodnicze
Wydarzenia
W Łucku został zorganizowany piknik transgraniczny. W programie wydarzenia znalazły się quest ekologiczny, otwarte dyskusje oraz piesze wycieczki po mieście – podaje Wydział Informacyjny Łuckiej Rady Miejskiej.
03 października 2022
Trwa rekrutacja do projektu «Szkoła dobrej jakości»
Konkursy
Fundacja Wolność i Demokracja zaprasza szkoły polonijne do udziału w projekcie «Szkoła dobrej jakości».
01 października 2022
Wystawa porcelany w Łucku. Można zobaczyć na niej eksponaty ze zbiorów muzeów w Łucku i Stalowej Woli
Wydarzenia
29 września w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym odbył się wernisaż inkluzyjnej wystawy «Sztuka dla każdego. Porcelana». Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu «Muzea pogranicza – przestrzeń dialogu międzykulturowego».
30 września 2022