Wspomnienia o Łobodowskim
Artykuły

Wzruszające było spotkanie w Muzeum im. Józefa Czechowicza poświęcone drugiemu wybitnemu poecie lubelskiemu Józefowi Łobodowskiemu.

O ile Czechowicz jest w Lubelskiem powszechnie znany, bo o nim cenzura «Polski Ludowej» pozwalała dużo pisać, o tyle Łobodowski, mający zresztą bogatszy dorobek literacki, bo przecież żył do 1988 roku, jest zdecydowanie mniej znany, właśnie w wyniku «działania owej cenzury». Wszystkie dane, które dotyczyły Łobodowskiego, skwapliwie niszczono, gdyż poeta przebywając na emigracji prowadził sekcję polską Radia Madryt i bezlitośnie obnażał obłudę «wielkiego «przyjaciela» Polski, Związku Radzieckiego.

W 1936 roku Łobodowski otrzymał prestiżową Ogólnopolską Literacką Nagrodę Młodych. W finale decyzji o przyznaniu tej nagrody wygrał pojedynek z późniejszym laureatem Nagrody Nobla Czesławem Miłoszem. Lubelskiego literata oceniono jako wybitny talent, a miał wówczas 27 lat.

Nieco później Józef Łobodowski był naczelnym redaktorem Kuriera Lubelskiego, a następnie redaktorem naczelnym tygodnika «Wołyń» wydawanego w Łucku.

Tuż przed wybuchem II wojny światowej recenzował programy literackie w Polskim Radiu Warszawa. W 1939 roku został zmobilizowany, aby walczyć z niemieckim okupantem, a potem z zadającym Polsce «nóż w plecy» Związkiem Radzieckim. Wycofując się przekroczył granicę polsko-węgierską, gdzie został internowany. Łobodowski z Węgier uciekł do Francji, a następnie, gdy Niemcy wkroczyły do Francji, uciekł do Hiszpanii. W tym, kraju spędził większą część swego emigracyjnego życia.

Był doskonałym tłumaczem literatury ukraińskiej i hiszpańskiej na język polski. Łobodowski to wielki lingwista, znał w stopniu literackim, oprócz swego ojczystego języka – polskiego, jeszcze 10 języków. Spośród nich najbardziej lubił język ukraiński i miał wielu przyjaciół literatów ukraińskich. Poza tym doskonale znał, w stopniu literackim, język rosyjski, białoruski, hiszpański, portugalski, francuski, włoski, angielski i niemiecki. Doskonale też władał językiem Esperanto, który bardzo cenił.

Będąc na emigracji poza Radiem Madryt, występował ze swymi komentarzami w Radiu Wolna Europa i Radiu Swoboda. W swym wierszu «Na własną śmierć» pisał: «Na obcej ziemi boję się umierać, bez lęku spotkam śmierć ojczystą». Niestety umarł w 1988 roku na obcej ziemi – w Hiszpanii, a do kraju wróciły, po kremacji, tylko jego prochy, które złożono w grobie matki, przy ulicy Lipowej w Lublinie.

Adam TOMANEK

 

 

Powiązane publikacje
W Równem zaproponowano uhonorowanie rzeźbiarza Tomasza Oskara Sosnowskiego
Wydarzenia
Rówieńska Rada Obwodowa zaproponowała uhonorowanie na szczeblu państwowym wybitnego rzeźbiarza Tomasza Oskara Sosnowskiego pochodzącego z Rówieńszczyzny. W 2027 r. minie 215 lat od dnia urodzin artysty.
30 czerwca 2026
Trzy paralele dotyczące konfliktów międzyetnicznych. Ukazała się monografia prof. Oksany Kaliszczuk
Wydarzenia
Na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki w Łucku odbyła się prezentacja książki Oksany Kaliszczuk pt. «Aromat pamięci i historii z nutką goryczy. Analiza porównawcza wydarzeń II wojny światowej».
06 czerwca 2026
Feliks Sznarbachowski i Wołyń
Artykuły
Ksiądz Feliks Sznarbachowski zmarł dość wcześnie, ale zdołał pozostawić zauważalny ślad w historii Wołynia. Oprócz pracy duszpasterskiej we Włodzimierzu i Kowlu, Sznarbachowski spędził znaczną część swojej kariery kapłańskiej w Ołyce.
29 maja 2026
W Równem odbędzie się prelekcja upamiętniająca Annę Walentynowicz
Wydarzenia
8 kwietnia Rówieńska Obwodowa Biblioteka Naukowa zaprasza na spotkanie poświęcone polskiej działaczce społecznej, współzałożycielce NSZZ «Solidarność» Annie Walentynowicz.
07 kwietnia 2026
Rówieński chór «Serafin» we wspomnieniach Czesława Chytrego
Artykuły
W Równem ukazała się książka krajoznawcy Czesława Chytrego «Serafin» wyśpiewał wielki sukces» poświęcona chórowi «Serafin», który od ponad 30 lat działa przy katolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Równem.
11 lutego 2026
«Nie zamykamy tej historii». W Łucku podsumowano projekt o rzeźbiarzu Stanisławie Sarcewiczu
Wydarzenia
Podczas końcowej prezentacji projektu «Sarcewicz: wirtualny powrót łuckiego geniusza sztuki naiwnej» zespół, który go realizował, przedstawił jego rezultaty, podzielił się doświadczeniami z jego wdrażania oraz przemyśleniami na temat innych inicjatyw.
05 grudnia 2025
Ogród rzeźb łuckiego artysty Stanisława Sarcewicza można obejrzeć on-line
Wydarzenia
Platforma «Algorytm Działań» uruchomiła stronę internetową sartsevych.algorytm.ngo, poświęconą życiu i twórczości łuckiego rzeźbiarza Stanisława Sarcewicza.
24 listopada 2025
W Łucku zaprezentowano książkę poświęconą spuściźnie architekta Sergiusza Tymoszenki
Wydarzenia
20 listopada w Łucku odbyła się prezentacja książki-albumu «Sergiusz Tymoszenko. Powrót». Publikacja ukazała się w 2021 r. z okazji 140. rocznicy urodzin wybitnego ukraińskiego architekta.
22 listopada 2025
Oświecicielka z Korca
Artykuły
O Zofii Rudominie-Dusiatskiej (z domu Endrukajtis) historycy napisali niewiele. Wspominając tę «cichą kresową bohaterkę» w 140. rocznicę jej urodzin, będę się opierał nie tylko na ich publikacjach, lecz też na danych, które znalazłem w źródłach drukowanych i archiwalnych z XIX–XX w.
21 listopada 2025