Żeby władze była otwarte i transparentne, należy ciągle pytać ich przedstawicieli o wyniki działalności. Do takiego wniosku doszli uczestnicy jednej z dyskusji, która miała miejsce w Lublinie.
Na Kongresie Inicjatyw Europy Wschodniej w Lublinie (25–26 września), poza przedstawicielami oficjalnych jednostek władzy i samorządu, Wołyń reprezentowało około dziesięciu rówieńskich i łuckich «watchdogów» – działaczy społecznych, ekspertów, niezależnych dziennikarzy i reprezentantów rad miasta Równego i Łucka, którzy zajmują się monitoringiem i kontrolą działalności miejscowych urzędników, chroniąc prawa i interesy społeczności lokalnych.
Miejscem spotkania i wymiany doświadczeń z polskimi kolegami była dyskusja «Urzędnicy i watchdogi – czy możliwa jest współpraca?», poświęcona problemom rozwoju demokracji lokalnej. Do udziału w niej zaproszono aktywistów społecznych i przedstawicieli władz. Stronę ukraińską reprezentował inicjator ruchu «Za uczciwy przetarg» Swiatosław Kliczuk i przedstawiciel sieci społecznej «Opora» Andrij Tokarski. Stronę polską – moderator dyskusji, prezes Fundacji Wolności z Lublina Krzysztof Jakubowski oraz wice-starosta powiatu radomskiego Robert Zakrzewski.
Uczestnicy spotkania omówili przykłady skutecznych praktyk współpracy urzędników i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w Lublinie i Równem, określili współczesne mechanizmy zwiększenia poziomu otwartości i transparentności działalności samorządów lokalnych.
Według Andrija Tokarskiego, wśród pozytywnych doświadczeń współpracy samorządu i społeczności lokalnej w Równem warto wyróżnić wyniki inicjatywy «Budżet obywatelski», dzięki której społeczność miasta wybrała ponad 30 projektów społecznych. Chociaż do realizacji niektórych z nich jest jeszcze daleko, głównym osiągnięciem inicjatywy można nazwać nawiązanie długotrwałej współpracy oraz zapewnienie wzajemnego zaufania między władzą a mieszkańcami miasta.
Zdaniem Swiatosława Kliczuka, systemowa działalność miejscowych działaczy społecznych kontrolujących władze, zapewniła pewien postęp, ponieważ urzędnicy przestali ignorować działaczy i nawet ich zauważają. Natomiast kolejnym krokiem powinno być systemowe angażowanie działaczy społecznych do równoprawnego dialogu.
Odpowiadając na pytanie moderatora Krzysztofa Jakubowskiego o przykłady dobrych praktyk w zakresie rozwoju otwartości i transparentności władz, którymi warto się podzielić, uczestnicy panelu doszli do zgody, że są to, przede wszystkim, mechanizmy partycypacji mieszkańców polskich miast w podejmowaniu decyzji politycznych oraz doświadczenie organizacji konsultacji społecznych. Wśród ukraińskiego doświadczenia wymieniono pozytywne wyniki wprowadzenia systemu zamówień publicznych «Prozorro», zastosowanie ukraińskiego ustawodawstwa w zakresie dostępu do informacji publicznych oraz realizacji prawa obywateli na zapytania informacyjne.
W odpowiedzi na pytanie «Co mamy dzisiaj między urzędnikami a watchdogami: współpracę czy konkurencję?» Swiatosław Kliczuk zaznaczył, że mimo tego, że Ukraińcy z założenia nie mają zaufania do władz politycznych, dzisiaj władze ukraińskie bardzo potrzebują wsparcia obywateli. Natomiast ostatnie wydarzenia, które dyskredytowały cały szereg aktywistów społecznych na Ukrainie, świadczą o tym, że istnieje potrzeba reaktywacji dialogu między władzą a społeczeństwem obywatelskim.
Ze strony polskiej, Krzysztof Łątka, dyrektor Wydziału Projektów Nieinwestycyjnych Urzędu Miasta Lublin, opierając się na własnym doświadczeniu zawodowym, zaznaczył, że należy ciągle egzekwować otwartość władz i urzędników przez systemowe i konsekwentne wysyłanie zapytań co do okoliczności i wyników ich pracy. Tylko takie czynności mogą zapewnić prawdziwą otwartość i przezroczystość władz.
Witalij LEŚNIAK,
Ukraińsko-Polski Sojusz imienia Tomasza Padury
Zdjęcie udostępnione przez autora
CZYTAJ TAKŻE:
