Teatr «Harmyder» obchodzi w tym roku 15-lecie. Właśnie obchodom tego twórczego jubileuszu zostanie poświęcony Festiwal Teatralny «Wędrowny Wieszak», który odbędzie się w Łucku podczas dwóch weekendów – 22–23 oraz 29–30 września. W grudniu b.r. z okazji swoich urodzin łucki teatr zaprezentuje premierę spektaklu «Granica».

Jak powiedziała reżyser teatru Rusłana Porycka, tegoroczny «Wędrowny Wieszak» jest pełen niespodzianek. Na przykład, na Festiwal przybędzie jeden z najlepszych współczesnych teatrów ukraińskich, Lwowski Teatr Akademicki imienia Łesia Kurbasa. Ponadto, znani performerzy i akcjoniści z Kijowa, Chersonia, Lwowa i Drohobycza bezpośrednio w czasie Festiwalu stworzą przedstawienie o Łucku.

Od razu po zakończeniu «Wędrownego Wieszaka» «Harmyder» planuje zabrać się do przygotowania sztuki – będzie to premiera, którą teatr tradycyjnie przedstawia co roku w grudniu. «Będziemy pracować nad dokumentalną sztuką eksperymentalną o roboczym tytule «Granica». Mimo tego, że granice wydają się nam otwarte, przeżywamy bardzo trudne chwile nie tyle fizycznego przekroczenia, co dystansu duchowego, który istnieje na przykład między nami – Ukrainą i Polską, między krajami sąsiedzkimi» – powiedziała Rusłana Porycka.

Wyjaśniła, że Polska została wybrana nieprzypadkowo, ponieważ właśnie granica z Polską jest przekraczana najczęściej przez Ukraińców opuszczających swój ojczysty kraj. «Będziemy przekraczać granicę w różnych miejscach, na różny sposób, w różnych postaciach i w ten sposób zbadamy granicę, w szczególności jej wymiar osobisty. I na podstawie własnych przeżyć i opowiadań stworzymy przedstawienie» – podkreśliła reżyser.

Przypomniała również, że teatr niejednokrotnie wystawiał sztuki właśnie na podstawie dzieł polskich autorów, a mianowicie Janusza Korczaka, Doroty Masłowskiej, Witolda Gombrowicza, Janusza Głowackiego i Stanisława Witkacego. Jak wyjaśniła reżyser, polska literatura bez wątpienia jest bardzo bliska widzowi ukraińskiemu. Ponadto, aktorzy teatru «Harmyder» bardzo lubią odkrywać mało znanych autorów czy przedstawiać znanych artystów z innej strony.

«W ciągu 15 lat zagraliśmy wiele spektakli według dzieł nieznanych autorów. Powiedzmy, Janusza Korczaka wszyscy znają jako pedagoga, a my przedstawiliśmy jego «Senat szaleńców». To precedens, nawet dla Polski» – zaznaczyła Rusłana Porycka i dodała, że za ten spektakl dostała odznakę «Zasłużony dla Kultury Polskiej».

Pierwszym przedstawieniem «Harmyderu» na podstawie twórczości polskiego pisarza stał się spektakl «Portret» w oparciu o dramat Sławomira Mrożka o tym samym tytule. «Znaleźliśmy ten utwór i stał się dla nas bardzo bliski, a jego przesłanie niezwykle aktualne. I kiedy przedstawiliśmy tę sztukę, niektórzy powiedzieli: mamy teraz kraj demokratyczny, po co nam w ogóle wracać do tego utworu і mówić o przeszłości?» – powiedziała Rusłana Porycka. Zaznaczyła, że niejednokrotnie koledzy z innych regionów krytykowali ją za ten wybór: «Oni chyba podświadomie czuli, że chodzi o nich… Chodzi o syndrom postsowiecki, który u nas jeszcze nie minął, który działa na różnych szczeblach władz państwowych, we wszystkich strukturach państwowych».

Od «Portretu», z kolei, zaczęła się współpraca studia teatralnego z Konsulatem Generalnym RP w Łucku, dzięki któremu «Harmyder» dostał dofinansowanie na tworzenie dekoracji, rekwizytów i kostiumów. «Uzyskaliśmy chociaż jakieś środki materialne, nikt nie stawiał przed nami żadnych wymogów. I zawsze po wystawieniu sztuki polskiego, amerykańskiego lub innego zagranicznego autora przygotowywaliśmy dla zrównoważenia dramat ukraińskiego twórcy. Jedyną różnicą jest to, że spektakl na podstawie dzieła zagranicznego autora możemy tworzyć dzięki wsparciu finansowemu tego państwa, ponieważ są fundusze, programy sprzyjające popularyzacji twórczości swoich autorów za granicą. Jeśli chodzi o spektakl ukraiński, wszystko robimy własnym kosztem, inwestujemy własne pieniądze» – zwróciła uwagę Rusłana Porycka.

Olga SZERSZEŃ

Fot. Olga SZERSZEŃ