Związki frazeologiczne: Szary człowiek, marionetka
Artykuły

Można powiedzieć, że w przekraczaniu kolejnych granic absurdu w głoszeniu tępej, bezmyślnej i brutalnie czyszczącej mózgi swoich obywateli propagandy sowieci doszli do mistrzostwa świata. Marne to jednak i przerażające przy okazji przodownictwo. No cóż, każdy ma takie zwycięstwo, na jakie zasłużył.

Tak myślę sobie, że już nie warto powtarzać w kółko tych samych bredni chorych z obłędu mieszkańców Moskwy i Petersburga. Każdy kolejny dzień przynosi nowe informacje, nowe fakty, nowe relacje. Przy okazji wojny, siłą rzeczy, wsłuchujemy się w słowa komentatorów, którzy zęby zjedli na poznawaniu mechanizmów, jakimi rządzi się świat.

Coraz częściej padają słowa o tym, że coś, tym bogatym, tym z politycznego i finansowego świecznika rosji, musi się opłacać. Czy to gospodarczo, czy politycznie lub militarnie. Samozwańczy car zdecydował za miliony, zapragnął nowego politycznego rozdania, nowych stref wpływów, kolejnych milionów na koncie.

Tysiące tzw. «mobików» (rosjanie objęci putinowską powszechną mobilizacją i prawie bez przeszkolenia «rzuceni» na front) kładzie się pokotem, aby ich przywódca z kremla mógł realizować swoje plany i śnić o wielkiej rosji. Bogaci, wpływowi biznesmeni liczą kolejne zera na swoich kontach, a szary, biedny człowiek w Ukrainie ginie w bombardowaniach lub zalewa się łzami na gruzach domu, na który pracował przez całe swoje życie.

Marionetki w ludzkiej skórze skaczą w obłędnym tańcu i nie mogą, choć chciałyby ze wszystkich sił, przestać, ponieważ ci, dla których są tylko kukiełkami, pociągają ciągle za sznureczki. Animatorzy wlewają w głowy swoich lalek nienawiść, ksenofobię, wskazują winnych wszelkiego zła choćby to były najgłupsze i najbardziej niewiarygodne pomysły.

Oto niedawny przykład. Niejaki władimir sołowiow, czołowy propagandysta kremla, komentując decyzję Niemiec o przekazaniu Ukrainie czołgów był łaskaw nazwać to posunięcie «fundamentalnym zwrotem w historii świata» i «rehabilitacją nazizmu». Wtórowała mu zaś dzielnie i gorliwie kolejna putinowska kłamczucha margarita simonian zapowiadając «wyzwolenie Niemiec od faszyzmu».

Wystarczy, że takie słowa padną na podatny grunt (a najwyraźniej padają!) i tragedia gotowa. Przekaz jest jasny: każdy wróg putina to faszysta, a bohaterska rosja musi z tymi faszystami prowadzić nową wojnę ojczyźnianą.

Maria Konopnicka, znana polska prozaiczka i poetka, tak pisała w wierszu «A jak poszedł król na wojnę... »:

«(…) A na wojnie świszczą kule,
Lud się wali jako snopy,
A najdzielniej biją króle,
A najgęściej giną chłopy...

Szumią orły chorągwiane,
Skrzypi kędyś krzyż wioskowy...
Stach śmiertelną dostał ranę,
Król na zamek wraca zdrowy (...)»

Szary człowiek to zwykły, przeciętny obywatel.

Powtarzać coś w kółko, czyli ciągle mówić te same słowa, omawiać te same zagadnienia.

Zjeść na czymś zęby oznacza, że się bardzo dobrze znamy na jakimś zagadnieniu, jesteśmy w tym specjalistami.

Kłaść się pokotem, a więc masowo, jeden na drugim, w bardzo dużej liczbie.

Coś trafia na podatny grunt, czyli jest łatwe do zaakceptowania, przyjęcia.

Gabriela Woźniak-Kowalik,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Tadek niejadek i Kokoszka smakoszka
Artykuły
Jedzenie, mimo że temat wydaje się nad wyraz przyjemny, to z jakichś tajemniczych, na pewno pozaziemskich przyczyn, dzieli ludzi. Bardziej, choć może to wyglądać na herezję, niż polityka. Przykładem jest pytanie, czy rosół powinien być z makaronem czy z ziemniakami.
11 marca 2026
Związki frazeologiczne: Kindersztuba
Artykuły
Dobrego wychowania, podobnie jak markowej, wyśmienitej porcelany, dziś używa się głównie na specjalne okazje. Od wielkiego dzwonu. Kiedyś stała w kredensie, była na widoku i broń Boże nie wolno było jej bez powodu dotykać w obawie przed stłuczeniem.
20 lutego 2026
Związki frazeologiczne: Prawo dżungli, czyli silniejszy może więcej
Artykuły
Prawo dżungli brzmi jak coś bardzo odległego, egzotycznego, należącego do świata lian, kłów i pazurów. Kojarzy się z filmem przyrodniczym, w którym nieziemskim głosem Krystyna Czubówna tłumaczy, dlaczego antylopa w brutalnej potyczce właśnie przegrała swoją życiową debatę z lwem.
30 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Pieniądze wyrzucone w błoto
Artykuły
Istnieje w języku polskim związek frazeologiczny tak pojemny, że można by w nim przechowywać budżet państwa, kilka nietrafionych inwestycji i jeden bardzo drogi ekspres do kawy. Kupiony, bo był na promocji, a później okazało się, że tą decyzją trafiliśmy jak kulą w płot. Mowa oczywiście o klasyce gatunku: pieniądze wyrzucone w błoto.
21 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Śmieci w języku polskim
Artykuły
Otwieram lodówkę, a tam… breakfast time. Wychodzę na spacer i słyszę, jak sąsiadka woła do psa: Come in, Lucy, idziemy na chatę! Włączam telewizor – a tam cały polski język próbuje desperacko przypomnieć sobie, kim właściwie jest. I nie winię go.
05 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Nos na kwintę, czyli trudna sztuka narzekania
Artykuły
Zadziwiające, że ludzkość osiągnęła etap lotów w kosmos, inteligentnych domów i urządzeń, które są jak wielkie gumowe ucho i potrafią podsłuchiwać nasze rozmowy, by potem ni z gruszki ni z pietruszki proponować nam «idealny odkurzacz w promocji». Jednocześnie nie potrafi ujarzmić jednej, wyjątkowo prymitywnej siły natury: umiejętności narzekania.
16 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Pożyczki, czyli jak najszybciej stracić przyjaciół
Artykuły
«Pożycz mi stówkę, jak babcię kocham oddam jutro» – to z pozoru niewinne zdanie i prośba w nim zawarta w historii ludzkości zapoczątkowały więcej tragedii niż wojny trojańskie, nieudane randki i wszystkie remonty razem wzięte.
02 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Sztuka chomikowania
Artykuły
Od czasu do czasu w każdym człowieku odzywa się, częstokroć bardzo głęboko ukryty, gen odpowiedzialny za robienie zapasów. Nie ma to najmniejszego znaczenia, czy chodzi o wypełnienie po brzegi domowej spiżarni, ponieważ zima zbliża się nieubłaganie, czy właśnie trafiliśmy na promocję makaronu albo paprykarza szczecińskiego.
14 listopada 2025