Ponad 44 tys. wpisów o obiektach w 58 krajach – tyle informacji zawiera baza «Dziedzictwo za granicą. Baza poloników» na niedawno otwartym przez Instytut Polonika portalu. Jak zapewniają pracownicy Instytutu, baza będzie poszerzana.

Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą Polonika udostępnił na portalu baza.polonika.pl dane o obiektach polskiego dziedzictwa kulturowego znajdujących się poza współczesnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Do dziś pracownicy instytutu zgromadzili w tym unikalnym cyfrowym zbiorze ponad 44 tys. wpisów dotyczących polskich zabytków w 58 krajach na pięciu kontynentach.

Wpisy zgrupowane są w czterech katalogach: «Katalog dokumentacji cmentarzy cywilnych», «Katalog cmentarzy wojennych», «Katalog osobowy», «Katalog informacji o polonikach».

Dane w dwóch pierwszych katalogach to dokumenty dotyczące cmentarzy polskich, a także nagrobków poza granicami Polski. Państwo polskie opiekuje się około 100 zagranicznymi cmentarzami wojennymi, a cmentarzami cywilnymi zajmuje się m.in. Instytut Polonika. Dokumentacja publikowana w tych katalogach jest efektem prac realizowanych od lat 90. ubiegłego wieku. Te dwa katalogi mogą być szczególnie przydatne dla genealogów.

«Katalog osobowy» opowiada o wybitnych polskich naukowcach, artystach i politykach, których pomniki znajdują się poza współczesnymi granicami Polski. «Katalog informacji o polonikach» to baza wiedzy o materialnych śladach polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą – kościołach i zabytkach architektury, dziełach sztuki itp.

«To będzie dobre miejsce, by szukać informacji i prezentować je na przykład w szkole, podczas wykładów akademickich, zajęć prowadzonych w szkołach podstawowych czy licealnych, dlatego że tej wiedzy trochę brakuje w podręcznikach. Więc możemy w ten sposób te podręczniki uzupełnić» – tłumaczy w filmie promocyjnym projektu Dorota Janiszewska-Jakubiak, dyrektorka Instytutu Polonika.

Informacje na stronie można znaleźć za pomocą specjalnej wyszukiwarki. Na portalu znajduje się również interaktywna mapa, dzięki której można «przenieść się» do poszczególnych regionów i zapoznać się z danymi pogrupowanymi według zasady geograficznej.

Współpracownica portalu Aleksandra Dąbkowska, historyk sztuki, opowiada w tym samym filmie: «Dotychczas taka wiedza była możliwa do uzyskania poprzez różnego rodzaju archiwa, biblioteki czy papierowe publikacje naukowe. Te informacje o polonikach były zbierane i później opracowywane w tradycyjny sposób, natomiast w tym momencie baza funkcjonująca w wolnym dostępie umożliwi zapoznanie się z taką wiedzą każdemu».

Polonika realizuje wiele projektów na Ukrainie. Wśród projektów na Wołyniu szczególnie warto wymienić prace konserwatorskie w ołyckiej kolegiacie – największy projekt Instytutu za granicą, a ostatnio także prace badawcze w łuckiej katedrze św. Apostołów Piotra i Pawła.

Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą Polonika jest wyspecjalizowaną państwową instytucją kultury powołaną w 2017 r. przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego RP. Celem działalności Instytutu jest zachowanie materialnych śladów kultury polskiej za granicą oraz kształtowanie świadomości Polaków na temat dziedzictwa kulturowego. Instytut prowadzi projekty o charakterze konserwatorskim, naukowo-badawczym, edukacyjnym i popularyzatorskim, dzięki którym zachowywane są materialne świadectwa naszych dziejów i przywracana jest pamięć o ważnych dla współczesnych Polaków osobach oraz istotnych faktach historycznych.

Anatol Olich

Na głównym zdjęciu: portal baza.polonika.pl