W 80. rocznicę Zbrodni Wołyńskiej w katedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Łucku odbyło się nabożeństwo ekumeniczne. Na początku modlitwy przed ołtarzem stali wspólnie Prezydent Polski Andrzej Duda oraz Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełeński.

Nabożeństwu przewodniczył abp Visvaldas Kulbokas, nuncjusz apostolski w Ukrainie. Mszę koncelebrowali m.in. przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, metropolita poznański abp Stanisław Gądecki, zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, metropolita kijowsko-halicki, abp Światosław Szewczuk oraz przewodniczący Konferencji Episkopatu Ukrainy, ordynariusz łucki bp Witalij Skomarowski.

Udział w nabożeństwie wzięli także zwierzchnik Prawosławnej Cerkwi Ukrainy Epifaniusz i metropolita łucki i wołyński PCU Mychaił, duchowieństwo rzymskokatolickie i greckokatolickie.

Byli na nim obecni m.in. Wicemarszałek Sejmu RP Małgorzata Gosiewska, Ambasador RP na Ukrainie Bartosz Cichocki, Konsul Generalny RP w Łucku Sławomir Misiak, Ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Zwarycz, przewodniczący Wołyńskiej Rady Obwodowej Hryhorij Nedopad wraz ze swoim zastępcą Hryhorijem Pustowitem, zastępca mera Łucka Iryna Czebeluk. W kościele zgromadzili się mieszkańcy Łucka oraz goście z Polski, pielgrzymujący w tych dniach do grobów ofiar Zbrodni Wołyńskiej.

Po modlitwie prezydenci wspólnie złożyli znicze przed ołtarzem. Od razu potem Wołodymyr Zełeński opuścił mszę udając się na naradę dotyczącą m.in. sytuacji bezpieczeństwa w obwodzie wołyńskim, graniczącym z Białorusią. Andrzej Duda uczestniczył w całej mszy świętej. Kiedy wychodził z kościoła, czekali na niego licznie przybyli mieszkańcy Łucka, którzy powitali przywódcę polskiego państwa oklaskami oraz podziękowaniami dla Polski za wsparcie udzielane Ukrainie.

«Zebraliśmy się na liturgii tutaj, w Łucku, w sercu Wołynia, aby modlić się nie tylko za ofiary tragedii sprzed 80 lat, ale także za nas samych. Przecież wszyscy pamiętamy, jak w Ewangelii Jezus zwraca uwagę faryzeuszom, że modlą się za proroków i mędrców przeszłości oraz męczenników, podczas gdy ich właśni przodkowie ich zabijali. Oznacza to, że formalna modlitwa nie wystarczy. Wartość ma tylko modlitwa, która zmienia serce każdego z nas» – powiedział abp Visvaldas Kulbokas. Mówił o oznakach nawrócenia, w tym o «szczerym płaczu za wszystkimi ofiarami sprzed 80 lat, które zginęły w tym regionie».

«Niech Duch Święty działa silnie w naszych sercach podczas liturgii, abyśmy czuli te ofiary jako część nas samych, nawet jeśli nie znamy dobrze wszystkich ich imion i nie mamy z nimi bezpośredniej więzi rodzinnej. Tylko pod tym warunkiem, kiedy naprawdę za nimi płaczemy, nasza modlitwa może być szczera» – powiedział arcybiskup.

Przywołując orędzia katolickich biskupów Ukrainy i Polski, mówił także o takich oznakach nawrócenia, jak przebaczenie i prośba o przebaczenie.

Arcybiskupi Światosław Szewczuk i Stanisław Gądecki również poruszyli temat przebaczenia i pojednania w swoich przemówieniach.

«Dziś wokół tronu Bożego, tu w Łucku, słyszymy uchem człowieka wierzącego, jak niebo i ziemia, żywi i umarli, mówią do siebie jednym głosem: przebaczamy i prosimy o przebaczenie. To niezwykła tajemnica Świętej Eucharystii, która łączy Polaków i Ukraińców, żywych i umarłych w jednym niebie. Wokół tego samego tronu Bożego czujemy się jednym ludem Bożym: katolicy obu obrządków, prawosławni i chrześcijanie innych wyznań. (...) Mistyczne doświadczenie Eucharystii mówi, że nawet nasi zmarli, nawet ofiary tej rzeczywiście tragedii, Rzezi Wołyńskiej, dzisiaj naszymi ustami mówią: przebaczamy i prosimy o przebaczenie. I tu na ziemi, modląc się za niewinne ofiary tych strasznych wydarzeń, mówimy do nich: «Requiem æternam dona eis Domine; et lux perpetua luceat eis. Requiescant in pace. Amen» («Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie, a światłość wiekuista niechaj im świeci. Niech odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen»)» – mówił abp Światosław Szewczuk.

Tego dnia w kościele zabrzmiała również modlitwa w starożytnym języku ormiańskim. Została odczytana przez biskupa Markosa Oganesiana z Ukraińskiej Diecezji Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego.

«Razem oddajemy hołd wszystkim niewinnym ofiarom Wołynia! Pamięć nas łączy! Razem jesteśmy silniejsi» – napisała Kancelaria Prezydenta na Twitterze. Wkrótce wpis o tej samej treści po polsku oraz po ukraińsku został zamieszczony na Twitterze także przez prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełeńskiego.

Msza w łuckim kościele była ostatnim etapem pielgrzymki przebaczenia i pojednania na Wołyń przewodniczących episkopatów Polski i Ukrainy oraz zwierzchnika UKGK. 7 lipca abp. Światosław Szewczuk oraz abp Stanisław Gądecki podpisali Orędzie w 80. rocznicę Rzezi Wołyńskiej. 8 lipca w nieistniejącej wsi Parośla odbyła się msza żałobna.

Tekst i zdjęcia: Natalia Denysiuk