Z okazji 80. rocznicy bitwy pod Monte Cassino, w której uczestniczyli także żołnierze pochodzący z Wołynia, w Centrum Polskim w Łucku odbyła się uroczysta akademia przypominająca historię Armii Andersa oraz walk jego żołnierzy we Włoszech.

Wydarzenie zorganizowane 17 maja przez «Wołyński Klub Automobilowy», rozpoczęło się od wysłuchania hymnów Ukrainy i Polski.

«W tym roku obchodzimy 80. rocznicę bitwy pod Monte Cassino, która była kluczowa dla przełamania frontu na Półwyspie Apenińskim w czasie II wojny światowej. Cieszę się, że przypominają Państwo to wydarzenie oraz rolę Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, w których szeregach walczyli obywatele II Rzeczypospolitej, zarówno Polacy, jak i przedstawiciele innych narodowości, w tym wielu Ukraińców» – powiedział wicekonsul Mateusz Marszałek z Konsulatu Generalnego RP w Łucku.

Do zgromadzonych zwrócili się zastępca przewodniczącego Wołyńskiej Rady Obwodowej Hryhorij Pustowit oraz wikariusz parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Łucku ks. Roman Własiuk. Obaj mówili o tym, że narody ukraiński i polski dużo mogą osiągnąć stając do walki wspólnie.

Włączono także nagranie, za pośrednictwem którego do uczestników wydarzenia przemówiła Anna Maria Anders, Ambasador RP we Włoszech, córka generała Władysława Andersa, dowódcy 2 Korpusu Polskiego, którego żołnierze zdobyli w maju 1944 r. wzgórze Monte Cassino.

Następnie głos oddano studentom polonistyki na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki oraz turystyki w Wołyńskim Kolegium Zawodowym Narodowego Uniwersytetu Technologii Spożywczych.

Młodzież zapoznała zgromadzonych z przebiegiem bitwy pod Monte Cassino, życiorysem Władysława Andersa, okolicami powstania tzw. Armii Andersa, czyli Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR i przekształcenia ich w 2 Korpus Polski, jego szlakiem bojowym oraz znaczeniem bitwy. Przypomniała nazwiska żołnierzy walczących pod Monte Cassino.

Czytano również poezje o wojnie. Jako pierwszy zabrzmiał wiersz «Narracja» Tomasza Pietrzaka, którym poeta zareagował na rosyjską inwazję na Ukrainę. Recytowano także poezje Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Mariana Hemara.

Krótki program przedstawił chór «Wołyń» działający przy Towarzystwie Kultury Polskiej im. Tadeusza Kościuszki. Zespół wykonał na wstępie słynne «Czerwone Maki na Monte Cassino», pieśń, która powstała u stóp klasztoru na Monte Cassino w czasie walk.

«Zorganizowaliśmy to wydarzenie w celu uczczenia 80. rocznicy bitwy pod Monte Cassino oraz przypomnienia sylwetki generała Władysława Andersa, który w latach 1929–1933 był członkiem zarządu naszej organizacji» – powiedział Sergiusz Prozorowski, wiceprezes reaktywowanego w 2016 r. «Wołyńskiego Klubu Automobilowego».

Podczas wydarzenia przypomniano także sylwetkę jego krewnego – Mieczysława Zembali z Łucka, żołnierza 2 Korpusu Polskiego, który spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino.

Bitwa o Monte Cassino została stoczona w styczniu-maju 1944 r. przez wojska alianckie pod klasztorem na Monte Cassino we Włoszech w celu przełamania tzw. linii Gustawa – ufortyfikowanego i trudnego do zdobycia niemieckiego pasa umicnień obronnych, które otworzyłoby drogę na Rzym. Doszło no niego 18 maja 1944 r. dzięki natarciom wojsk alianckich, w tym 2 Korpusu Polskiego, który w maju stał się główną siłą atakującą Monte Cassino.

Na łamach «Monitora Wołyńskiego» pisaliśmy o losach Wołyniaków, zesłanych do sowieckich łagrów. Mogli z nich wyjść po amnestii dla polskich obywateli na mocy Układu Sikorski-Majski, na skutek którego powstała Armia Andersa. Szlak bojowy tej formacji, w tym walki o Monte Cassino, przeszli, m.in. Olgierd Porębski z Łucka, Antoni Maciejewski z Równego, Cyprian Libera z Huty Stepańskiej, Stanisław Bąk ze Zdołbunowa, Tadeusz Kozioł z Kopaczówki oraz August Zawół z Dubna.

Tekst i zdjęcia: Natalia Denysiuk