Z okazji Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej i kolejnej rocznicy Zbrodni Katyńskiej posadzone zostały trzy Dęby Pamięci pomordowanym na Wschodzie policjantom związanym z Sieradzem i powiatem sieradzkim. Jeden z nich upamiętnia Stanisława Zamorokę urodzonego w Zbarażu. Inicjatorem przedsięwzięcia była grupa nieformalna o nazwie Detektywi Pól Bitewnych Sieradz 1939 – Wojciech Józefiak i Robert Kielek.

Od początku 2026 r. grupa nieformalna Detektywi Pól Bitewnych Sieradz 1939 intensywnie pracowała nad projektem «Katyń...Ocalić od Zapomnienia» w ramach ogólnopolskiego programu o tej samej nazwie. Jej partnerami były dwie szkoły: Szkoła Podstawowa w Dąbrowie Wielkiej i Powiatowy Zespół Szkół w Warcie. Efektem tych działań jest posadzenie pierwszych na terenie powiatu sieradzkiego Dębów Pamięci.

«Poświęciliśmy je trzem zamordowanym w 1940 r. policjantom: urodzonemu w Dąbrowie Wielkiej posterunkowemu Stanisławowi Zarembie, urodzonemu w Warcie starszemu przodownikowi Leonowi Pabichowi i urodzonemu w dalekiej Ukrainie (Netreba koło Zbaraża) przodownikowi Stanisławowi Zamoroka – komendantowi Posterunku Policji Państwowej w Warcie. Dęby podarowane przez Nadleśnictwo Złoczew już rosną» – podała grupa w mediach społecznościowych.

Wcześniej Detektywi informowali na łamach «Monitora Wołyńskiego», że Stanisław Zamoroka był przodownikiem Policji Państwowej. Urodził się 13 maja 1898 r. we wsi Netreba (ówczesny powiat zbaraski, województwo tarnopolskie) w rodzinie Michała i Pauliny.

W policji służył od dnia 1 kwietnia 1920 r. Służbę rozpoczął w ówczesnym powiecie tarnopolskim, kontynuował ją w województwie łódzkim w powiecie sieradzkim. Od 1932 r. do 1 września 1939 r. był Komendantem Posterunku Policji Państwowej w Warcie powiat sieradzki.

3 września 1939 r. wraz z innymi policjantami ewakuował się w kierunku granicy wschodniej. Został aresztowany przez NKWD i osadzony w obozie jenieckim w Ostaszkowie. Dnia 6 kwietnia 1940 r. został skierowany do dyspozycji szefa UNKWD w obwodzie kalinińskim (twerskim; lista wywozowa L. 05/1 poz. 94 z dnia 5 kwietnia 1940 r.) Zamordowany został 8 lub 9 kwietnia 1940 r. w Twerze. Miał żonę i córkę.

Dąb Pamięci Stanisława Zamoroki rośnie na terenie Powiatowego Zespołu Szkół w Warcie. W imieniu rodziny drzewo posadzili Starosta Powiatu Sieradzkiego Mariusz Bądzior i Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu inspektor Piotr Bielewski.

Grupa nieformalna Detektywi Pól Bitewnych Sieradz 1939 nadal poszukuje członków rodziny przodownika Policji Państwowej Stanisława Zamoroki. W razie posiadania jakichkolwiek informacji w sprawie prosimy o kontakt pod adresem poczty elektronicznej: Sieradz1939@poczta.fm.

Detektywi informują także, że na Wschodzie – w Kalininie (obecnie Twer), Kijowie, Mińsku i innych miejscach kaźni – zamordowanych zostało co najmniej 94 sieradzkich policjantów. To policjanci, którzy pełnili służbę w sieradzkiej komendzie Policji Państwowej w dniu 1 września 1939 r., a także wcześniej przed tym dniem, a także ci, którzy urodzili się w okolicach Sieradza. W dniu wybuchu wojny w sieradzkiej komendzie i podległych jej jednostkach pełniło służbę 106 policjantów. «Statystycznie oznacza to, że sowieccy oprawcy pozbawili życia praktycznie całą sieradzką jednostkę» – zaznacza grupa na swoim profilu facebookowym.

Przez wiele miesięcy grupa prowadziła kwerendy i poszukiwania w celu ustalenia nazwisk sieradzkich policjantów, ofiar Zbrodni Katyńskiej, oraz szczególnego ich upamiętnienia. Poza tym Detektywi nie zapominają o żołnierzach 31 pułku Strzelców Kaniowskich z Sieradza. Dzięki zaangażowaniu wielu osób oraz współpracy grupy ze Stowarzyszeniem Przyjaciół 15 Brygady, która kontynuuje tradycje pułkowe i prezesem Przemysławem Serwetą zidentyfikowanych zostało 88 żołnierzy, którzy służyli w jego szeregach w latach 1919–1939 i zostali zamordowani w 1940 r. w Charkowie, Katyniu i Mińsku. «Nie zapominamy też o żołnierzach 10 batalionu saperów z Sieradza i sieradzkich strażnikach więziennych. Pamięć o nich musi trwać nie tylko w Sieradzu» – dodają Detektywi Pól Bitewnych Sieradz 1939.

Uroczystości odbyły się z udziałem władz powiatu sieradzkiego, gmin Sieradz i Warta, Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 w Łodzi, reprezentowanego przez prezesa Jarosława Olbrychowskiego, służb mundurowych, zaproszonych gości, nauczycieli, dzieci i młodzieży. Co ważne uczestniczyła w nich także rodzina starszego przodownika Leona Pabicha, który urodził się w Warcie.

Natalia Denysiuk

Na zdjęciach: Dąb Pamięci Stanisława Zamoroki i uroczystości. Fot. Wojciech Józefiak; Komenda Powiatowa Policji w Sieradzu