Adolf Szelążek biskup Łucki
Artykuły

9 lutego minęło 60 lat od dnia śmierci biskupa Adolfa Piotra Szelążka, ostatniego ordynariusza diecezji Łuckiej przed agresją sowiecką na te tereny.

14 lutego w łuckiej katedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła została odprawiona Msza Święta żałobna, której przewodniczył Jego Ekscelencja Arcybiskup Ivan Jurkovič, Nuncjusz Apostolski na Ukrainie.

Przed Liturgią p. dr hab. Włodzimierz Osadczy, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wygłosił referat pt. Diecezja Łucka i jej pasterz, biskup Adolf Piotr Szelążek, w którym wyeksponował życiorys biskupa Szelążka na tle realiów politycznych i religijnych tamtych czasów, a także naszkicował ich kontekst historyczny.

W uroczystościach uczestniczyli hierarchowie rzymskokatoliccy: ks. bp Bronisław Biernacki – ordynariusz diecezji Odesko-Symferopolskiej, ks. bp Marian Buczek – ordynariusz diecezji Charkowsko-Zaporoskiej, ks. bp Witalij Skomarowski – biskup pomocniczy diecezji Kijowsko-Żytomierskiej oraz gospodarz – ks. bp Marcjan Trofimiak, ordynariusz diecezji Łuckiej. Kościół Greckokatolicki reprezentował o. infułat Roman Behej z egzarchatu Łuckiego.

Głosząc homilię bp Marcjan Trodimiak podkreślił, iż biskup Szelążek został mianowany ordynariuszem diecezji Łuckiej w bardzo trudnych czasach. Na północnym wschodzie pojawiła się nowa granica, która oderwała od diecezji dużą ilość parafii, które znalazły się pod okupacją sowiecką. W roku 1939 granica ta przesunęła się dalej na zachód i w jej obrębie znalazła się wówczas cała diecezja. Nowa (sowiecka) władza zaczęła od tego, iż wyrzuciła biskupa z jego rezydencji. Rozpoczęły się prześladowania osób duchownych. 23 czerwca 1941 roku NKWD dokonała egzekucji więźniów łuckiego więzienia, które znajdowało się w dawnym klasztorze sióstr Brygidek. Zginęło wtedy ponad cztery tysiące osób. W tymże roku zaczęła się okupacja niemiecka, co nie polepszyło sytuacji nie zważając nawet na to, że biskup wysłał kilku księży na wschodnie tereny Ukrainy.

001

Najbardziej tragicznym dla diecezji Łuckiej był rok 1943. W samą tylko niedzielę, 11 lipca 1943 roku, zaatakowanych zostało jednocześnie ponad 160 miejscowości, wskutek czego zginęły tysiące katolików, zamordowanych również zostało 21 kapłanów.

W roku 1944 powróciła władza sowiecka. W 1945 r. biskup Szelążek został aresztowany, a w roku 1946 – dzięki interwencji Stolicy Apostolskiej – uwolniony i deportowany do Polski, gdzie zmarł 9 lutego 1950 roku.

Biskup Marcjan Trofimiak położył akcent na niezłomnej wierze i wierności biskupa Adolfa Piotra Szelążka, jak również kapłanów diecezji Łuckiej, którzy wierni swojemu powołaniu, nie zważając na prześladowania, służyli Panu Bogu i Kościołowi. Obecne odrodzenie życia religijnego na Ukrainie jest owocem ich bohaterstwa.

Biskup wspomniał również kapłanów diecezji Łuckiej – Antoniego Chomickiego, Władysława Bukowińskiego, Bronisława Drzepeckiego, Adolfa Kukurydzińskiego, Józefa Kuczyńskiego, Andrzeja Gładysiewicza, którzy przeszli przez gehennę łagrów stalinowskich i mimo to służyli Kościołowi do końca.

Na zakończenie homilii bp Trofimiak powtórzył, że my jesteśmy ich spadkobiercami, jesteśmy ich dziećmi.

Wiaczesław KRYSZTAL

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026