Adolf Szelążek biskup Łucki
Artykuły

9 lutego minęło 60 lat od dnia śmierci biskupa Adolfa Piotra Szelążka, ostatniego ordynariusza diecezji Łuckiej przed agresją sowiecką na te tereny.

14 lutego w łuckiej katedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła została odprawiona Msza Święta żałobna, której przewodniczył Jego Ekscelencja Arcybiskup Ivan Jurkovič, Nuncjusz Apostolski na Ukrainie.

Przed Liturgią p. dr hab. Włodzimierz Osadczy, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wygłosił referat pt. Diecezja Łucka i jej pasterz, biskup Adolf Piotr Szelążek, w którym wyeksponował życiorys biskupa Szelążka na tle realiów politycznych i religijnych tamtych czasów, a także naszkicował ich kontekst historyczny.

W uroczystościach uczestniczyli hierarchowie rzymskokatoliccy: ks. bp Bronisław Biernacki – ordynariusz diecezji Odesko-Symferopolskiej, ks. bp Marian Buczek – ordynariusz diecezji Charkowsko-Zaporoskiej, ks. bp Witalij Skomarowski – biskup pomocniczy diecezji Kijowsko-Żytomierskiej oraz gospodarz – ks. bp Marcjan Trofimiak, ordynariusz diecezji Łuckiej. Kościół Greckokatolicki reprezentował o. infułat Roman Behej z egzarchatu Łuckiego.

Głosząc homilię bp Marcjan Trodimiak podkreślił, iż biskup Szelążek został mianowany ordynariuszem diecezji Łuckiej w bardzo trudnych czasach. Na północnym wschodzie pojawiła się nowa granica, która oderwała od diecezji dużą ilość parafii, które znalazły się pod okupacją sowiecką. W roku 1939 granica ta przesunęła się dalej na zachód i w jej obrębie znalazła się wówczas cała diecezja. Nowa (sowiecka) władza zaczęła od tego, iż wyrzuciła biskupa z jego rezydencji. Rozpoczęły się prześladowania osób duchownych. 23 czerwca 1941 roku NKWD dokonała egzekucji więźniów łuckiego więzienia, które znajdowało się w dawnym klasztorze sióstr Brygidek. Zginęło wtedy ponad cztery tysiące osób. W tymże roku zaczęła się okupacja niemiecka, co nie polepszyło sytuacji nie zważając nawet na to, że biskup wysłał kilku księży na wschodnie tereny Ukrainy.

001

Najbardziej tragicznym dla diecezji Łuckiej był rok 1943. W samą tylko niedzielę, 11 lipca 1943 roku, zaatakowanych zostało jednocześnie ponad 160 miejscowości, wskutek czego zginęły tysiące katolików, zamordowanych również zostało 21 kapłanów.

W roku 1944 powróciła władza sowiecka. W 1945 r. biskup Szelążek został aresztowany, a w roku 1946 – dzięki interwencji Stolicy Apostolskiej – uwolniony i deportowany do Polski, gdzie zmarł 9 lutego 1950 roku.

Biskup Marcjan Trofimiak położył akcent na niezłomnej wierze i wierności biskupa Adolfa Piotra Szelążka, jak również kapłanów diecezji Łuckiej, którzy wierni swojemu powołaniu, nie zważając na prześladowania, służyli Panu Bogu i Kościołowi. Obecne odrodzenie życia religijnego na Ukrainie jest owocem ich bohaterstwa.

Biskup wspomniał również kapłanów diecezji Łuckiej – Antoniego Chomickiego, Władysława Bukowińskiego, Bronisława Drzepeckiego, Adolfa Kukurydzińskiego, Józefa Kuczyńskiego, Andrzeja Gładysiewicza, którzy przeszli przez gehennę łagrów stalinowskich i mimo to służyli Kościołowi do końca.

Na zakończenie homilii bp Trofimiak powtórzył, że my jesteśmy ich spadkobiercami, jesteśmy ich dziećmi.

Wiaczesław KRYSZTAL

Powiązane publikacje
Rodzinne Warsztaty Wielkanocne w Towarzystwie im. Tadeusza Kościuszki
Wydarzenia
W ramach przygotowań do Wielkanocy Towarzystwo Kultury Polskiej im. Tadeusza Kościuszki, działające w Łucku, zorganizowało dla uczniów szkoły sobotnio-niedzielnej oraz członków ich rodzin Warsztaty Wielkanocne.
20 marca 2026
Uczniowie Łuckiej Hromady recytowali polską poezję. Na najlepszych czeka obwodowy konkurs
Wydarzenia
W Łucku odbył się etap miejski XXXI Konkursu Recytatorskiego im. Juliusza Słowackiego. Jego uczestnicy recytowali utwory polskich poetów, w tym patrona konkursu oraz Antoniego Słonimskiego, Danuty Wawiłow, Czesława Kuriaty i ks. Jana Twardowskiego.
20 marca 2026
«LEGIO Wołyń»: w Łucku po raz trzeci odbędzie się festiwal historii popularnej
Wydarzenia
Organizacja społeczna «Idealiści» we współpracy z agencją eventową «Różowy Taboret» oraz Wydziałem Historii, Politologii i Bezpieczeństwa Narodowego Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki zapraszają na trzecią edycję festiwalu historii popularnej «LEGIO Wołyń».
20 marca 2026
W obwodzie tarnopolskim zneutralizowano szczątki pocisku Ch-101 znalezione w polu
Wydarzenia
Fragmenty wrogiego pocisku na terenie między miejscowościami Kamianka (do 1955 r. Słobódka Strusowska) a Romanówka w rejonie tarnopolskim odkrył podczas prac polowych lokalny mieszkaniec. Mężczyzna zawiadomił o niebezpiecznym znalezisku policjantów.
19 marca 2026
Kraszewski w Muzeum Wołyńskim
Artykuły
19 marca przypada kolejna rocznica śmierci Józefa Ignacego Kraszewskiego, wybitnego polskiego pisarza, który spędził znaczną część swojego życia na Wołyniu. Zachęcamy do zapoznania się z artykułem archeologa, muzealnika i krajoznawcy Jana Józefa Fitzkego pt. «Pamiątki po Józefie Ignacym Kraszewskim w Muzeum Wołyńskim», opublikowanym w nr. 5 «Ziemi Wołyńskiej» z 1939 r.
19 marca 2026
Nowowołyńsk: kolejny atak na obiekt energetyczny w hromadzie
Wydarzenia
18 marca, podczas wieczornego alarmu powietrznego, odnotowano uderzenie w obiekt energetyczny w pobliżu Nowowołyńska. Poinformował o tym mer Nowowołyńska Borys Karpus.
18 marca 2026
Studium Europy Wschodniej UW przybliża ukraińskim studentom historię Polski
Wydarzenia
16–18 marca wykładowcy Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzili na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki gościnny cykl wykładów pt. «Historia i kultura Polski – dawna i współczesna».
18 marca 2026
W obwodzie rówieńskim znaleziono niewybuchy rosyjskich pocisków rakietowych
Wydarzenia
Podczas prac polowych w obwodzie rówieńskim znaleziono niewybuchy głowic bojowych wrogich pocisków rakietowych. Zostały one zneutralizowane przez saperów policji.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026