Wołyńska piłka w latach 1925–1926: pierwsze osiągnięcia Sokoła
Artykuły

Rówieński ośrodek Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego Sokół rozpoczął działalność jeszcze w 1921 r. W tym samym roku założono drużynę piłkarską. W pierwszych latach działalności ośrodka piłkarze Sokoła ograniczali się do meczów towarzyskich grając na własnym boisku w pobliżu pałacu Lubomirskich w Równem.

Kiedy w drużynie Sokoła pojawił się Józef Szewczyk, były piłkarz krakowskiej Wisły, a trenerem został Emil Fiala, gra tej drużyny stała się lepsza jakościowo. Pojawiła się więc możliwość wyjścia na oficjalny poziom – Sokół stał się członkiem Lubelskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej i rozpoczął przygotowania do oficjalnych zawodów.

W 1925 r. Polski Związek Piłki Nożnej skasował okręgowe rozgrywki, a o tytuł mistrza walczyli wyłącznie zwycięzcy zmagań okręgowych z poprzedniego roku. PZPN zaproponował przeprowadzenie rozgrywek o Puchar Polski w dwóch fazach. Jesienią 1925 r. planowano wyłonić liderów w poszczególnych okręgach, którzy wiosną 1926 r. mieli walczyć na szczeblu centralnym o główne trofeum.

Rozgrywki o Puchar Polski to pierwsze oficjalne zawody, w których uczestniczył rówieński Sokół. Ta drużyna zdobyła tytuł mistrza Grupy Kresowej (wśród rywali prawdopodobnie były A-klasowy Hallerczyk i B-klasowa Hasmonea) i w decydującym meczu, już na poziomie Lubelskiego OZPN, starła się z Lublinianką – aktualnym mistrzem okręgu oraz zwycięzcą Grupy Lubelskiej. Mecz odbył się 22 listopada 1925 r. w Lublinie. Sokół odniósł w nim triumfalne zwycięstwo – 4:3.

W pierwszej połowie meczu prowadzili gospodarze (2:0), ale po przerwie rówieńska drużyna «z miejsca narzuca przeciwnikowi mordercze tempo, które przeciwnik nie jest w stanie wytrzymać – i Sokół zaczyna swój gościnny występ w Lublinie. Zaczynają się sypać bramki. Pierwszą strzela Każur. Dalsze dwie strzela w wspaniałej w tym roku formie – Szewczyk, a czwartą – przyszła gwiazda Sokoła – Bąk» («Echo Rówieńskie», nr 89 z 29 listopada 1925 r.).

Wiosną 1926 r. spaliło się boisko, na którym grał Sokół. Dzięki wspólnemu wysiłkowi społeczności miasta zostało ono wkrótce odbudowane, więc Sokół znowu zapraszał rywali do siebie. Przygotowując się do rozgrywek pucharowych Sokół wygrał z żydowską reprezentacją Równego (3:0), WKS Hallerczyk (4:1) oraz z półrezerwowym składem ukraińskiego klubu Yakor (2:1). Dwa mecze Sokoła z lwowską drużyną Akademickiego Związku Sportowego (Związek miał własne drużyny również w Lublinie i w Warszawie) skończyły się remisem (1:1 i 3:3).

5–6 czerwca Równe gościło lwowską A-klasową Spartę. W pierwszym dniu spartanie wygrali z Hasmoneą (2:0), a w następnym dniu mecz z gośćmi ze Lwowa przegrał również Sokół (1:2).

I to właśnie lwowska Sparta była rywalem Sokoła w rozgrywkach o Puchar Polski. Mecz odbył się we Lwowie 24 czerwca.

«Młoda nasza drużyna zmęczona podróżą spotkała się z drużyną przewyższającą ją tak fizycznie, jak i technicznie, po to aby dać pole do popisu panu sędziemu Przeztrzelskiemu, który uznał dwie bramki ze spalonego (…), a także podyktował trzy strzały karne, z których jeden, jedyny mógł odpowiadać rzeczywistości. Dwie bramki zawdzięcza Sparta sędziemu, a dwie naprawdę zdobyła. (…) Nasza drużyna grała nadspodziewanie słabo (…). Ataku wcale nie było widać. Jedynie obrona pracowała bardzo dobrze, a Pliskiewicz (bramkarz – przyp. autora) – znakomicie. Pomoc nie stała na wysokości swego zadania» – tak krótko zrelacjonował wydarzenia tygodnik «Echo Rówieńskie» (nr 120, 4 lipca 1926 r.).

Ze względu na pucharowy sukces z poprzedniego roku, kierownictwo Sokoła liczyło na wejście do klasy A, ale zarząd Lubelskiego OZPN podjął decyzję o starcie tej drużyny w klasie B.

Jeszcze przed rozgrywkami pucharowymi Sokół w startowym meczu w Grupie Kresowej wygrał z Żydowskim Klubem Sportowym Makkabi z Brześcia – 3:1 (dwie bramki strzelił Szewczyk, jedną – Polikowski). 18 lipca Sokół niespodziewanie przegrał z rówieńskim klubem Hasmonea – 1:4 (w składzie ŻKS bramki zdobyli Sawicki – 2, Feldman i Jagoda, honorową bramkę zdobył Ambroziewicz). Jednak już w następnym tygodniu Sokół zrewanżował się – 5:0 (trzy bramki zdobył Michalski, po jednej – Bąk i Szarewicz). Kolejne zdecydowane zwycięstwo Sokół odniósł w Brześciu – 8:3 (Szewczyk – trzy bramki, Bąk – dwie, Szarewicz, Michalski i Ambroziewicz – po jednej). Gwarantowało to Sokołowi pierwszeństwo w grupie.

Wolynska pilka 1925 1926 PL

Tabela ligowa klasy B w Grupie Kresowej.

Wyniku meczu Makkabi Brześć – Hasmonea Równe autorowi nie udało się ustalić.

W Równem mecz między tymi drużynami skończył się wynikiem 2:2.

W rozgrywkach o wejście do klasy A z mistrzem Grupy Lubelskiej – klubem Lewart z Lubartowa – Sokół po prostu zgniótł rywala zwyciężywszy z końcowym wynikiem 17:3 (9:2 i 8:1).

W składzie Sokoła w tych latach grali: bramkarz Jan Pliskiewicz, obrońcy Rachmaninow i Eugeniusz Chrzanowski, pomocnicy Anatol Prozorow, Leon Grądzki, Józef Polikowski, Hordij Filipowicz, napastnicy Czesław Miaskowski, Michalski, Józef Szewczyk, Bolesław Bąk, Szarewicz, Walczyk, Każur i Ambroziewicz.

Serhij HRUDNIAK
Foto: Sokół Równe, 1926 r. Zdjęcie pochodzi z archiwum Hordija Filipowicza – piłkarza drużyny w latach 1925–1930.

P. S. od autora: Tekst został opracowany na podstawie publikacji w prasie z lat 1925–1926 – w czasopismach «Echo Rówieńskie» (Równe), Przegląd Sportowy» (Kraków), «Ziemia Lubelska» (Lublin) oraz «Stadjon» (Warszawa). Dziękuję również za pomoc w przygotowaniu materiału Jurijowi Melnykowi i Wołodymyrowi Morozowowi (Zdołbunów), Bogdanowi Lupie (Lwów) i Leszkowi Śledzionie (Mielec, Polska).

Będę bardzo wdzięczny wszystkim osobom, które udzielą mi informacji o wołyńskich działaczach i piłkarzach w okresie międzywojennym, udostępnią ich zdjęcia lub dokumenty. Można mnie znaleźć na Facebooku (Serhiy Grudnyak) lub napisać do mnie na: sgrudnyak@gmail.com.

CZYTAJ TAKŻE:

80 LAT ŁUCKIEGO «AWANGARDU»

WOŁYŃSKI ZWIĄZEK PIŁKI NOŻNEJ 

ROK 1921: POCZĄTKI PIŁKI NOŻNEJ W WOJEWÓDZTWIE WOŁYŃSKIM

ROK 1922: PIERWSZE MISTRZOSTWA DLA WOŁYŃSKICH KLUBÓW

ROK 1923: AWANS WKS KOWEL DO KLASY A

ROK 1924: WKS KOWEL JEDNYM Z LIDERÓW KLASY A

Powiązane publikacje
Rodzinne Warsztaty Wielkanocne w Towarzystwie im. Tadeusza Kościuszki
Wydarzenia
W ramach przygotowań do Wielkanocy Towarzystwo Kultury Polskiej im. Tadeusza Kościuszki, działające w Łucku, zorganizowało dla uczniów szkoły sobotnio-niedzielnej oraz członków ich rodzin Warsztaty Wielkanocne.
20 marca 2026
Uczniowie Łuckiej Hromady recytowali polską poezję. Na najlepszych czeka obwodowy konkurs
Wydarzenia
W Łucku odbył się etap miejski XXXI Konkursu Recytatorskiego im. Juliusza Słowackiego. Jego uczestnicy recytowali utwory polskich poetów, w tym patrona konkursu oraz Antoniego Słonimskiego, Danuty Wawiłow, Czesława Kuriaty i ks. Jana Twardowskiego.
20 marca 2026
«LEGIO Wołyń»: w Łucku po raz trzeci odbędzie się festiwal historii popularnej
Wydarzenia
Organizacja społeczna «Idealiści» we współpracy z agencją eventową «Różowy Taboret» oraz Wydziałem Historii, Politologii i Bezpieczeństwa Narodowego Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki zapraszają na trzecią edycję festiwalu historii popularnej «LEGIO Wołyń».
20 marca 2026
W obwodzie tarnopolskim zneutralizowano szczątki pocisku Ch-101 znalezione w polu
Wydarzenia
Fragmenty wrogiego pocisku na terenie między miejscowościami Kamianka (do 1955 r. Słobódka Strusowska) a Romanówka w rejonie tarnopolskim odkrył podczas prac polowych lokalny mieszkaniec. Mężczyzna zawiadomił o niebezpiecznym znalezisku policjantów.
19 marca 2026
Kraszewski w Muzeum Wołyńskim
Artykuły
19 marca przypada kolejna rocznica śmierci Józefa Ignacego Kraszewskiego, wybitnego polskiego pisarza, który spędził znaczną część swojego życia na Wołyniu. Zachęcamy do zapoznania się z artykułem archeologa, muzealnika i krajoznawcy Jana Józefa Fitzkego pt. «Pamiątki po Józefie Ignacym Kraszewskim w Muzeum Wołyńskim», opublikowanym w nr. 5 «Ziemi Wołyńskiej» z 1939 r.
19 marca 2026
Nowowołyńsk: kolejny atak na obiekt energetyczny w hromadzie
Wydarzenia
18 marca, podczas wieczornego alarmu powietrznego, odnotowano uderzenie w obiekt energetyczny w pobliżu Nowowołyńska. Poinformował o tym mer Nowowołyńska Borys Karpus.
18 marca 2026
Studium Europy Wschodniej UW przybliża ukraińskim studentom historię Polski
Wydarzenia
16–18 marca wykładowcy Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzili na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki gościnny cykl wykładów pt. «Historia i kultura Polski – dawna i współczesna».
18 marca 2026
W obwodzie rówieńskim znaleziono niewybuchy rosyjskich pocisków rakietowych
Wydarzenia
Podczas prac polowych w obwodzie rówieńskim znaleziono niewybuchy głowic bojowych wrogich pocisków rakietowych. Zostały one zneutralizowane przez saperów policji.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026