Wołyńska piłka w latach 1925–1926: pierwsze osiągnięcia Sokoła
Artykuły

Rówieński ośrodek Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego Sokół rozpoczął działalność jeszcze w 1921 r. W tym samym roku założono drużynę piłkarską. W pierwszych latach działalności ośrodka piłkarze Sokoła ograniczali się do meczów towarzyskich grając na własnym boisku w pobliżu pałacu Lubomirskich w Równem.

Kiedy w drużynie Sokoła pojawił się Józef Szewczyk, były piłkarz krakowskiej Wisły, a trenerem został Emil Fiala, gra tej drużyny stała się lepsza jakościowo. Pojawiła się więc możliwość wyjścia na oficjalny poziom – Sokół stał się członkiem Lubelskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej i rozpoczął przygotowania do oficjalnych zawodów.

W 1925 r. Polski Związek Piłki Nożnej skasował okręgowe rozgrywki, a o tytuł mistrza walczyli wyłącznie zwycięzcy zmagań okręgowych z poprzedniego roku. PZPN zaproponował przeprowadzenie rozgrywek o Puchar Polski w dwóch fazach. Jesienią 1925 r. planowano wyłonić liderów w poszczególnych okręgach, którzy wiosną 1926 r. mieli walczyć na szczeblu centralnym o główne trofeum.

Rozgrywki o Puchar Polski to pierwsze oficjalne zawody, w których uczestniczył rówieński Sokół. Ta drużyna zdobyła tytuł mistrza Grupy Kresowej (wśród rywali prawdopodobnie były A-klasowy Hallerczyk i B-klasowa Hasmonea) i w decydującym meczu, już na poziomie Lubelskiego OZPN, starła się z Lublinianką – aktualnym mistrzem okręgu oraz zwycięzcą Grupy Lubelskiej. Mecz odbył się 22 listopada 1925 r. w Lublinie. Sokół odniósł w nim triumfalne zwycięstwo – 4:3.

W pierwszej połowie meczu prowadzili gospodarze (2:0), ale po przerwie rówieńska drużyna «z miejsca narzuca przeciwnikowi mordercze tempo, które przeciwnik nie jest w stanie wytrzymać – i Sokół zaczyna swój gościnny występ w Lublinie. Zaczynają się sypać bramki. Pierwszą strzela Każur. Dalsze dwie strzela w wspaniałej w tym roku formie – Szewczyk, a czwartą – przyszła gwiazda Sokoła – Bąk» («Echo Rówieńskie», nr 89 z 29 listopada 1925 r.).

Wiosną 1926 r. spaliło się boisko, na którym grał Sokół. Dzięki wspólnemu wysiłkowi społeczności miasta zostało ono wkrótce odbudowane, więc Sokół znowu zapraszał rywali do siebie. Przygotowując się do rozgrywek pucharowych Sokół wygrał z żydowską reprezentacją Równego (3:0), WKS Hallerczyk (4:1) oraz z półrezerwowym składem ukraińskiego klubu Yakor (2:1). Dwa mecze Sokoła z lwowską drużyną Akademickiego Związku Sportowego (Związek miał własne drużyny również w Lublinie i w Warszawie) skończyły się remisem (1:1 i 3:3).

5–6 czerwca Równe gościło lwowską A-klasową Spartę. W pierwszym dniu spartanie wygrali z Hasmoneą (2:0), a w następnym dniu mecz z gośćmi ze Lwowa przegrał również Sokół (1:2).

I to właśnie lwowska Sparta była rywalem Sokoła w rozgrywkach o Puchar Polski. Mecz odbył się we Lwowie 24 czerwca.

«Młoda nasza drużyna zmęczona podróżą spotkała się z drużyną przewyższającą ją tak fizycznie, jak i technicznie, po to aby dać pole do popisu panu sędziemu Przeztrzelskiemu, który uznał dwie bramki ze spalonego (…), a także podyktował trzy strzały karne, z których jeden, jedyny mógł odpowiadać rzeczywistości. Dwie bramki zawdzięcza Sparta sędziemu, a dwie naprawdę zdobyła. (…) Nasza drużyna grała nadspodziewanie słabo (…). Ataku wcale nie było widać. Jedynie obrona pracowała bardzo dobrze, a Pliskiewicz (bramkarz – przyp. autora) – znakomicie. Pomoc nie stała na wysokości swego zadania» – tak krótko zrelacjonował wydarzenia tygodnik «Echo Rówieńskie» (nr 120, 4 lipca 1926 r.).

Ze względu na pucharowy sukces z poprzedniego roku, kierownictwo Sokoła liczyło na wejście do klasy A, ale zarząd Lubelskiego OZPN podjął decyzję o starcie tej drużyny w klasie B.

Jeszcze przed rozgrywkami pucharowymi Sokół w startowym meczu w Grupie Kresowej wygrał z Żydowskim Klubem Sportowym Makkabi z Brześcia – 3:1 (dwie bramki strzelił Szewczyk, jedną – Polikowski). 18 lipca Sokół niespodziewanie przegrał z rówieńskim klubem Hasmonea – 1:4 (w składzie ŻKS bramki zdobyli Sawicki – 2, Feldman i Jagoda, honorową bramkę zdobył Ambroziewicz). Jednak już w następnym tygodniu Sokół zrewanżował się – 5:0 (trzy bramki zdobył Michalski, po jednej – Bąk i Szarewicz). Kolejne zdecydowane zwycięstwo Sokół odniósł w Brześciu – 8:3 (Szewczyk – trzy bramki, Bąk – dwie, Szarewicz, Michalski i Ambroziewicz – po jednej). Gwarantowało to Sokołowi pierwszeństwo w grupie.

Wolynska pilka 1925 1926 PL

Tabela ligowa klasy B w Grupie Kresowej.

Wyniku meczu Makkabi Brześć – Hasmonea Równe autorowi nie udało się ustalić.

W Równem mecz między tymi drużynami skończył się wynikiem 2:2.

W rozgrywkach o wejście do klasy A z mistrzem Grupy Lubelskiej – klubem Lewart z Lubartowa – Sokół po prostu zgniótł rywala zwyciężywszy z końcowym wynikiem 17:3 (9:2 i 8:1).

W składzie Sokoła w tych latach grali: bramkarz Jan Pliskiewicz, obrońcy Rachmaninow i Eugeniusz Chrzanowski, pomocnicy Anatol Prozorow, Leon Grądzki, Józef Polikowski, Hordij Filipowicz, napastnicy Czesław Miaskowski, Michalski, Józef Szewczyk, Bolesław Bąk, Szarewicz, Walczyk, Każur i Ambroziewicz.

Serhij HRUDNIAK
Foto: Sokół Równe, 1926 r. Zdjęcie pochodzi z archiwum Hordija Filipowicza – piłkarza drużyny w latach 1925–1930.

P. S. od autora: Tekst został opracowany na podstawie publikacji w prasie z lat 1925–1926 – w czasopismach «Echo Rówieńskie» (Równe), Przegląd Sportowy» (Kraków), «Ziemia Lubelska» (Lublin) oraz «Stadjon» (Warszawa). Dziękuję również za pomoc w przygotowaniu materiału Jurijowi Melnykowi i Wołodymyrowi Morozowowi (Zdołbunów), Bogdanowi Lupie (Lwów) i Leszkowi Śledzionie (Mielec, Polska).

Będę bardzo wdzięczny wszystkim osobom, które udzielą mi informacji o wołyńskich działaczach i piłkarzach w okresie międzywojennym, udostępnią ich zdjęcia lub dokumenty. Można mnie znaleźć na Facebooku (Serhiy Grudnyak) lub napisać do mnie na: sgrudnyak@gmail.com.

CZYTAJ TAKŻE:

80 LAT ŁUCKIEGO «AWANGARDU»

WOŁYŃSKI ZWIĄZEK PIŁKI NOŻNEJ 

ROK 1921: POCZĄTKI PIŁKI NOŻNEJ W WOJEWÓDZTWIE WOŁYŃSKIM

ROK 1922: PIERWSZE MISTRZOSTWA DLA WOŁYŃSKICH KLUBÓW

ROK 1923: AWANS WKS KOWEL DO KLASY A

ROK 1924: WKS KOWEL JEDNYM Z LIDERÓW KLASY A

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026