W Ostrogu i w Równem odbyły się prezentacje tomiku «Zuzanna Ginczanka. Wiersze». Wydarzenia miały miejsce 19 marca na Uniwersytecie Narodowym Akademia Ostrogska oraz 20 marca na Narodowym Uniwersytecie Gospodarki Wodnej i Zasobów Naturalnych.

Książka «Zuzanna Ginczanka. Wiersze» ukazała się pod koniec 2017 r. z okazji setnej rocznicy urodzin polskiej poetki żydowskiego pochodzenia Zuzanny Ginczanki. Po raz pierwszy zaprezentowano ją 19 lutego w Łucku. Publikacja wyszła drukiem dzięki wsparciu finansowemu Konsulatu Generalnego RP w Łucku. Na język ukraiński wiersze poetki przetłumaczył literaturoznawca prof. Jarosław Poliszczuk.

Przy okazji pojawienia się tej książki (podkreślić należy, że jest to pierwszy zbiór przekładów wierszy Ginczanki na język ukraiński) chcę opowiedzieć Czytelnikom Monitora Wołyńskiego o rówieńskiej szkolnej gazecie «Echa Szkolne» wydawanej w okresie międzywojennym. To właśnie w niej swoje wczesne utwory publikowała Zuzanna Ginczanka, a dokładnie Ginzburżanka lub Gincburżanka – bo tak wtedy podpisywała swoją poezję.

«Echa Szkolne» – to miesięcznik redagowany przez uczniów klas starszych Gimnazjum Państwowego im. Tadeusza Kościuszki w Równem. Wydawany był on od 1928 r. Na początku była to zwykła szkolna gazetka, która wkrótce przekształciła się w poważne czasopismo. Ukazywało się ono w ciągu roku szkolnego – od października do maja.

Pierwsza strona gazety «Echa Szkolne». Nr 1/21 z 1 października 1931 r.

Z redakcją tej gazety współpracowały gimnazja rosyjskie, ukraińskie i żydowskie w Równem, a później także szkoła handlowa. Stopniowo nawiązywane były kontakty ze szkołami z Krzemieńca, Zdołbunowa, Łucka, Kowla a nawet Warszawy, o czym świadczą teksty opublikowane w miesięczniku. Redakcja informowała czytelników nie tylko o życiu szkolnym uczniów i pedagogów, ale pisała również o wydarzeniach, które miały miejsce na Wołyniu oraz w całej Polsce.

W gazecie funkcjonowały działy krajoznawczy, historyczny, literacko-poetycki oraz dział rozrywki. Gazeta była sprzedawana. Można było ją również zaprenumerować. Jeden egzemplarz kosztował 20 groszy, a za komplet, czyli 5 numerów, trzeba było zapłacić 1 złoty.

Na łamach miesięcznika «Echa Szkolne» ukazywały się utwory prozatorskie i poetyckie nie tylko Zuzanny Gincburżanki, ale również Jana Lubicza, Jerzego Wolańskiego, Dawida Wansteina, Bolesława Pluty, Bronisława Dmuchowskiego, Dmytra Blindże, Z. Chmielowskiej, T. Bielinki, T. Gostyńskiego i in. Większość uczniów niestety podpisywała swoje prace pseudonimami albo podawała nazwisko i tylko pierwszą literę imienia.

Wiersze Zuzanny Ginczanki cechowała dojrzałość. Były one drukowane prawie w każdym numerze. W tomiku «Zuzanna Ginczanka. Wiersze» ukazał się tylko jeden wiersz z tego okresu twórczości poetki – «Uczta wakacyjna». Opublikowała go ona po raz pierwszy jako uczennica piątej klasy Gimnazjum w nr 1/21 gazety «Echa Szkolne» z 1 października 1931 r. i podpisała: «Zuzanna Ginzburżanka kl. V-b».

z 1 października 1931 r.

Pozostałe utwory poetyckie, opublikowane na łamach gazety «Echa Szkolne» w latach 1931–1933 (mam w osobistym archiwum komplet numerów tej gazety do lutego 1933 r.), takie jak: «Spotkanie „Ech”», «Na jutro mamy wiele lekcyj», «Sztubackie trele», «Czekam wiosny», «Nad mapą», «Zwycięzcy», «Myśli zayoyane» i «Styczniowe porównania», nie weszły do zaprezentowanego tomiku.

Wspomniane wyżej wiersze Ginczanki, opublikowane w gazecie «Echa Szkolne», nie weszły również do jedynego tomiku poezji wydanego jeszcze za jej życia «O centaurach». Możemy więc powiedzieć, że zachowały się one właśnie dzięki temu, że ukazały się na łamach szkolnej gazety.

Wiersz Zuzanny Ginczanki, opublikowany w gazecie «Echa Szkolne» w nr 3/23

z 1 grudnia 1931 r.

Wiersz Zuzanny Ginczanki, opublikowany w gazecie «Echa Szkolne» w nr 4/24

z 15 stycznia 1932 r.

Wiersz Zuzanny Ginczanki, opublikowany w gazecie «Echa Szkolne» w nr 5/25 z 1 lutego 1932 r.

Wiersz Zuzanny Ginczanki, opublikowany w gazecie «Echa Szkolne» w nr 6/26 z 1 marca1932 r.

Wiersz Zuzanny Ginczanki, opublikowany w gazecie «Echa Szkolne» w nr 6/26 z 1 marca 1932 r.

Wiersz Zuzanny Ginczanki, opublikowany w gazecie «Echa Szkolne» w nr 1/27

z 1 października 1932 r.

Wiersz Zuzanny Ginczanki, opublikowany w gazecie «Echa Szkolne» w nr 3/29

z 1 grudnia 1932 r.

Wiersz Zuzanny Ginczanki, opublikowany w gazecie «Echa Szkolne» w nr 4/30,

styczeń-luty 1933 r.

Wacław BUKLAREWICZ,

Towarzystwo Kultury Polskiej im. Władysława Reymonta w Równem