Związki frazeologiczne: Król jest nagi, czyli rzecz o udawaniu
Artykuły

Ze świecą szukać takiego, który nie znałby baśni Hansa Christiana Andersena o królu nabitym w butelkę lub, jak kto woli, wystawionym do wiatru (co gorsze – pewną wstydliwą częścią ciała) przez spryciarzy znających się dobrze na ludzkiej psyche.

Wydawałoby się rzeczą całkowicie niemożliwą, aby wmówić dorosłemu człowiekowi, że jest wielbłądem. Choć w tym przypadku, jak wiemy, chodziło o ubrania przecudnej urody mające okrywać królewskie ciało. A jednak. Zamiast w szatach, władca, wśród tłumów, paradował radośnie świecąc golizną na lewo i prawo.

Co gorsze, całe otoczenie królewskie oraz jego poddani także ulegli zbiorowej manipulacji. Prostą, bez zbędnego kluczenia, ścieżkę oszustwa wybrali kanciarze. Zapewne prawie każdemu przedstawicielowi gatunku ludzkiego można wmówić największą banialukę, jeśli tylko użyte zostaną właściwe argumenty.

Kto chciałby z otwartą przyłbicą przyznać się szerokiemu ogółowi, że honoru nie ma za grosz, głupi jest jak but i nie nadaje się na żaden urząd – choćby najmniejszy i nic nieznaczący. Zatem jeśli zostaniemy przyparci do ściany i musimy zająć określone stanowisko w jakiejś trudnej a niewygodnej sprawie, jakże często nadrabiamy miną i udajemy emocje, których wcale nie czujemy tylko po to, aby przypodobać się swojemu zwierzchnikowi.

Widzimy tylko to, czego od nas oczekują, a przymykamy oko na sprawy, o których mówić – choć język nas świerzbi – w danym momencie się nie powinno lub gdy inni milczenia od nas oczekują.

Hipokryzja, którą jakże często widzimy i potępiamy u innych, brzydząc się nią niezmiernie, towarzyszy nam przez całe życie i jakoś nikczemności owej cechy sami u siebie za żadne skarby świata dostrzec nie możemy.

Ze świecą szukać – oznacza coś lub kogoś trudno dostępnego, wyjątkowego, unikalnego.

Nadrabiać miną, czyli stwarzać pozory lepszego samopoczucia, udawać pewnego siebie.

Być wystawionym do wiatru lub nabitym w butelkę – oznacza to samo, czyli zostać oszukanym.

Wmówić komuś, że jest wielbłądem – zmanipulować kogoś; odwrócenie powiedzenia udowadniać komuś, że nie jest się wielbłądem (czyli dowodzić czegoś oczywistego, bezsprzecznego).

Robić coś z otwartą przyłbicą – czyli jawnie, w jasny, czytelny sposób.

Być głupi jak but – oznacza człowieka mało rozumnego, tępego.

Ktoś jest przyparty do ściany – czyli został do czegoś zmuszony, jest bez wyjścia.

Przymknąć na coś oko – udawać, że się nie dostrzega jakiejś nieprawidłowości, problemu.

Kogoś język świerzbi powiemy o kimś, kto bardzo pragnie coś powiedzieć, ujawnić jakiś sekret.

Za żadne skarby świata, czyli za żadną cenę.

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

 

CZYTAJ TAKŻE:

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: DROGOWY MORALITET

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: RODZINNE SPOTKANIA, CZYLI U CIOCI NA IMIENINACH

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: NASZE GRUBSZE

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: PAMIĄTKI Z WAKACJI

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: SMAK DZIECIŃSTWA

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: NABICI W BUTELKĘ

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: PUNKT WIDZENIA

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Tadek niejadek i Kokoszka smakoszka
Artykuły
Jedzenie, mimo że temat wydaje się nad wyraz przyjemny, to z jakichś tajemniczych, na pewno pozaziemskich przyczyn, dzieli ludzi. Bardziej, choć może to wyglądać na herezję, niż polityka. Przykładem jest pytanie, czy rosół powinien być z makaronem czy z ziemniakami.
11 marca 2026
Związki frazeologiczne: Kindersztuba
Artykuły
Dobrego wychowania, podobnie jak markowej, wyśmienitej porcelany, dziś używa się głównie na specjalne okazje. Od wielkiego dzwonu. Kiedyś stała w kredensie, była na widoku i broń Boże nie wolno było jej bez powodu dotykać w obawie przed stłuczeniem.
20 lutego 2026
Związki frazeologiczne: Prawo dżungli, czyli silniejszy może więcej
Artykuły
Prawo dżungli brzmi jak coś bardzo odległego, egzotycznego, należącego do świata lian, kłów i pazurów. Kojarzy się z filmem przyrodniczym, w którym nieziemskim głosem Krystyna Czubówna tłumaczy, dlaczego antylopa w brutalnej potyczce właśnie przegrała swoją życiową debatę z lwem.
30 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Pieniądze wyrzucone w błoto
Artykuły
Istnieje w języku polskim związek frazeologiczny tak pojemny, że można by w nim przechowywać budżet państwa, kilka nietrafionych inwestycji i jeden bardzo drogi ekspres do kawy. Kupiony, bo był na promocji, a później okazało się, że tą decyzją trafiliśmy jak kulą w płot. Mowa oczywiście o klasyce gatunku: pieniądze wyrzucone w błoto.
21 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Śmieci w języku polskim
Artykuły
Otwieram lodówkę, a tam… breakfast time. Wychodzę na spacer i słyszę, jak sąsiadka woła do psa: Come in, Lucy, idziemy na chatę! Włączam telewizor – a tam cały polski język próbuje desperacko przypomnieć sobie, kim właściwie jest. I nie winię go.
05 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Nos na kwintę, czyli trudna sztuka narzekania
Artykuły
Zadziwiające, że ludzkość osiągnęła etap lotów w kosmos, inteligentnych domów i urządzeń, które są jak wielkie gumowe ucho i potrafią podsłuchiwać nasze rozmowy, by potem ni z gruszki ni z pietruszki proponować nam «idealny odkurzacz w promocji». Jednocześnie nie potrafi ujarzmić jednej, wyjątkowo prymitywnej siły natury: umiejętności narzekania.
16 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Pożyczki, czyli jak najszybciej stracić przyjaciół
Artykuły
«Pożycz mi stówkę, jak babcię kocham oddam jutro» – to z pozoru niewinne zdanie i prośba w nim zawarta w historii ludzkości zapoczątkowały więcej tragedii niż wojny trojańskie, nieudane randki i wszystkie remonty razem wzięte.
02 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Sztuka chomikowania
Artykuły
Od czasu do czasu w każdym człowieku odzywa się, częstokroć bardzo głęboko ukryty, gen odpowiedzialny za robienie zapasów. Nie ma to najmniejszego znaczenia, czy chodzi o wypełnienie po brzegi domowej spiżarni, ponieważ zima zbliża się nieubłaganie, czy właśnie trafiliśmy na promocję makaronu albo paprykarza szczecińskiego.
14 listopada 2025