Ciągłe zwiększenie liczby Ukraińców na polskich uczelniach w ostatnich latach daje dużo do myślenia. O przyczynach i powodach takiego trendu rozmawiali uczestnicy debaty, zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz imienia Tomasza Padury.

W dyskusji mogli się wypowiedzieć uczniowie ostatnich klas szkolnych, którzy uczą się polskiego na zajęciach zorganizowanych przez UPS im. Tomasza Padury. Podstawową tezą, którą w konwencji debaty oksfordzkiej przedyskutowały dwie drużyny, brzmiała tak: «Studia w Polsce najlepszym wyborem dla młodego Ukraińca».

Głównym argumentem obrońców tezy było to, że poziom nauczania w Polsce jest wyższy niż na Ukrainie. Potwierdzeniem tego jest bardziej praktyczne podejście do nauczania przedmiotów, lepiej wyposażone sale i biblioteki. Uczestnicy debaty zwrócili uwagę na fakt, że polskie akademiki gwarantują lepsze warunki dla studentów, dzięki czemu mają oni możliwość komfortowo przygotowywać się do zajęć i uczyć się we własnym zakresie. Przyszli studenci podkreślili znaczenie perspektywy zatrudnienia. Ich zdaniem w Polsce, w porównaniu z Ukrainą, łatwiej o pracę w zawodzie lub pracę dorywczą na czas studiów. Nie bez znaczenia jest również rozbudowany system zniżek studenckich w Polsce. Ostatnim argumentem było stwierdzenie, że studia w innym kraju to nowe doświadczenie życiowe, które doskonale przygotowuje do dorosłości.

Takie wypowiedzi nie zaskoczyły przeciwników tezy. Wśród przedstawionych przez nich argumentów niezwykle ważną rolę powinien odgrywać czynnik patriotyzmu, który ich zdaniem polega na tym, by zostawać w Ojczyźnie i ze wszystkich sił budować ją, nawet kiedy wszyscy inni szukają lepszego życia w krajach, gdzie już panuje porządek. Zaznaczono, że poziom wyższego wykształcenia na Ukrainie, wbrew potocznej opinii, nie jest taki niski, a prestiżowe ukraińskie uczelnie dają bardzo dobre przygotowanie. Dowodem na to są liczni ukraińscy specjaliści z branży IT, którzy z łatwością dostają pracę za granicą lub w ukraińskich oddziałach znanych firm europejskich. Ważnym argumentem było to, że na Ukrainie można studiować za darmo i otrzymywać stypendia, zaś w Polsce brak Karty Polaka wiąże się z koniecznością opłaty studiów.

Jak w każdych debatach, obie grupy miały możliwość wygłoszenia kontrargumentów do wystąpień swoich oponentów. Zwolennicy studiów w Polsce odpowiedzieli na argument dotyczący patriotyzmu tym, że za granicą studenci mogą zdobyć wiedzę i doświadczenie, które pomogą rozwijać i wzmacniać Ukrainę po ich powrocie do kraju. Debatujący dodali, że z każdym rokiem kurczy się liczba bezpłatnych miejsc na ukraińskich uczelniach. Zmniejsza się również finansowanie stypendiów. Ta sytuacja zmusza wielu maturzystów do podjęcia płatnych studiów, które nie zawsze są tańsze niż w Polsce. Pojawiła się też kontrargumentacja, nie związana wprost ze studiami. Zespół obrońców tezy zauważył, że w sytuacji nieogłoszonej wojny na Ukrainie, studia za granicą mogą być gwarancją bezpieczeństwa dla studenta i jego rodziny.

Przeciwnicy tezy również przedstawili swoją kontrargumentację. Mówili zwłaszcza o tym, że w Polsce mimo szerokich perspektyw na rynku pracy, istnieje duża konkurencja. Studia za granicą nie gwarantują absolwentowi ze świeżym dyplomem wymarzonej pracy oraz wysokich zarobków. Kariera i przyszłość zależą od ambicji, staranności oraz aktywności studenta, a nie od kraju, w którym studiuje. Co tyczy się powrotu do domu, to na Ukrainie nie ma prawie szans na zatrudnienie w instytucjach państwowych z dyplomem polskiej uczelni bez jego nostryfikacji. Podstawowy wniosek zespołu przeciwników tezy brzmiał: jeśli chcemy do Europy, musimy ją budować u siebie.

Organizatorzy nie wybierali zwycięzców, jak to zwykle bywa w klasycznych debatach oksfordzkich. Dyskusja została zorganizowana po to, by uczniowie mieli okazję poćwiczyć przedstawianie i uzasadnianie własnego zdania oraz formułowanie argumentów w języku polskim, ponieważ w przyszłości będą musieli to robić w różnych sytuacjach życiowych. Głównym celem było jednak uświadomienie uczestnikom całej powagi wyboru, którego każdy z nich dokona w najbliższym czasie.

Mariana JAKOBCZUK,
Ukraińsko-Polski Sojusz imienia Tomasza Padury