W Łucku zaprezentowano pierwszą książkę w języku ukraińskim o słynnym rzeźbiarzu z Wołynia Tomaszu Oskarze Sosnowskim (1812–1886). Wydarzenie miało miejsce w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym. Uczestniczyli w nim autor Walerij Wojtowycz, przedstawiciele muzeów, krajoznawcy, dziennikarze z Wołynia i Rówieńszczyzny.  

Praca malarza, krajoznawcy i pisarza Walerija Wojtowycza pod tytułem «Tomasz Oskar Sosnowski. Rzeźba klasycyzmu» jest solidnym wielostronicowym wydaniem. Udało się w nim zebrać unikatowe materiały archiwalne o artyście i jego twórczości, ilustracje słynnych zabytków architektury, rzeźb, krajobrazów, związanych z epoką klasycyzmu oraz autorskie zdjęcia prac rzeźbiarza.

Walerij Wojtowycz podzielił się historią tworzenia książki, a także zapoznał obecnych z mało znanymi faktami z biografii genialnego artysty Tomasza Oskara Sosnowskiego, który urodził się we wsi Nowomalin (obecnie obwód rówieński), studiował w akademiach sztuk pięknych w Warszawie, Berlinie, Rzymie. «Chociaż większość swojego życia spędził w stolicy Włoch, zawsze pamiętał o swoim pochodzeniu. Rodzina jego matki wywodzi się ze sławnego książęcego rodu Czetwertyńskich, a rodzina ojca – ze słynnego rodu Sosnowskich. Prezentuję swoją książkę w Łucku 27 stycznia, ponieważ właśnie w tym dniu, 130 lat temu, zabrakło genialnego artysty. Jego los jest związany z Ukrainą, Polską, Włochami, a prace rzeźbiarza zdobią teraz najsłynniejsze świątynie i muzea w wielu miastach świata. Wśród nich rzeźby „Chrystus w grobie”, „Madonna z Dzieciątkiem”, „Pieta”, a także „Macierzyństwo Marii”, „Madonna Niepokalanego Poczęcia”» – zaznaczył Walerij Wojtowycz. Poza tym opowiedział o słynnych pracach artysty, które znajdują się teraz w Krakowie, Wilnie, Rzymie, Paryżu, Ostrogu, Równem, Żytomierzu, Czernihowie i wielu innych miastach.

Dyrektor Rówieńskiego Obwodowego Muzeum Krajoznawczego Oleksandr Bułyha podkreślił ważność wydania, ponieważ pamięć o Tomaszu Oskarze Sosnowskim wreszcie zostanie upamiętniona nie tylko w literaturze. Na najbliższych obradach Rady Miasta Równe zostanie uchwalona decyzja o nadaniu jednej z ulic miasta nazwiska artysty. Planuje się, że niebawem pojawi się towarzystwo imienia Sosnowskiego, a także zostanie założona nagroda dla utalentowanych artystów.

Wicekonsul Konsulatu Generalnego RP w Łucku Elżbieta Zielińska jest przekonana, że dzięki tej książce więcej ludzi dowie się, że geniusz urodził się tutaj, na Wołyniu. W 1997 r. polski historyk Lechosław Lameński wydał książkę o wybitnym artyście w języku polskim, a od dzisiaj o rzeźbiarzu można będzie przeczytać także po ukraińsku. «Po raz pierwszy poznałam prace Sosnowskiego w Ostrogu i byłam pod wrażeniem. Widzę w nich połączenie trzech żywiołów: geniuszu, talentu i gruntownego wykształcenia, które wywodzi się z Wołynia. Tomasz Oskar Sosnowski jest nie tylko praktykiem neoklasycyzmu, ale też teoretykiem, ponieważ 24 akademie sztuk pięknych nadały mu tytuł doktora honoris causa» – zaznaczyła Elżbieta Zielińska.

W Łucku przedstawiono nie tylko książkę o Tomaszu Oskarze Sosnowskim, ale też projekt pomnika, który przygotował rzeźbiarz Wołodymyr Stasiuk. Obecni na spotkaniu krajoznawcy wyrazili nadzieję, że w najbliższym czasie pomnik słynnego artysty z Wołynia stanie na jednym z placów Łucka, Równego czy Ostroga.

Wiktor JARUCZYK,
Foto autora