18 października w Łucku zaprezentowano dwie pierwsze książki dla osób niewidomych wydrukowane pismem Braille’a w ramach projektu socjalnego «Braille Studio».
Pierwsze egzemplarze książki zawierającej opowiadania dziesięciu ukraińskich pisarzy «Wolontariusze. Mobilizacja dobra» («Волонтери. Мобілізація добра») i powieści dla dzieci Nadiji Humeniuk «Lato z amazonkami» («Літо з амазонками») zostały wydane w alfabecie Braille’a w łuckim studio druku «Braille Studio». Docelowo ma się ukazać po 30 egzemplarzy każdej książki. Zostaną one rozpowszechnione w szkołach i bibliotekach dla niewidomych nie tylko na Wołyniu, ale też w innych regionach Ukrainy.
Ten projekt Ogólnoukraińskiej Organizacji Pozarządowej Ludzi z Wadami Wzroku «Generacja efektywnego działania» nie doszedłby do skutku bez wsparcia osób zaangażowanych w sprawę: głównego lekarza Ośrodka Chirurgii Oka prof. Zagórskiego w Łucku Tetiany Jeremejewej, prezesa zarządu Fundacji Charytatywnej «Wołyń 2014» Petra Pyłypiuka, Łuckiej Rady Miejskiej, Wołyńskiej Drukarni Obwodowej i ludzi, którzy wzięli udział w zbiórce pieniędzy dla «Braille Studio» w Łucku. Z ich pomocą udało się kupić drukarkę «Everest» umożliwiającą druk w alfabecie Braille’a. Jej koszt wynosi 4 tys. dol.
Zadaniem projektu «Braille Studio» jest umożliwienie wszystkim, szczególnie dzieciom, równego dostępu do informacji, żeby wszyscy – widomi i niewidomi – mogli czytać te same książki, w równym stopniu uzyskiwać potrzebne wiadomości.
Według współorganizatora projektu «Braille Studio» Witalija Tkaczuka, prezentacja książek dla osób niewidomych jest wydarzeniem niezwykłym, które zasługuje na miano wydarzenia roku, ponieważ w ciągu 25 lat niepodległości Ukrainy w Łucku dopiero teraz ukazały się pierwsze książki w alfabecie Braille’a.
Pomysłodawcy projektu «Braille Studio» realizowanego jednocześnie w Kijowie i Łucku od lutego-marca b.r., opowiedzieli o działalności studia, osobliwościach druku w alfabecie Braille’a, podzielili się problemami, z którymi mają do czynienia w czasie realizacji akcji i zapowiedzieli następne inicjatywy.
Jak podkreślił Witalij Tkaczuk z «Generacji efektywnego działania», na Ukrainie brakuje książek wydanych pismem Braille’a. I to nie dziwi, ponieważ jedyna w całym kraju drukarnia Ukraińskiego Stowarzyszenia Niewidomych funkcjonuje w Charkowie. Wydaje ona książki dla osób z wadami wzroku. Największym problemem jest brak podręczników dla niewidomych uczniów. Szczególnie ta kwestia jest aktualna z powodu ciągłych zmian programów edukacyjnych. «Nie możemy tego rozwiązać o własnych siłach. Jest to obowiązek państwa» – opowiada Witalij Tkaczuk. Brakuje również książek dla dzieci, literatury pomocniczej (m.in. słowników, encyklopedii) w ogóle nie ma. Jedynym rodzajem literatury, której nie brakuje, jest literatura religijna, ponieważ Kościół dba o jej wydawanie pismem braillowskim, a także udostępnia ją w postaci nagrań.
Ustawodawstwo ukraińskie nie sprzyja poprawie sytuacji, jednak wolontariusze już czynią pierwsze kroki w tym kierunku. Wykładowca Katedry Tyflopedagogiki Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego imienia Mychajła Dragomanowa w Kijowie Anna Serput’ko powiedziała, że pod koniec ubiegłego roku weszły w życie przepisy dotyczące wydawania literatury w różnych formatach, zwłaszcza w postaci dźwiękowej oraz pismem braillowskim. Nie wymagają one uzyskania dodatkowej zgody autora na druk książki w alfabecie Braille’a. «Z autorami należy współpracować. Przekonywać ich, że my w żaden sposób nie ingerujemy w ich prawa. Muszą rozumieć, jak ważny jest dostęp do informacji wszystkich ludzi, w tym też niewidomych. To jest konieczność, a nie łamanie praw» – powiedziała Anna Serput’ko.
Według wicedyrektora Wołyńskiej Drukarni Obwodowej Iwana Syniuka, należy wymagać wprowadzenia w życie przepisów, zobowiązujących wydawnictwa do drukowania części książek pismem Braille’a, szczególnie jeśli chodzi o literaturę dziecięcą.
«Musi to robić państwo, a nie organizacje pozarządowe. My robimy to, bo nas to boli i jest nam bliskie» – powiedział Witalij Tkaczuk.
Współorganizatorzy «Braille Studio» mówią, że oprócz książek planują wydawanie materiałów dydaktycznych, gier rozwijających, puzzli, instrukcji do leków itp. Chcą zamienić Studio w ośrodek, gdzie informacja będzie drukowana pismem braillowskim na zlecenie. Najprawdopodobniej, to stanie się możliwe już na początku następnego roku. «Chcemy także, żeby każda restauracja czy kawiarnia miała menu w alfabecie Braille’a, żebyśmy nie musieli prosić o pomoc, tylko sami mogli wszystko przeczytać» – powiedział Witalij Tkaczuk.
«Braille Studio» jako jedna z pierwszych takich inicjatyw na Ukrainie będzie się starać, aby podobne ośrodki zostały otwarte też w innych miastach Ukrainy, pragnie współpracować z nauczycielami, dziećmi, żeby uwzględniać ich potrzeby i życzenia. «Występujemy jako studio druku pismem Braille’a, więc chcemy, żeby ta inicjatywa przyczyniła się do powstania placówek inkluzyjnych, gdzie uzyskają pomoc rodzice dzieci niewidomych, a nauczyciele wydrukują niezbędne materiały» – powiedziała Anna Serput’ko.
Dodała, że trudno pozyskiwać środki na takie inicjatywy. Na przykład, w Kijowie «Generacja efektywnego działania» stale prowadzi różne szkolenia, warsztaty, spotkania, w trakcie których zapoznaje ludzi z tym, jak poznają świat, piszą, czytają, orientują się w środowisku osoby niewidome.
Jeszcze jedną akcją tej organizacji jest rozpowszechnienie «kartek z podziękowaniem». Taką kartkę może kupić każdy chętny i podpisać ją pismem Braille’a.
Przedstawiciele «Braille Studio» opowiedzieli też o tym, że, niestety, na drukarce «Everest», którą udało się kupić, nie da się drukować dużych nakładów. Jest to raczej urządzenie biurowe. Nie da się też z niego korzystać bez przerwy, ponieważ części szybko się zużywają, a na Ukrainie nie ma możliwości jej naprawienia.
Dlatego wolontariusze rozpoczęli zbiórkę pieniędzy na potężniejszy sprzęt – drukarkę «Braille Box», która może pracować jako minidrukarnia і drukować dziesięć razy więcej materiałów. Udało się już zebrać 9 tys. hrywien. Drukarka kosztuje 16 tys. dolarów.
Organizatorzy spotkania zaprezentowali filmik, pokazujący zasady działania «Braille Box», a ocenić jak działa drukarka «Everest», można było bezpośrednio po prezentacji.
Prezentacja w Łucku odbyła się dzięki Wołyńskiej Obwodowej Organizacji Ogólnoukraińskiej Organizacji Pozarządowej Ludzi z Wadami Wzroku «Generacja efektywnego działania» oraz Wołyńskiej Drukarni Obwodowej.
Р. S. Zachęcamy do udziału w zbiórce pieniędzy na drukarkę «Braille Box». Konto organizacji: ВГО «Генерація успішної дії», код ЄДРПОУ 34935692 р/р: 26007300943056 у ГУ м. Києва та Київській обл. АТ «Ощадбанк», МФО 322669.
Olga SZERSZEŃ
Foto: Iryna KANAHEJEWA
CZYTAJ TAKŻE:
TWÓRCZY WYPOCZYNEK DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH
