Józef Ignacy Kraszewski – piewca Ziemi Wołyńskiej
Artykuły

«Piewca Ziemi Wołyńskiej» – pod takim tytułem w dniach 1-3 czerwca w Łucku, odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa poświęcona 200. rocznicy urodzin Józefa Ignacego Kraszewskiego.

Obchody 200. rocznicy urodzin wybitnego polskiego pisarza artysty, historyka, publicysty, etnologa, działacza społecznego Józefa Ignacego Kraszewskiego rozpoczęły się 1 czerwca mszą św. w Kościele Katedralnym Św. Apostołów Piotra i Pawła. Z tej okazji biskup Marcjan Trofimiak, odprawił nabożeństwo w ornacie liturgicznym pochodzącym z czasów Kraszewskiego, a w swoim kazaniu przywołał do odnowienia pamięci o wybitnym działaczu, który mieszkał na Wołyniu.

Uroczyste otwarcie konferencji międzynarodowej odbyło się w sali konferencyjnej Biblioteki WUN im Łesi Ukrainki. W sesji uczestniczyli: dyrektor centrum «UCRAINICUM» prof. Włodzimierz Osadczy, Marcjan Trofimiak, wicerektor seminarium duchowego Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej patriarchatu kijowskiego ojciec Wołodymyr, Konsul Generalny RP w Łucku Marek Martinek, Prezes Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu Walenty Wakoluk, Prezes Towarzystwa Polskiej Kultury im. Tadeusza Kościuszki Nina Poremska, dyrektor Muzeum J. I. Kraszewskiego w Romanowie Anna Czobodzińska-Przybysławska, kierownik Katedry Filologii Słowiańskiej WUN im. Łesi Ukrainki prof. Luisa Olander, redaktor czasopisma «Wołanie z Wołynia» ksiądz kanonik Józef Witold Kowalów, socjolog dr Tadeusz Patruś, kierownik Zakładu Filozofii i Socjologii Polityki Wydziału Politologii UMCS prof. Jan Paweł Chudzik, naukowiec z Białorusi Rusłana Gusiewa, krajoznawca Waldemar Piasecki, przedstawiciele Wołyńskiej Obwodowej Administracji Państwowej, Instytutu Polski, Instytutu Badań Kościelnych i inni.

dsc03320

Tematyka występów naukowych była różnorodna: oddanie czci wielkiemu Polakowi w Polsce i na Ukrainie z okazji ogłoszonego Roku Kraszewskiego, analiza zbioru jego obrazów (nawiasem mówiąc, kopia «Krajobrazu Wołyńskiego», który znajduje się w Romanowie, została sprezentowana organizatorom konferencji), sarmackie motywy, chronotop w twórczości pisarza, polski mit o Wołyniu itp. Po występach nastąpiła ożywiona debata, ponieważ wiele kwestii należało jeszcze omówić. Rozmawiano o pomyśle utworzenia Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego na Wołyniu i przeprowadzeniu jesiennej sesji naukowej w Lublinie, poświęconej jego postaci i twórczości.

2 czerwca odbyła się podróż śladami, opisanymi przez pisarza we «Wspomnieniach z Wołynia, Polesia i Litwy» (1840). Finalnym etapem spotkań z okazji 200 rocznicy urodzin J.I. Kraszewskiego, była msza święta odprawiona w Kościele Grekokatolickim Narodzenia Przenajświętszej Marii Panny i festiwal etniczny «Malowanka».

Miłą niespodzianką na konferencji międzynarodowej, stała się prezentacja nowego tłumaczenia drugiego, zmienionego wydania «Wspomnień z Polesia, Wołynia i Litwy» (1860 р.). Przekładu dokonał Wołodymyr Szaborowśkyj. Pierwszy egzemplarz przekładu w najbliższym czasie zostanie uzupełniony o materiały wydania pierwszego (1840), których brakuje w zmienionej przez Kraszewskiego wersji drugiej. Wołodymyr Szaborowśkyj zauważył: «Inaczej patrzysz na świat, kiedy przeczytasz to dzieło. Świat po 200 latach mało w czym się zmienił». Autor nowego wydania miał na uwadze mały popyt książek na straganach jarmarkowych, wyniszczenie lasów, a jeszcze – «milczący lud wołyński, który jeśli go zaczepić, chętnie mówi» o polityce, klasie panującej i innych codziennych problemach. Ze względu na uniwersalność, ważność tematyki i geniusz Kraszewskiego- dziedzictwo kulturalne wybitnego artysty nadal pozostaje aktualnym.

Switłana SUCHARIEWA

Organizatorem i głównym inicjatorem imprezy było centrum «UCRAINICUM» Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a współorganizatorami: Konsulat Generalny RP w Łucku, Instytut Badań kościelnych, Instytut Polski WUN im. Łesi Ukrainki, SKP im. Ewy Felińskiej na Wołyniu, TKP im. T. Kościuszki, Muzeum J. I. Kraszewskiego w Romanowie, Katedra Stosunków Międzynarodowych Wyższej Państwowej Szkoły Zawodowej w Chełmie, Katedra Historii Rodziny KUL, Polski Związek Katolicko-Społeczny і Region Środkowo-Wschodni NSZZ „Solidarność".

Powiązane publikacje
W Równem zaproponowano uhonorowanie rzeźbiarza Tomasza Oskara Sosnowskiego
Wydarzenia
Rówieńska Rada Obwodowa zaproponowała uhonorowanie na szczeblu państwowym wybitnego rzeźbiarza Tomasza Oskara Sosnowskiego pochodzącego z Rówieńszczyzny. W 2027 r. minie 215 lat od dnia urodzin artysty.
30 czerwca 2026
Trzy paralele dotyczące konfliktów międzyetnicznych. Ukazała się monografia prof. Oksany Kaliszczuk
Wydarzenia
Na Wołyńskim Uniwersytecie Narodowym im. Łesi Ukrainki w Łucku odbyła się prezentacja książki Oksany Kaliszczuk pt. «Aromat pamięci i historii z nutką goryczy. Analiza porównawcza wydarzeń II wojny światowej».
06 czerwca 2026
Feliks Sznarbachowski i Wołyń
Artykuły
Ksiądz Feliks Sznarbachowski zmarł dość wcześnie, ale zdołał pozostawić zauważalny ślad w historii Wołynia. Oprócz pracy duszpasterskiej we Włodzimierzu i Kowlu, Sznarbachowski spędził znaczną część swojej kariery kapłańskiej w Ołyce.
29 maja 2026
W Równem odbędzie się prelekcja upamiętniająca Annę Walentynowicz
Wydarzenia
8 kwietnia Rówieńska Obwodowa Biblioteka Naukowa zaprasza na spotkanie poświęcone polskiej działaczce społecznej, współzałożycielce NSZZ «Solidarność» Annie Walentynowicz.
07 kwietnia 2026
Rówieński chór «Serafin» we wspomnieniach Czesława Chytrego
Artykuły
W Równem ukazała się książka krajoznawcy Czesława Chytrego «Serafin» wyśpiewał wielki sukces» poświęcona chórowi «Serafin», który od ponad 30 lat działa przy katolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Równem.
11 lutego 2026
«Nie zamykamy tej historii». W Łucku podsumowano projekt o rzeźbiarzu Stanisławie Sarcewiczu
Wydarzenia
Podczas końcowej prezentacji projektu «Sarcewicz: wirtualny powrót łuckiego geniusza sztuki naiwnej» zespół, który go realizował, przedstawił jego rezultaty, podzielił się doświadczeniami z jego wdrażania oraz przemyśleniami na temat innych inicjatyw.
05 grudnia 2025
Ogród rzeźb łuckiego artysty Stanisława Sarcewicza można obejrzeć on-line
Wydarzenia
Platforma «Algorytm Działań» uruchomiła stronę internetową sartsevych.algorytm.ngo, poświęconą życiu i twórczości łuckiego rzeźbiarza Stanisława Sarcewicza.
24 listopada 2025
W Łucku zaprezentowano książkę poświęconą spuściźnie architekta Sergiusza Tymoszenki
Wydarzenia
20 listopada w Łucku odbyła się prezentacja książki-albumu «Sergiusz Tymoszenko. Powrót». Publikacja ukazała się w 2021 r. z okazji 140. rocznicy urodzin wybitnego ukraińskiego architekta.
22 listopada 2025
Oświecicielka z Korca
Artykuły
O Zofii Rudominie-Dusiatskiej (z domu Endrukajtis) historycy napisali niewiele. Wspominając tę «cichą kresową bohaterkę» w 140. rocznicę jej urodzin, będę się opierał nie tylko na ich publikacjach, lecz też na danych, które znalazłem w źródłach drukowanych i archiwalnych z XIX–XX w.
21 listopada 2025