Jedno z wydarzeń pierwszego dnia Międzynarodowego Festiwalu Poezji «Meridian Lutsk» zostało poświęcone postaci Marka Hłaski – kultowego polskiego pisarza lat 50–60 XX wieku. Rozmawiali o nim Oleksandr Bojczenko i Grzegorz Gauden.
Ukraiński publicysta i pisarz Oleksandr Bojczenko przetłumaczył na ukraiński autobiografię Marka Hłaski – «Piękni dwudziestoletni». Książka ukazała się w «Wydawnictwie 21» w 2017 r. Rozmówcą Bojczenki był Grzegorz Gauden – polski dziennikarz, w latach 2004–2006 redaktor naczelny dziennika «Rzeczpospolita», a w latach 2008–2016 dyrektor Instytutu Książki w Polsce.
Na wstępie Grzegorz Gauden krótko zaprezentował działalność Instytutu Książki, który stawia przede wszystkim na wspieranie polskiej literatury za granicą oraz na rozwój czytelnictwa w Polsce. Oleksandr Bojczenko podkreślił, że przekład «Pięknych dwudziestoletnich» na ukraiński ukazał się właśnie dzięki wsparciu tej instytucji.
«Jest to postać legendarna dla mojej generacji. Był to człowiek zbuntowany wobec komunizmu, wobec systemu oraz świetny pisarz ironicznie patrzący na świat» – powiedział Grzegorz Gauden. Obaj rozmówcy zwrócili uwagę na tragizm w twórczości Hłaski oraz stosowanie przez niego narzędzi legendotwórczych, ze względu na co w Polsce był porównywany z Hemingwayem.
«Hłasko – przedstawiciel młodej i gniewnej generacji. Sława przyszła do niego w wieku dwudziestu lat. Stał się postacią kultową» – powiedział Oleksandr Bojczenko. Później, w komunistycznej Polsce zaczął się okres nagonki skierowanej przeciw pisarzowi. W 1958 r. Hłasko wyjechał do Paryża i już nigdy do kraju nie wrócił.
We Francji był wspierany przez Jerzego Giedroycia. Mieszkał również w Izraelu, Austrii, Niemczech, Szwajcarii oraz USA. Waśnie z inicjatywy Giedroycia, jak podkreślił Oleksandr Bojczenko, Hłasko zaczął pisać autobiografię «Piękni dwudziestoletni», wysyłając jej fragmenty w listach do «Kultury». Pisząc ten utwór, Hlasko tworzył mit o sobie, zmyślając niektóre fakty swojej biografii. Te legendotwórcze elementy zostawiono w książce wydanej w bibliotece paryskiej «Kultury» jako klucz do zrozumienia twórczości pisarza.
Rozmowa Oleksandra Bojczenki z Grzegorzem Gaudenem dotyczyła nie tylko autobiografii Marka Hłaski «Piękni dwudziestoletni», ale również epoki, w której żył i tworzył Marek Hłasko, postaci pisarza oraz nieprzemijającej aktualności jego utworów.
Natalia DENYSIUK
CZYTAJ TAKŻE:
