Książka «Jeńcy września 1939»: ukazało się wydanie drugie
Wydarzenia

W zeszłym tygodniu ukazało się wydanie drugie książki Tetiany Samsoniuk «Jeńcy września 1939».

Pierwsze wydanie tej książki ujrzało świat ponad rok temu. Książka została przygotowana do druku przez zespół redakcyjny polsko-ukraińskiego czasopisma «Monitor Wołyński». Na łamach MW Tetiana Samsoniuk, główny specjalista Działu Udostępniania Informacji z Dokumentów Państwowego Archiwum Obwodu Rówieńskiego, od grudnia 2014 r. prowadzi rubrykę «Ocaleni od zapomnienia». Na książkę złożyły się teksty wcześniej opublikowane w ramach tej rubryki.

Niedługo po wydaniu książki zaszła potrzeba dodrukowania nakładu, który wynosił jedynie 150 egzemplarzy. W dodatku autorka znalazła akta, dotyczące jeszcze kilku Polaków – jeńców wojennych, przebywających w placówkach obozowych Budowy nr 1 NKWD. Redakcja więc rozumiała, że jak tylko będzie dofinansowanie, trzeba będzie opracowywać już uzupełnione wydanie.

Drugie wydanie książki «Jeńcy września 1939» przedstawia losy 21 żołnierzy i rezerwistów Wojska Polskiego represjonowanych przez sowiecki reżim totalitarny na terenie Rówieńszczyzny w latach 1939–1941. Szkice biograficzne uzupełniają materiały archiwalne, dokumenty i zdjęcia skonfiskowane jeńcom wojennym podczas aresztowań odbywających się w placówkach obozowych Budowy nr 1 NKWD.

Publikacja została uzupełniona również o wiadomości dotyczące Pyłypa Darmokryka – naczelnika Rówieńskiego Obozu Jenieckiego Budowy nr 1 NKWD. Jego życiorys, odnaleziony w jednym z archiwów, zawiera informacje o tym, co się stało z jeńcami z placówek obozowych położonych na terenie obwodu rówieńskiego na początku wojny niemiecko-radzieckiej.

«To jest niezwykłe, że ludzie mogą cokolwiek odzyskać z tego, co już wydawało się bezpowrotnie stracone», – napisała do nas Danuta Wielgosz z Przemyśla, krewna Tadeusza Lechowicza. Tego typu listy od rodzin i bliskich bohaterów, których losy zostały opisane w gazecie i pierwszym wydaniu książki regularnie już nadchodzą na adres naszej redakcji. W związku z tym, autorka uzupełniła szkice oparte na materiałach archiwalnych informacjami otrzymanymi od Czytelników. Szczególne wyrazy wdzięczności kierujemy pod adresem Barbary Raszczyk, Grzegorza Naumowicza, Danuty Wielgosz oraz wszystkich osób, którym nie były obojętne losy bohaterów tej książki.

Bardzo ważnym uzupełnieniem tej publikacji stała się mapa placówek obozowych Budowy nr 1 NKWD położonych na terenie obwodu rówieńskiego.

Jency 2 wyd 3

Popularno-naukowe wydanie «Jeńcy września 1939» ukazało się dzięki wsparciu finansowemu Konsulatu Generalnego RP w Łucku oraz Fundacji Wolność i Demokracja.

Książkę można pobrać bezpłatnie w formacie pdf.

Natalia DENYSIUK

CZYTAJ TAKŻE:

JEST PAMIĘĆ O LUDZIACH. UKAZAŁA SIĘ KSIĄŻKA «JEŃCY WRZEŚNIA 1939»

CYPRIAN LIBERA. POZOSTAŁ PO NIM PAMIĘTNIK

Powiązane publikacje
Represje wobec wołyńskich Polaków: Policjant Antoni Witczak
Wydarzenia
Dla sowieckiego «wymiaru sprawiedliwości» zwykła działalność zawodowa mogła być powodem uwięzienia. Na przykład Antoni Witczak został skazany na osiem lat łagrów tylko za to, że był policjantem.
16 marca 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Jerzy Urbański z Chotiaczowa
Wydarzenia
Jerzy Urbański został zatrzymany 23 stycznia 1940 r. na obszarze Włodzimierskiego Oddziału Pogranicznego podczas próby nielegalnego przekroczenia granicy między terenami okupowanymi przez Niemcy oraz ZSRR.
05 marca 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Aktor z Warszawy Wiesław Batorski
Artykuły
O ile w większości spraw karnych aresztowanych Polaków śledczy NKWD fabrykowali zarzuty, o tyle w przypadku Wiesława Batorskiego śledztwo przez długi okres obywało się w ogóle bez nich. W państwie prawa jest to nie do pomyślenia, ale w ZSRR przepisy, jeśli zachodziła taka potrzeba, nie miały najwyższej mocy prawnej.
16 lutego 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Jeńcy Melchior Bała i Stanisław Fijoł
Artykuły
Melchior Bała i Stanisław Fijoł zostali zatrzymani przez żołnierzy Armii Czerwonej podczas próby przekroczenia granicy sowiecko-niemieckiej. Po ucieczce z obozu koncentracyjnego dla jeńców wojennych trafili do sowieckiego więzienia.
03 lutego 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Pracownik banku w Łucku Maksymilian Koryciński
Artykuły
Maksymilian Koryciński, pracownik banku w Łucku, został oskarżony przez NKWD o udział w antysowieckiej organizacji podziemnej. Zbudowawszy własną linię obrony, przetrwał prawie półtoraroczne śledztwo i otrzymał stosunkowo łagodny wyrok: «tylko» pięć lat zesłania.
20 stycznia 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Kolejarz z Kowla Michał Marian Skuła
Artykuły
Funkcjonariusze NKWD próbowali oskarżyć kowelskiego kolejarza Michała Mariana Skułę o współpracę z polskim wywiadem. Choć nie udało się im tego udowodnić, jednak bohater naszego eseju został skazany na osiem lat łagrów.
06 stycznia 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Kolejarze z Lubomla Leonard Dewald i Kazimierz Sieczka
Artykuły
Funkcjonariusze NKWD wszczęli wspólną sprawę karną przeciwko kolejarzom Leonardowi Dewaldowi i Kazimierzowi Sieczce, ponieważ obaj byli członkami partii OZN w Lubomlu. Pomimo faktu, że sprawa była szyta grubymi nićmi, obaj zostali skazani na osiem lat łagrów.
10 grudnia 2025
«Ta książka jest o mieszkańcach Równego». Zaprezentowano publikację poświęconą polskiej konspiracji
Artykuły
W Centrum Historii Cyfrowej w Równem odbyła się prezentacja książki dr Tetiany Samsoniuk «Związek Walki Zbrojnej – 1 w Równem. 1939–1941» zawierającej szkice biograficzne działaczy polskiej konspiracji w mieście w okresie «pierwszych sowietów».
29 listopada 2025
Represje wobec wołyńskich Polaków: Piotr Malinowski, dyrektor szkoły w Trościańcu
Artykuły
Piotr Malinowski, dyrektor szkoły rolniczej w Trościańcu pod Łuckiem, został «standardowo» oskarżony o działalność kontrrewolucyjną i skazany na osiem lat łagrów.
25 listopada 2025