Tołoka w Skurczu
Wydarzenia

Na Wołyniu trwa akcja porządkowania polskich cmentarzy. We wsi Skurcze niedaleko Łucka też została posprzątana katolicka nekropolia.

Około 50 osób zebrało się na tołokę (tak w Ukrainie nazywana jest akcja, podczas której wszyscy razem, przeważnie mieszkańcy jednej miejscowości, wykonują jakąś robotę, wspólnie komuś pomagają), aby uporządkować cmentarz katolicki w Skurczu. Mieszkańcy wsi co roku sprzątają ten cmentarz, dlatego w porównaniu z innymi katolickimi nekropoliami na Wołyniu jest zadbany, ale oczywiście pracy zawsze będzie dość dużo. Tym razem sprzątanie trwało dwa dni. Skurczanie wykosili trawę i posadzili kwiaty.

Przed II wojną światową we wsi mieszkali razem Polacy i Ukraińcy, a miejscowa parafia katolicka i okoliczne kolonie liczyły w okresie międzywojennym ponad 1700 osób. Obecnie na miejscu dużego kościoła pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela zachowały się jedynie fundamenty, nad którymi góruje niedawno wzniesiony krzyż. Świątynia została rozebrana w 1957 r. na rozkaz władz sowieckich.

Na cmentarzu ocalało niewiele pochówków. Kiedyś była tu pochowana Ewa Felińska. Ta bohaterska członkini polskiego ruchu niepodległościowego, która wśród powstańców nosiła wymowny pseudonim Skała, była pierwszą Polką zesłaną na Syberię. Majątek został skonfiskowany, jej sześcioro dzieci wychowywali krewni, ale Skała nie uległa rosyjskiej tyranii. Syn Ewy Zygmunt Szczęsny Feliński w 2009 r. został kanonizowany przez Kościół rzymskokatolicki. Imię Ewy Felińskiej nosi Stowarzyszenie Kultury Polskiej na Wołyniu.

Inicjatorka i uczestniczka sprzątania, pracownica Torczyńskiej Hromady Ałła Rewucka, tak opowiada o akcji: «Dużo mówimy o tym, jak bardzo Polacy pomagają naszym ludziom. Mam też wielu przyjaciół, którzy są teraz w Polsce i otrzymują wsparcie, są bardzo wdzięczni Polakom. Pomoc humanitarna jest dla nas również bardzo ważna. Nie możemy odwdzięczyć się Polakom niczym innym jak tylko sprzątaniem. Zebrał się nas cały tłum – ludzie przyszli nie z przymusu, ale z wielką ochotą, ze szczerym sercem. Wcześniej podczas takich akcji pojawiały się pytania o historię: kto jest winny, kto nie… Sprzątaliśmy tylko po to, żeby po prostu był porządek. Czyli wtedy mieliśmy inne uczucia, a teraz robimy to naprawdę z wdzięczności».

«Polacy pokazali, że są naszymi przyjaciółmi, że pomagają i są gotowi pomagać dalej. Nie, to nie są jakieś tam wzniosłe słowa – to naprawdę szczera wdzięczność Polakom za troskę o nasz naród» – podsumowała Ałła Rewucka.

«Nasz cmentarz znajduje się w centrum wsi. Są na nim pochowani przodkowie. Chociaż nie nasi, tylko Polaków, ale zawsze staramy się utrzymać porządek. Dlatego regularnie kosimy i sadzimy kwiaty w pobliżu krzyża, który jest ustawiony w miejscu kościoła. A w tym roku po prostu brakuje nam słów… Polacy to nasi bracia i siostry. To najmniejsze, co możemy dla nich zrobić, a oni robią dla nas bardzo dużo. To miejsce, czyli polski kościół i polski cmentarz dla naszej społeczności jest świętością» – mówi Switłana Fedoniuk, sołtys wsi Skurcze. W jej rodzinie wszyscy mężczyźni – mąż Michał, synowie Nazar i Iwan, brat Włodzimierz – walczą teraz w Siłach Zbrojnych Ukrainy, broniąc Ojczyzny przed rosyjskim okupantem.

Anatol Olich
Fot: profil na Facebooku «Торчинська громада» 

Powiązane publikacje
«Pierwszy raz tu jestem, ale na pewno nie ostatni». Polacy i Ukraińcy wspólnie pracowali w Kisielinie
Wydarzenia
Stary cmentarz katolicki w Kisielinie to jeden z pozytywnych przykładów wołyńskich nekropolii, które są regularnie porządkowane w ostatnich latach. W tym roku tradycję tę kontynuowało 12 wolontariuszy z Polski i Ukrainy.
14 lipca 2026
W Klewaniu poświęcono polski cmentarz wojskowy
Wydarzenia
10 czerwca w Klewaniu poświęcono polski cmentarz wojskowy poddany renowacji w 2025 r. Było to faktycznie ponowne poświęcenie, gdyż od czasów II wojny światowej i ZSRR cmentarz popadał w ruinę.
11 czerwca 2026
Wołyński zespół młodzieżowy «Felińska VOICE» zwyciężył na festiwalu w Odessie
Wydarzenia
Dziesiąta, jubileuszowa edycja Międzynarodowego Festiwalu Sztuki «Biała Akacja» odbyła się pod koniec maja w Odessie. Uczestnicy z różnych krajów mieli okazję do zaprezentowania swoich występów w wielu kategoriach: wokal estradowy, choreografia, muzyka instrumentalna, sztuka teatralna i plastyczna.
09 czerwca 2026
W Klewaniu zostanie poświęcony odnowiony polski cmentarz wojskowy z roku 1920
Wydarzenia
10 czerwca o godz. 12.00 czasu ukraińskiego odbędzie się uroczystość poświęcenia poddanego renowacji polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu. Poinformował o tym Jarosław Kowalczuk, prezes Centrum Kulturalno-Oświatowego im. Tomasza Oskara Sosnowskiego.
27 maja 2026
W Kijowie uczczono 235. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja
Wydarzenia
14 maja z okazji 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja na terenie Soboru Sofijskiego w Kijowie zgromadzili się przedstawiciele władz Ukrainy, Polski i Litwy, placówek dyplomatycznych różnych państw, w tym konsulowie generalni Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie, a także organizacji polskich, duchowieństwa oraz wojska.
17 maja 2026
Tradycyjne spotkanie wielkanocne w Stowarzyszeniu im. Ewy Felińskiej
Wydarzenia
Co roku w drugim dniu Świąt Wielkanocnych w siedzibie Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu odbywa się spotkanie członków organizacji.
07 kwietnia 2026
Ugły: W marcu zbiorowy grób nie został odnaleziony. Będą kolejne poszukiwania
Artykuły
23–26 marca we wsi Ugły w obwodzie rówieńskim trwały poszukiwania miejsca pochówków Polaków, a także Ukraińców, będących z nimi w związku, którzy zostali zamordowani w maju 1943 r. w trakcie napadu oddziału UPA na wieś.
01 kwietnia 2026
Wiosenne porządkowanie na cmentarzu w Przebrażu
Wydarzenia
Przed katolicką Niedzielą Palmową członkowie Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu posprzątali Polski Cmentarz Wojenny w Hajowem (dawna nazwa wsi – Przebraże). Już od wielu lat w ten sposób oddają hołd tym, którzy spoczywają na tej nekropolii.
24 marca 2026
Polskie fundacje otrzymają dotacje MKiDN na opiekę nad miejscami pamięci poza granicami Polski
Artykuły
Na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP umieszczona jest lista organizacji, które w ramach programu «Miejsca pamięci narodowej za granicą» w 2026 r. otrzymają dotacje na realizację projektów związanych z opieką nad miejscami pochówku Polaków w różnych krajach, w tym na Ukrainie, Litwie i Łotwie, we Włoszech, Niemczech, Austrii i Rumunii.
09 marca 2026