Szkic o Piotrze Zobku, kanceliście I komisariatu policji w Równem, jest kontynuacją cyklu o funkcjonariuszach polskiej Policji Państwowej, którzy doznali represji sowieckich w latach 1939–1941.

W sprawie karnej wszczętej w 1939 r. przeciwko Piotrowi Zobkowi przez NKWD odnotowano, że urodził się 28 czerwca 1889 r. we wsi «Стримещица уезд Бендин». Najprawdopodobniej, chodzi o Strzemieszyce Wielkie lub Strzemieszyce Małe ówczesnego powiatu będzińskiego (powiaty w ankietach aresztowanych były wpisywane przez funkcjonariuszy NKWD według stanu na 1939 r.). Obecnie te dwie miejscowości są dzielnicami miasta Dąbrowa Górnicza w województwie śląskim.

Piotr Zobek pochodził z rodziny chłopskiej prowadzącej gospodarstwo wiejskie. Jego ojciec Konstanty Zobek posiadał sześć mórg ziemi (1 morga = 0.56 ha), własny dom, krowę i konia. W aktach sprawy karnej brak innych informacji o rodzinie.

Bohater tego tekstu skończył trzy klasy szkoły wiejskiej. W wieku 19 lat wstąpił do żandarmerii polowej, gdzie najpierw był wachmistrzem, a później starszym feldfeblem. Od 1923 do 1939 r. służył w policji. W I komisariacie policji w Równem piastował stanowisko kancelisty.

W czasie służby Piotr Zobek został odznaczony czterema medalami: w 1928 r. – za udział w wojnie w latach 1918–1920, w 1929 r. – za 10 lat służby w policji; 1929 – z okazji 10-lecia Niepodległości; 1939 – za 20 lat służby w policji.

W Równem mieszkał przy ulicy Balickiego 43 razem z żoną Pauliną (40 lat) i córką Heleną (12 lat; wiek żony i córki podano według stanu na wrzesień 1939 r.).

Piotr Zobek został aresztowany 18 września 1939 r. Przez dłuższy czas przebywał w więzieniu NKWD w Równem. Podobnie jak w zdecydowanej większości spraw dotyczących rówieńskich policjantów, śledztwo w jego przypadku rozpoczęło się i zakończyło w drugiej połowie grudnia 1939 r.

W czasie jedynego przesłuchania, które odbyło się 17 grudnia 1939 r., Piotr Zobek opowiedział o tych rówieńskich policjantach, z którymi utrzymywał kontakt. Wtedy też przyznał się do winy, że «służył w polskiej policji i prowadził działalność przeciw ruchowi rewolucyjnemu klasy robotniczej i rolników». 18 miesięcy przebywał w więzieniu w oczekiwaniu na wyrok.

10 lutego 1941 r. na mocy decyzji Kolegium Specjalnego NKWD Piotr Zobek «jako element społecznie niebezpieczny» został skazany na pięć lat poprawczych obozów pracy. Karę odbywał w Karłagu.

Według postanowienia Prokuratury Obwodu Rówieńskiego z dnia 21 czerwca 1989 r. Piotr Zobek został zrehabilitowany. Dalsze losy bohatera tego tekstu i jego rodziny nie są nam znane.

Tetiana Samsoniuk

P. S.: Materiały rubryki «Ocaleni od zapomnienia» zostały opracowane przez doktor nauk historycznych Tetianę Samsoniuk na podstawie akt radzieckich organów ścigania przechowywanych w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego, w zbiorach Zarządu KGB Ukraińskiej SRR w Obwodzie Rówieńskim (1919–1957) oraz w Archiwum Zarządu Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. Będziemy wdzięczni, jeżeli odezwą się Czytelnicy, krewni lub bliscy bohaterów naszej rubryki, którzy posiadają o nich dodatkowe informacje.