Jerzy Grotowski i Tadeusz Kantor, dwaj znani polscy reżyserzy teatralni XX w., zostali bohaterami wykładu otwartego Rusłany Poryckiej, dyrektorki łuckiego teatru «Harmyder».

12 kwietnia w przestrzeni artystycznej «Kulturowy schron» odbył się wykład otwarty reżyserki Rusłany Poryckiej «Jerzy Grotowski i Tadeusz Kantor – po różne strony polskiego teatru powojennego».

To już szóste wydarzenie zorganizowane w ramach wspólnego projektu Katedry Kulturoznawstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki i teatru «Harmyder». Wśród słuchaczy – spragnieni głębokiej wiedzy o teatrze, a także zainteresowani postaciami, które tworzyły i kształtowały teatr.

Tym razem wykład Rusłany Poryckiej poświęcony został dwóm wpływowym polskim reżyserom teatralnym XX w. – Jerzemu Grotowskiemu i Tadeuszowi Kantorowi. «Postacie te są swego rodzaju oprawą współczesnej polskiej kultury teatralnej. Porównując je, zauważymy jednak, że są swego rodzaju przeciwieństwami» – zaznaczyła lektorka.

Tadeusz Kantor – polski malarz, reżyser teatralny i dramatopisarz. Jego wkład we sztukę współczesną polega na tym, że potrafił połączyć w swoich pracach różne dziedziny artystyczne (teatr, malarstwo, rzeźbę, architekturę, muzykę). Był założycielem i kierownikiem teatru Cricot 2, w którym powstał awangardowy «teatr zerowy».

Jednym z najbardziej znanych spektakli Tadeusza Kantora jest «Umarła klasa». Rusłana Porycka opowiedziała, że pomysł na tę sztukę narodził się, gdy reżyser przechodził obok opuszczonej klasy, w której o tym, czym była ta sala, przypominały tylko przedmioty. W tym momencie Kantora ogarnęły wspomnienia. Zdał sobie sprawę, że wszyscy jego koledzy z klasy już nie żyją, został tylko on. Na przedstawionym na wykładzie nagraniu wideo było widać, jak aktorzy bez emocji, w pewnej masce, poruszali się pod kierunkiem samego Kantora z lalkami na ciałach. Taki eksperymentalny i niezwykły sposób prowadzenia spektaklu wywierał na publiczności ogromne wrażenie.

«Tadeusz Kantor i Jerzy Grotowski to potężne, ciekawe i wielostronne osobowości, a biorąc pod uwagę to, że są nam bliscy czasowo i geograficznie, bo są Polakami, jest to bardzo wzruszające. Dużo łatwiej jest mówić o kimś, kto pracował we Francji na początku XX w.» – zaznaczyła Rusłana Porycka.

Jerzy Grotowski – polski reżyser teatralny, aktor, a także kierownik i założyciel Teatru Laboratorium 13 Rzędów we Wrocławiu, jednego z najbardziej znanych teatrów na świecie. Jako jeden z pierwszych zastosował tzw. teatr ubogi, metodę badania warsztatu aktorskiego. Uważał, że aktor powinien być najważniejszym elementem spektaklu i skupiał się na fizycznym i emocjonalnym wyrażaniu siebie na scenie.

W swoich przedstawieniach Jerzy Grotowski często sięgał po tematy religijne, przerabiając je na własny manier. W jednym z najpopularniejszych spektakli Teatru Laboratorium 13 Rzędów zatytułowanym «Siakuntala», który jest oparty na utworze indyjskiego dramatopisarza Kalidasy, dotknął tematu seksualności, którego wówczas nikt nie poruszał. Reżyser połączył tekst Kalidasy z tekstami Kamasutry.

Na wykładzie Rusłana Porycka zapowiedziała przyjazd do Łucka Rówieńskiego Obwodowego Teatru Muzyczno-Dramatycznego, który 10 maja w Wołyńskim Teatrze Dramatycznym wystąpi ze spektaklem «Kaleka z Inishmaan».

Tekst i zdjęcia: Emma Wylotnyk