Łuck pamięta o Monte Cassino
Artykuły

18 maja w Łucku obchodzono rocznicę Bitwy o Monte Cassino. Najpierw odbyła się akcja społeczna na skwerze imienia Generała Władysława Andersa, a później konferencja w Centrum Polskim.

O godzinie 12.00 na skwerze u zbiegu ulic Kowelskiej i Bratkowskiego, który od stycznia br. nosi imię Generała Władysława Andersa, uczczono 79. rocznicę Bitwy o Monte Cassino. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Wołyński Klub Automobilowy. Organizacja, założona w 1929 r. i reaktywowana w 2016 r., ma bogatą historię. Jednym z członków zarządu WKA w okresie międzywojennym był Władysław Anders, wówczas pułkownik. W akcji brali udział członkowie miejskich organizacji polonijnych, urzędnicy państwowi, studenci i naukowcy.

«Chciałem bardzo podziękować wszystkim za obecność, a także za nazwanie tego miejsca imieniem generała Andersa. Myślę, że w przyszłości będzie ono symbolem całego dobra, jakie się wydarzyło w stosunkach polsko-ukraińskich teraz podczas tej wojny, ale też miejscem wycieczek turystycznych» – przemówił do zgromadzonych Konsul Generalny RP w Łucku Sławomir Misiak.

Wołyński Klub Automobilowy i Łucka Rada Miejska podpisały Memorandum o Współpracy, które przewiduje dalsze uporządkowanie skweru Generała Władysława Andersa w Łucku. Podpisanymi dokumentami wymienili się wiceburmistrz Łucka Iryna Czebeluk i wiceprezes WKA Serhij Prozorowski. Poinformowali również, że wkrótce zostanie ogłoszony konkurs na zagospodarowanie terenu skweru.

Tego samego dnia o godzinie 15.00 w Centrum Polskim w Łucku odbyła się konferencja. Zainaugurowało ją nagrane w tym celu na wideo powitanie od Anny Marii Anders, Ambasador RP w Rzymie, córki generała Władysława Andersa.

Następnie została przedstawiona prezentacja historyczna «Bitwa o Monte Cassino 1944» autorstwa Bartosza Czajki, pracownika Centrum Badań nad Historią Polskiego Państwa na Uchodźstwie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Prelegent przybliżył historię powstania i drogę bojową Armii Andersa, przebieg i znaczenie bitwy o Monte Cassino dla Polski i narodu polskiego. Naukowiec zaznaczył, że w Armii generała Andersa było sporo Ukraińców. Bardzo interesujące były również wołyńskie karty tej bitwy: prelegentowi udało się ustalić imiona i nazwiska ośmiu żołnierzy, którzy pochodzili z Łucka i powiatu łuckiego.

Dokumentami i opowieściami o swoich bliskich, którzy brali udział w Bitwie o Monte Cassino, podzielili się Serhij Prozorowski, wiceprezes Klubu Automobilowego, oraz Petro Tronewycz, znany wołyński historyk. Kandydat nauk historycznych, doktor filozofii z Równego Taras Pyłypowycz przedstawił referat «Mój pradziadek Andrij Łajko – chorąży w Armii generała Władysława Andersa, uczestnik Bitwy o Monte Cassino».

Wystąpienia prelegentów zostały urozmaicone polskimi i ukraińskimi piosenkami w wykonaniu członków Towarzystwa Sztuki Polskiej «Barwy Kresowe».

Tekst i zdjęcia: Anatol Olich

Powiązane publikacje
«Nie zamykamy tej historii». W Łucku podsumowano projekt o rzeźbiarzu Stanisławie Sarcewiczu
Wydarzenia
Podczas końcowej prezentacji projektu «Sarcewicz: wirtualny powrót łuckiego geniusza sztuki naiwnej» zespół, który go realizował, przedstawił jego rezultaty, podzielił się doświadczeniami z jego wdrażania oraz przemyśleniami na temat innych inicjatyw.
05 grudnia 2025
Ogród rzeźb łuckiego artysty Stanisława Sarcewicza można obejrzeć on-line
Wydarzenia
Platforma «Algorytm Działań» uruchomiła stronę internetową sartsevych.algorytm.ngo, poświęconą życiu i twórczości łuckiego rzeźbiarza Stanisława Sarcewicza.
24 listopada 2025
Oświecicielka z Korca
Artykuły
O Zofii Rudominie-Dusiatskiej (z domu Endrukajtis) historycy napisali niewiele. Wspominając tę «cichą kresową bohaterkę» w 140. rocznicę jej urodzin, będę się opierał nie tylko na ich publikacjach, lecz też na danych, które znalazłem w źródłach drukowanych i archiwalnych z XIX–XX w.
21 listopada 2025
Zajrzeć do ogrodu Sarcewicza
Artykuły
Już od czterech miesięcy Platforma «Algorytm Działań» przy wsparciu Ukraińskiej Fundacji Kultury prowadzi badania nad postacią rzeźbiarza naiwisty Stanisława Sarcewicza, który mieszkał i tworzył w Łucku.
22 września 2025
W Łucku zaprezentowano książkę o żołnierzach Armii Andersa związanych z Wołyniem
Wydarzenia
W Łucku ukazała się książka «Wołynianie w Armii W. Andersa w czasie II wojny światowej». Publikacja została zaprezentowana w Bibliotece Ołeny Pcziłki.
06 marca 2025
Emanuel Małyński – człowiek legenda z Polesia. Dziedzictwo publicystyczne i pisarskie
Artykuły
Emanuel Małyński (1873–1938) to postać nietuzinkowa – polski pisarz i publicysta, którego życie i twórczość pozostają interesującym świadectwem złożonych czasów, w których przyszło mu żyć.
28 stycznia 2025
Emanuel Małyński – człowiek legenda z Polesia. Hojny darczyńca, filantrop
Artykuły
Na Wołyniu Emanuel Małyński włączył się w liczne prace społeczne, wspierając działania wojewody Henryka Józewskiego. Był znanym filantropem i hojnym darczyńcą dla instytucji publicznych. Jego działalność filantropijna przyciągała najwięcej uwagi i szacunku. W pamięci ludowej pozostał jako człowiek, który z hojnością i oddaniem służył swojej ziemi i mieszkańcom.
14 stycznia 2025
Emanuel Małyński – człowiek legenda z Polesia. Pilot pierwszej generacji, mecenas lotnictwa
Artykuły
Emanuel Małyński (1873–1938) zdawał się być uosobieniem ducha epoki – czasów, kiedy niebo przestało być granicą, a stało się wyzwaniem. Jego ambicje i odwaga budziły podziw zarówno na Wołyniu, jak i poza nim, choć ich cena bywała wysoka. Małyński, człowiek zamożny i hojnie wspierający postęp techniczny, zainwestował swoje środki i czas w rozwój lotnictwa, znacznie przyczyniając się do jego rozkwitu w początkach XX wieku.
20 grudnia 2024
Emanuel Małyński – człowiek legenda z Polesia. Próba unieważnienia testamentu
Artykuły
Emanuel Małyński pozostawił po sobie testament, który jest nie tylko aktem ostatniej woli, ale też świadectwem jego wielkiego serca. Sporządzony 7 października 1937 r. w Poznaniu przez notariusza Stefana Piechockiego, dokument ten odzwierciedla jego praktyczny, pełen pasji charakter.
26 listopada 2024