Zmarł w takiej Polsce, w jakiej chciał – wolnej
Wydarzenia

Profesor Władysław Bartoszewski nie żyje. Zmarł nagle 24 kwietnia 2015 roku. Kilka dni wcześniej, 19 kwietnia, przemawiał jeszcze przed Pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie podczas 72. rocznicy powstania w warszawskim getcie.

Jego śmierć to wielka strata dla Polski i Europy, bowiem odszedł od nas Człowiek Wielki, Człowiek honoru, zasad i wartości oraz żarliwy patriota. Premier RP Ewa Kopacz powiedziała o Nim, że: «Służył Polsce, Bogu i drugiemu człowiekowi».

W swoim życiu doświadczył tak wiele, że można byłoby tymi przeżyciami obdarować parę osób, a z jego biografii «wykroić kilka życiorysów». Był więźniem Auschwitz, żołnierzem Armii Krajowej, działaczem Polskiego Państwa Podziemnego i uczestnikiem Powstania Warszawskiego. Po wojnie zainteresowała się nim bezpieka na tyle skutecznie, że przesiedział kilka lat za kratami skazany za szpiegostwo. W marcu 1955r. Najwyższy Sąd Wojskowy uznał, że Władysław Bartoszewski został niesłusznie skazany.

Mimo tragicznych doświadczeń wojennych, nie stał się więźniem historii. To on, były więzień Auschwitz, który tyle wycierpiał z rąk Niemców, większość swojego życia poświęcił na rzecz pojednania polsko- niemieckiego. Traktował doświadczenia historyczne jako pomost i wskazówkę na jutro i na pojutrze. Niemiecka gazeta «Die Welt» odnotowała, że prof. Bartoszewski był «autorem kilku książek o stosunkach Polaków, Żydów i Niemców», które powstawały, «by pomagać tym narodom we wzajemnym przebaczaniu».

Profesor Bartoszewski był wspaniałym kronikarzem, który przeniósł pamięć o pokoleniu Kolumbów do XXI wieku. Napisał ponad 40 książek i blisko 1,5 tys. artykułów. We wspomnieniach osób, którzy z nim współpracowali, znali czy mieli w jakikolwiek sposób do czynienia, czy to osobiście, czy poprzez media lub słowo pisane, wyłania się obraz «jednego z najwybitniejszych mężów stanu, jakich w ostatnich dekadach miała Rzeczpospolita»(to słowa Piotra M.A. Cywińskiego, dyrektor Muzeum Auschwitz).

Odszedł świadek historii XX wieku. Zostaje po Nim pamięć, książki, słowa i najważniejsze przesłanie, że: «Warto być przyzwoitym». Ale Profesor Władysław Bartoszewski pozostawia nam – Polakom – również do odrobienia niezwykle trudną lekcję: z przebaczania i pojednania.

Pogrzeb Władysława Bartoszewskiego odbędzie się 4 maja w Archikatedrze św. Jana Chrzciciela. Zmarły zostanie pochowany na cmentarzu na Powązkach Wojskowych. 

Jadwiga DEMCZUK

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026