Kościół garnizonowy w Równem
Artykuły

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła to obiekt, bez którego trudno sobie wyobrazić nie tylko życie miejscowych katolików, ale też sylwetkę całego miasta.

Jedyna w Równem świątynia wybudowana w stylu modernistycznym zwraca uwagę przez swój oszczędny w architektonicznym wyrazie kształt, wyraźnie kontrastujący na tle koszar rosyjskich. To sąsiedztwo wydaje się być dziwnym, jednak świetnie ukazuje skomplikowaną historię miasta.

Żołnierze pojawili się w Równem pod koniec XVIII w., czyli o wiele wcześniej niż w mieście został wybudowany kościół garnizonowy. W tych czasach Wołyń znalazł się w zaborze rosyjskim. Z powodu bliskiej odległości Równego do granicy z Austrią, władze rosyjskie podjęły strategicznie ważną decyzję o założeniu tu garnizonu. Wojskowi najpierw wynajmowali mieszkania u mieszkańców miasta. Koszary w Równem wybudowano dopiero pod koniec XIX w. Położone są one po obu stronach współczesnej ulicy Sobornej (w okresie międzywojennym ulica 3 Maja), na zachód od rzeki Ustia. Ze względu na jakość budowy koszar, które już ponad sto lat nie tracą swojego wyglądu, wojska rosyjskie miały pozostać tu na długo. Jednak historia chciała inaczej.

Po I wojnie światowej, podczas której kościół niejednokrotnie był przekazywany z rąk do rąk, Wołyń został włączony do Polski. Zaczęła się wówczas budowa miasteczka wojskowego zajmującego w tym czasie znaczną część niedużego wtedy Równego. Wzdłuż ulicy Dubieńskiej wyrosły nowe domy mieszkaniowe dla rodzin żołnierzy. Również w okresie międzywojennym zbudowano Dom Żołnierza, gdzie wojskowi mogli spędzać czas wolny (obecnie Budynek Oficerów). Kościół parafialny Świętego Antoniego mógł zmieścić tylko połowę garnizonu, postanowiono więc wybudować kościół dla wojskowych. W 1930 r. rozpoczęto budowę kościoła garnizonowego według projektu architekta W. Czeczota. Poświęcono go 8 grudnia 1932 r. Stojący na rogu ulic Dubieńskiej i Sobornej modernistyczny kościół z wysoką dzwonnicą do dziś pozostaje ozdobą miasta.

Nie zawsze jednak jego losy były spokojne. W 1945 w. władze sowieckie zamknęły kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Później był on używany jako stajnie dla koni, kino i sala sportowa. Były tu również warsztaty i sklep meblowy.

W 1991 r. kościół został przywrócony parafianom. Zagospodarowany i dobrze zadbany, do dziś nie stracił swojego modernistycznego wyglądu. Obecnie jest to jedyna w mieście czynna świątynia rzymskokatolicka.

Marjana JAKOBCZUK,
Ukraińsko-Polski Sojusz imienia Tomasza Padury
Foto autorki

CZYTAJ TAKŻE:
CZWARTY RÓWIEŃSKI KOŚCIÓŁ

Powiązane publikacje
10-lecie Polskiej Sobotniej Szkoły w Husiatynie
Wydarzenia
W Polskiej Sobotniej Szkole działającej przy Nadzbruczańskim Stowarzyszeniu Kultury i Języka Polskiego zorganizowano obchody jubileuszu 10-lecia. Uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz goście wspólnie świętowali tę ważną datę.
07 lipca 2026
12 dni w Kostiuchnówce z językiem polskim i nie tylko
Wydarzenia
Ponad 30 uczniów z obwodu rówieńskiego i wołyńskiego wzięło udział w Szkole Letniej Języka Polskiego w Kostiuchnówce zorganizowanej przez Ukraińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury z Równego.
07 lipca 2026
Architekt i jego niezrealizowany projekt
Artykuły
Pierwsze artykuły z cyklu «Ziemia Wołyńska» poświęcone były ruchowi turystycznemu i krajoznawczemu na Wołyniu w okresie międzywojennym, m.in. działalności lokalnych oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Niniejsza publikacja przedstawia natomiast jeden z projektów mających na celu dalszy rozwój potencjału turystycznego Wołynia. Niestety, nie został on zrealizowany. Tragiczny okazał się również los jego autora.
06 lipca 2026
Rekrutacja do Akademii Liderów Polonijnych w Warszawie
Konkursy
Stowarzyszenie Aktywny Dialog ogłasza nabór do Akademii Liderów Polonijnych – dziesięciodniowego programu szkoleniowego dla dorosłych liderów polonijnych z Europy Wschodniej. Zjazd odbędzie się w Warszawie w dniach 15–24 sierpnia 2026 r., a zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny w ogłoszeniu rekrutacyjnym na stronie organizatora.
03 lipca 2026
Rodzinne historie: «Moje wnuczki mają imiona po swoich praprababciach»
Artykuły
«Nasza rodzina była duża i zżyta. Ci krewni, którzy z różnych powodów nie wyjechali do Polski, nie żałowali, że tu zostali. A ci, którzy zmuszeni byli do opuszczenia ojczystej ziemi, nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą» – mówi Halina Pidodwirna, z domu Strzemecka.
03 lipca 2026
Ukazał się nr 13 «Monitora Wołyńskiego»
Wydarzenia
Przekazujemy w Państwa ręce kolejny numer «Monitora Wołyńskiego». Nieco uszczuplony, ale jednak jest. Piszemy w nim m.in. o obchodach 35. rocznicy zwrotu łuckiej katedry katolikom, otwarciu odnowionego polskiego cmentarza wojskowego w Klewaniu, świadomych seniorach z Rówieńszczyzny oraz rodzinnych historiach Haliny Pidodwirnej z Husiatyna.
02 lipca 2026
Wizyty studyjne dla młodzieży polonijnej w Polsce
Konkursy
Stowarzyszenie Polonia Connect zaprasza aktywną młodzież polonijną z Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy oraz Mołdawii na wrześniową wizytę studyjną w Polsce.
02 lipca 2026
Trwa nabór do Programu Anders NAWA na studia I stopnia i jednolite studia magisterskie
Konkursy
Program dla Polonii im. gen. Władysława Andersa (Anders NAWA) – studia I stopnia i jednolite studia magisterskie to szansa dla młodzieży polonijnej na podjęcie studiów w Polsce, rozwój znajomości języka polskiego oraz zdobycie wykształcenia na polskich uczelniach – podaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
01 lipca 2026
W Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Na wydarzenie przybyli przedstawiciele Równego
Wydarzenia
26 czerwca w Krakowie otwarto Muzeum Rodu Książąt Lubomirskich. Miasto Równe podczas uroczystości reprezentowali członkowie Centrum Języka i Kultury Polskiej im. Książąt Lubomirskich.
01 lipca 2026