Związki frazeologiczne: Magiczne słowo «wyprzedaż»
Artykuły

W dawnych, słusznie dziś minionych, czasach ustroju wiecznej szczęśliwości, kiedy sklepy świeciły pustkami, w powszechnym użyciu funkcjonował – przekazywany z ust do ust lotem błyskawicy – komunikat, że oto coś gdzieś rzucili.

Pojęcie czarnego piątku nie istniało. Mówiło się co najwyżej o białym tygodniu, ale to już zupełnie inna historia. Każdy obywatel w pocie czoła gromadził wszystko, co mu wpadło w ręce ze sklepowej półki, niezależnie czy był już szczęśliwym posiadaczem trzech pralek, dwóch takich samych meblościanek na wysoki połysk typu «Honorata» lub pięciu żelazek zalegających wraz z pająkami przepastne wnętrze kanapy. Z podniesionym czołem i miną zwycięzcy wkraczali ludzie w progi własnego jednopokojowego mieszkania z kolejnym dywanem, który zwinięty w rulon zajmował jedyne wolne miejsce w rogu maleńkiego przedpokoju.

Wszelkie towary były cenne i jak kamfora znikały natychmiast ze sklepów. Powód był jasny i prosty, kluczem do niego było słowo: obawa. Lęk, że towary się skończą albo w najbliższym półroczu nie pojawią się w sprzedaży. Potrzeba posiadania była znacznie silniejsza niż tzw. zdrowy rozsądek.

Po wielu latach w powszechnym użyciu pojawił się zwrot «czarny piątek», w niektórych sieciach handlowych rozwinięty w cały czarny tydzień lub czarny miesiąc. Ów kolor oraz magiczne słowo «wyprzedaż» i wszelkie jego synonimy stanowią teraz nierozerwalną całość. W tym czasie otwiera się róg obfitości, a klienci, którzy na co dzień zachowują zimną krew podczas zakupów, wpadają w obłęd i z szaleństwem godnym lepszej sprawy myszkują po sklepach, aby żadna tzw. cudowna okazja nie przeszła im koło nosa. Sama byłam świadkiem takiego oto dialogu potwierdzającego zakupowe wariactwo:

– Wyglądam w tym futerku, jak chłop małorolny – słyszę.

Odwracam głowę w kierunku, skąd dobiega głos, i widzę dziewczę przyobleczone w coś koloru ciemnej zieleni i w tym czymś panna wygląda, jak baleron zapięty na trzy guziki z rękawkami pożyczonymi od znacznie młodszej siostry.

– Przesadzasz – uspokaja koleżanka. – Cudownie ci w tym kolorze. Zobacz, jaka firma i jaka zniżka! 80 %! Normalnie nie byłoby cię stać. Taka promocja!

Ostatni argument przeważa i zielona szmatka ląduje w koszyku.

Odchodzę zamyślona. Zmieniły się czasy, ale modę i przemożną chęć posiadania dóbr materialnych otwiera nadal jedno słowo. Tylko tym razem to «promocja», które, jak kto woli, można zastąpić wyrazem «manipulacja».

W pocie czoła powiemy, gdy czynimy coś z wielkim trudem i dużym nakładem pracy.

Z podniesionym czołem kroczymy wtedy, gdy uda nam się załatwić jakąś ważną dla nas sprawę, a także wówczas, gdy jesteśmy z siebie dumni. Z podniesionym czołem chodzimy również, gdy zawsze jesteśmy wierni swoim przekonaniom i mamy tzw. kręgosłup moralny.

Zniknąć jak kamfora, czyli przepaść bez śladu, nagle i niespodziewanie.

Zimna krew oznacza po prostu zachowanie spokoju w różnych trudnych sytuacjach.

Przechodzenie koło nosa dotyczy sytuacji, w której nagle i nieodwołalnie tracimy szansę na uzyskanie jakiejś korzyści, a byliśmy przekonani, że jest w zasięgu ręki.

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE: 

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: ŚWIĄTECZNE PROCEDURY

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: SŁOWO SIĘ RZEKŁO, KOBYŁKA U PŁOTA

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: TAŃCZYĆ KAŻDY MOŻE

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: PRADZIADEK JÓZEF

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: REMONT

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: BEZ GROSZA PRZY DUSZY

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: FRAZEOLOGICZNE ZOO W LESIE

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: BRAĆ CZY DAWAĆ – OTO JEST PYTANIE

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: WAKACJE, ACH WAKACJE!

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Po co mi to?
Artykuły
Oto pytanie, które w szkole średniej rozbrzmiewa częściej niż szkolny dzwonek. Można wręcz odnieść wrażenie, że jest to nieoficjalne hasło uczniów, wyryte niewidzialnym atramentem na każdej ławce. Po co matematyka? Po co historia? Po co chemia? Po co język polski, fizyka, geografia i biologia?
26 czerwca 2026
Związki frazeologiczne: Wiosna, wiosna, wiosna, ach to ty…
Artykuły
Wiosna wraca co roku, a jednak za każdym razem ludzie robią wielkie oczy i zachowują się tak, jakby odkryli Amerykę. Co więcej, obwieszczają to na prawo i lewo z zaangażowaniem godnym średniowiecznego herolda pozostającego na usługach jego wysokości króla.
11 maja 2026
Związki frazeologiczne: Jak bez obrzydzenia patrzeć na siebie w lustrze, czyli sztuka zachowania twarzy
Artykuły
Niektórzy mają takie poranki, kiedy stają przed lustrem i przez chwilę zastanawiają się, czy to jeszcze oni we własnej skórze i z własną twarzą, czy już tylko suma decyzji wczorajszych dni. Niby wszystko się zgadza. Ta sama fryzura. Czasami ta sama łysina. Te same oczy, ten sam lekko zaspany wyraz twarzy. A jednak pojawia się nagle coś innego. W odbiciu zwierciadlanym dostrzegają pewną zmianę.
29 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Kłamstwo ma krótkie nogi
Artykuły
Gdyby kłamstwo było sportowcem, prawdopodobnie startowałoby w biegu na 100 metrów. Nie dlatego, że jest szybkie, ale dlatego, że kłamstwo ma krótkie nogi i na dłuższym dystansie zwyczajnie się potyka, łapie je zadyszka i traci szybko oddech.
22 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Nos do góry
Artykuły
Zadzieranie nosa to zjawisko stare jak ludzkość, a jednocześnie zadziwiająco odporne na postęp cywilizacyjny. Zmieniają się czasy, stroje i technologie, ale ludzka potrzeba pokazania światu, że ja to coś więcej i ja wam pokażę, trwa niewzruszenie do dziś.
03 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Tadek niejadek i Kokoszka smakoszka
Artykuły
Jedzenie, mimo że temat wydaje się nad wyraz przyjemny, to z jakichś tajemniczych, na pewno pozaziemskich przyczyn, dzieli ludzi. Bardziej, choć może to wyglądać na herezję, niż polityka. Przykładem jest pytanie, czy rosół powinien być z makaronem czy z ziemniakami.
11 marca 2026
Związki frazeologiczne: Kindersztuba
Artykuły
Dobrego wychowania, podobnie jak markowej, wyśmienitej porcelany, dziś używa się głównie na specjalne okazje. Od wielkiego dzwonu. Kiedyś stała w kredensie, była na widoku i broń Boże nie wolno było jej bez powodu dotykać w obawie przed stłuczeniem.
20 lutego 2026
Związki frazeologiczne: Prawo dżungli, czyli silniejszy może więcej
Artykuły
Prawo dżungli brzmi jak coś bardzo odległego, egzotycznego, należącego do świata lian, kłów i pazurów. Kojarzy się z filmem przyrodniczym, w którym nieziemskim głosem Krystyna Czubówna tłumaczy, dlaczego antylopa w brutalnej potyczce właśnie przegrała swoją życiową debatę z lwem.
30 stycznia 2026