Nie porzucił swoich wiernych
Artykuły

Mimo wieku i w obliczu śmierci, biskup łucki Adolf Szelążek nie zostawił wiernych i odmówił wykonania rozkazu – porzucenia swojej trzody na pastwę losu.

Adolf Szelążek urodził się 30 czerwca (1 lipca) 1865 r. w Stoczku Łukowskim na Podlasiu. Jego ojciec, Stanisław Szelążek, był powiatowym urzędnikiem. Gdy mały Adolf skończył zaledwie półtora roku, w lutym 1867 r. zmarła jego matka, Marianna Gregoriew. Ojciec ożenił się z Eleonorą Dobraczyńską, która zajęła się wychowaniem syna. Po szkole chłopiec dostał się do seminarium duchownego w Płocku.

26 maja 1888 r. Adolf Szelążek otrzymał święcenia kapłańskie. Skierowano go do parafii św. Bartłomieja w Płocku. Po roku pracy duszpasterskiej wysłano go do Petersburga, aby kontynuował studia; był bowiem zdolnym i chętnym do nauki kapłanem. W Akademii Duchownej w 1895 r. Adolf Szelążek uzyskał stopień magistra teologii i wrócił do Płocka.

Najpierw pracował w miejscowym konsystorzu biskupim jako notariusz, później został kanclerzem. Od 1894 r. uczył prawa kanonicznego w swoim seminarium, następnie też ekonomii politycznej i filozofii. Nie skupiał się tylko na pracy naukowej i duszpasterskiej. Uczestniczył również w życiu publicznym: zorganizował Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich i stał na czele Związku Katolickiego. W 1902 r. otrzymał godność szambelana papieskiego i kanonika gremialnego Kapituły Katedralnej Płockiej. W 1904 r. uzyskał tytuł prałata domowego Ojca Świętego. W 1903 r. Adolf Szelążek został delegowany na asesora Rzymsko-Katolickiego Kolegium Duchownego w Petersburgu. Jego fenomenalne zdolności i nieustanna praca zdumiewały: oprócz obowiązków w Kolegium, uczył w miejscowym Seminarium Duchownym prawa kanonicznego, teologii pastoralnej, ascetyki, literatury polskiej oraz języków – polskiego, łacińskiego i francuskiego. Wtedy też obronił pracę doktorską z prawa kanonicznego.

Od 1907 do 1912 r. Adolf Szelążek prowadził intensywną działalność nauczycielską i naukową. Opracowywał «Encyklopedię Katolicką», prowadził mnóstwo wykładów, odbył staż w Instytucie Psychologii Eksperymentalnej w Lipsku, a także brał udział w konferencjach naukowych za granicą. W 1909 r. Adolf Szelążek został rektorem Seminarium Duchownego w Petersburgu.

W czasie I wojny światowej pracował w Departamencie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie. Kiedy Polska stała się niepodległą, a departament zamieniono na ministerstwo, Adolf Szelążek najpierw był doradcą do spraw kościelnych, a od 1921 r. – kierownikiem odpowiedniego wydziału. 29 czerwca 1918 r. papież Benedykt XV mianował Adolfa Szelążka biskupem tytularnym Barki. W latach 1920–1921 biskup Szelążek brał udział w pertraktacjach i opracowaniu Traktatu Pokojowego w Rydze zawartego między Polską a Związkiem Radzieckim. Na początku 1925 r. pojechał do Rzymu w celu podpisania konkordatu między Polską a Stolicą Apostolską (konkordat podpisano 10 lutego 1925 r.).

14 grudnia 1925 r. Adolf Szelążek został ordynariuszem odnowionej diecezji łuckiej, która do 28 października 1925 r. połączona była z diecezją żytomierską.

Pracy było dużo: Tereny diecezji obejmowały 39 tys. km2, w 99 parafiach pracowało 195 księży. Przed II wojną światową biskup założył dodatkowo ponad 70 parafii. W 1927 r. zorganizował synod diecezjalny i po raz pierwszy od 200 lat wysłał do Rzymu raport o sytuacji w miejscowym Kościele. 14 grudnia tegoż roku, dzięki staraniom biskupa Stolica Apostolska wydała dekret, według którego św. Teresa z Lisieux stała się patronką diecezji łuckiej. Ku jej czci w 1936 r. biskup Adolf Szelążek założył Zgromadzenie Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus, które opiekuje się dziećmi, młodzieżą oraz chorymi.

W 1928 r. biskup Szelążek założył w Łucku drukarnię, w której wydawano tygodnik «Życie Katolickie», od 1930 r. «Miesięcznik Diecezjalny Łucki» i od 1936 r. czasopismo «Pro Fide». W 1932 r. mianowano go konsultorem Świętej Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich.

W 1939 r. władze komunistyczne zakazały biskupowi Adolfowi Szelążku pełnienia posługi pasterskiej i wyrzuciły go z rezydencji. Biskup musiał zamieszkać w małym, niewygodnym pomieszczeniu, a władze stale mu przeszkadzały. Zamknięto seminaria w Łucku i Dubnie, na terenie diecezji formalnie zlikwidowano wszystkie zakony męskie i żeńskie. Dużo duchownych aresztowano i osadzono w więzieniach i obozach, deportowano wielu miejscowych Polaków. Gdy pod koniec czerwca 1941 r. do Łucka weszli okupanci hitlerowscy, biskupowi udało się na pewien czas częściowo przywrócić struktury kościelne – były to jednak pozory swobody religijnej.

W 1944 r. znowu doszło do okupacji sowieckiej. Biskupowi rozkazano pozostawienie diecezji. Odmówił wykonania tego rozkazu, więc w nocy z 3 na 4 stycznia 1945 r. został aresztowany. Przeprowadzono krótkie «rozeznanie», następnie wysłano Szelążka do Kowla, a potem do więzienia Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego w Kijowie. Wszystkie dokumenty natychmiast skierowano do Moskwy. Biskup Adolf Szelążek zmuszony był «obchodzić» swoje osiemdziesiąte urodziny w więzieniu – był jednym z najstarszych więźniów świata. Stale podupadał na zdrowiu. W tym czasie Stolica Apostolska za pośrednictwem dyplomatów amerykańskich starała się o uwolnienie biskupa.

Chociaż Adolf Szelążek został zawiadomiony o uwolnieniu 24 kwietnia 1946 r., wyszedł na wolność dopiero 15 maja. Eskortowano go pociągiem do Polski. W sierpniu Adolf Szelążek pojechał do Warszawy. Po zawale i kilkudniowym pobycie w szpitalu biskup udał się do Bierzgłowa – byłego zamku krzyżackiego, który stał się jego ostatnim domem. Tam przez ostatnie cztery lata biskup Adolf prowadził działalność naukową і napisał główne dzieło swojego życia – «Moralne odrodzenie świata».

Adolf Szelążek zmarł 9 lutego 1950 r. w wieku 85 lat. Pogrzeb odbył się 13 lutego. Ciało biskupa złożono w podziemiu kościoła św. Jakuba w Toruniu. 

4 września w Toruniu zakończył się etap diecezjalny beatyfikacji biskupa Adolfa Szelążka.

Anatoli OLICH
Foto autora

szelazekk_1.jpg

szelazekk_2.jpg

szelazekk_3.jpg

szelazekk_4.jpg

szelazekk_5.jpg

szelazekk_6.jpg

szelazekk_7.jpg

szelazekk_8.jpg

szelazekk_9.jpg

szelazekk_10.jpg

szelazekk_11.jpg

szelazekk_12.jpg

szelazekk_13.jpg

szelazekk_14.jpg

szelazekk_15.jpg

szelazekk_16.jpg

szelazekk_17.jpg

szelazekk_18.jpg

szelazekk_19.jpg

szelazekk_20.jpg

CZYTAJ TAKŻE:

WYRWANY Z ŁAP BOLSZEWIZMU

NAWET W ŁAGRACH «SZPIEGOWAŁ» DLA POLSKI

INWIGILOWANI

PASTERZ PODOLA I WOŁYNIA

W DALEKIEJ KARAGANDZIE

KS. ANTONI CHOMICKI: PATRIARCHA PODOLA

KS. BRONISŁAW DRZEPECKI: NIEBEZPIECZNY NAWET NA ZASŁANIU

WŁAŚNIE TUTAJ PAN GO POWOŁAŁ 

 

Powiązane publikacje
Konopnicka: zawłaszczenia i rewizje
Artykuły
Była kobietą niezwykłą. Cechowała ją odwaga, determinacja, a przede wszystkim – niebywała ciekawość świata. Badacze jej życia i twórczości wiedzą to od dawna. Tymczasem większość osób przemierzających nazwane jej imieniem ulice ma w głowie zupełnie inny obraz. Staje im przed oczami matrona w długiej sukni, często w towarzystwie dzieci. Połączenie Matki Polki z narodowym wieszczem. 23 maja obchodzimy 180. rocznicę urodzin Marii Konopnickiej.
23 maja 2022
Andrzej Duda wystąpił przed Radzą Najwyższą Ukrainy. Pełny tekst przemówienia
Artykuły
22 maja Prezydent RP wygłosił przemówienie do ukraińskich deputowanych. Andrzej Duda został pierwszym zagranicznym przywódcą, który osobiście przemawiał w sali posiedzeń ukraińskiego parlamentu po pełnoskalowej inwazji wojsk rosyjskich na Ukrainę.
23 maja 2022
Związki frazeologiczne: Ruski pokój
Artykuły
Ponieważ rosyjskie wojska napadły na Ukrainę niosąc, prócz śmierci i zniszczenia, ruskij mir na sztandarach, dlatego nad takim dictum internauci nie mogli przejść do porządku dziennego bez żadnej riposty. Wojna toczy się na wielu frontach, w tym także na polu przekazu oraz komentarzy medialnych, dlatego memy, jakie zalały sieć, stały się także bronią w walce z najeźdźcą.
23 maja 2022
Uroczystości w Dubnie: 30 lat temu wznowiono nabożeństwa w kościele pw. Świętego Jana Nepomucena.
Wydarzenia
21 maja parafianie kościoła pw. Świętego Jana Nepomucena w Dubnie obchodzili dwa jubileusze: 30. rocznicę wznowienia nabożeństw w kościele oraz 15. rocznicę mianowania proboszczem parafii ks. Grzegorza Oważanego.
23 maja 2022
O Wołyniu, Podlasiu i «innych przestrzeniach» rozmawiano w czasie konferencji międzynarodowej
Wydarzenia
Ukraińscy i polscy naukowcy przeprowadzili wspólną konferencję międzynarodową «Wołyń, Podlasie i «inne» przestrzenie. Prowincja i centrum w kulturze ukraińskiej i polskiej. Ujęcia interdyscyplinarne».
23 maja 2022
Jak Polska odzyskała «Czerwone maki na Monte Cassino»
Artykuły
Jej tytuł nawiązuje do kwiatów, które rozkwitały na wzgórzach Monte Cassino. Jeszcze kilka lat temu prawa do tej znanej polskiej pieśni hymnicznej należały do rządu Bawarii. Jak to się stało, że wróciły do Polski? W 78. rocznicę bitwy pod Monte Cassino portal dlapolonii.pl przypomina opowieść Waldemara Domańskiego.
20 maja 2022
Rodzinne historie: Każda niedziela była wyjątkowa
Artykuły
Mirosława Butyńska z Krzemieńca jest członkinią miejscowego Towarzystwa Odrodzenia Kultury Polskiej imienia Juliusza Słowackiego i jedną ze współzałożycielek Stowarzyszenia Kultury Polskiej imienia Ewy Felińskiej na Wołyniu. Od początku lat 90. prowadziła wycieczki dla polskich turystów, najpierw w Łucku i okolicach, a później także w Krzemieńcu.
20 maja 2022
Pomoc Polakom z Ukrainy
Artykuły
Posiadacze Karty Polaka z Ukrainy i członkowie ich najbliższej rodziny, którzy znaleźli się Polsce po 24 lutego 2022 r. z powodu rosyjskiej inwazji mogą skorzystać z pomocy przewidzianej w ramach projektu «Pomoc Polakom z Ukrainy».
19 maja 2022
Trochę normalności w szaleństwie wojny
Artykuły
Niczym niesprowokowana, pełna agresja zbrojna rosji na Ukrainę rozpoczęła się 24 lutego tego roku. Wiedzieliśmy, że ograniczona wojna na wschodzie Ukrainy trwa od 2014 r., a putin, moskiewski dyktator, jest nieobliczalny i nie można ufać jego propagandzie i zapewnieniom. Mimo wszystko niewiele osób spodziewało się czegoś podobnego.
19 maja 2022