«On wrósł w wołyńską rzeczywistość». Zaprezentowano ukraiński przekład wspomnień Józewskiego
Wydarzenia

W Łucku wydano ukraiński przekład wspomnień wojewody wołyńskiego Henryka Józewskiego «Zamiast pamiętnika». Prezentacja odbyła się 26 października w Bibliotece Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Łesi Ukrainki.

Tłumacz, doktor nauk filologicznych, docent Katedry Filologii Słowiańskiej Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego Julia Wasejko, podczas prezentacji podzieliła się wrażeniami z opracowanych wspomnień i opowiedziała, jakie trudności napotykała w czasie pracy nad książką. Swój występ zakończyła słowami: «Żywię nadzieję, że czytając pamiętnik Henryka Józewskiego odbiorca ukraiński potrafi na nowo odkryć naszą rzeczywistość, zacznie inaczej ją odbierać. Być może, jest to spojrzenie zewnętrzne, jednak równocześnie pozostaje ono spojrzeniem wewnętrznym, ponieważ Józewski tu mieszkał, posługiwał się naszym językiem, znał się na naszych tradycjach, wrósł w ukraińską, wołyńską rzeczywistość i to jest bardzo istotne. Mam nadzieję, że będziecie czuli to samo, co czułam ja: charakterystyczne hasło całego przetłumaczonego przeze mnie drugiego tomu skupia się w bardzo prostym, ale niezwykle głębokim w swojej treści wyrazie: polsko-ukraińskie MY».

W imieniu Konsulatu Generalnego RP w Łucku głos zabrał wicekonsul Marek Zapór: «Bardzo się cieszę, że to właśnie w Łucku książka ta się ukazała. W posłowiu jest napisane, że Józewski po raz pierwszy został wydany drukiem, w formie odrębnej książki, w przekładzie w języku ukraińskim i właśnie tutaj [na Wołyniu, – red.]. To jest bardzo symboliczne i cieszę się, że tak się właśnie stało».

Następnie naukowcy, którzy zdążyli zapoznać się z książką «Zamiast pamiętnika» przed prezentacją, wyrazili swoje opinie o niej – jako fachowcy oraz jako zwykli czytelnicy. Zaznaczyli m.in., że książka dzięki swojemu charakterowi interdyscyplinarnemu może stać się swoistym podręcznikiem dla historyków, politologów, ekonomistów oraz dla krajoznawców. Najważniejsze jest to, że opowiada się w niej nie tyle o przeszłości, ponieważ duża część spuścizny Henryka Józewskiego nie straciła na swej aktualności, ile o przyszłości zawierającej sporo pomysłów, które wojewoda z wielu powodów nie zdążył wdrożyć w życie, a które warto zrealizować.

Prezentację podsumował dr hab. Stanisław Stępień, kierownik Zakładu Historii Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu: «Ważne jest to, żeby nasze społeczeństwa bardziej się poznały, dlatego też trzeba nam jak najwięcej przekładów. Tłumaczeń z języka ukraińskiego na język polski, żeby poznać ukraiński punkt widzenia. Myślę, że ta książka znakomicie wpisuje się w to, że poznając dzieje Ukrainy, możemy poznać losy Polski. Społeczeństwa nasze tego bardzo potrzebują. Polacy muszą poznać rację ukraińską, a Ukraińcy rację polską. Te dwie racje są czynnikami państwotwórczymi, ale też są kreatorami wzajemnych stosunków».

Książka «Zamiast pamiętnika» ukazała się w wydawnictwie «Wieża» przy wsparciu finansowym Konsulatu Generalnego RP w Łucku. Wydanie jest bogato ilustrowane, należy też zwrócić uwagę na dobrze opracowany aparat naukowy. Przekład ukraiński opatrzył wstępem profesor Mykoła Kuczerepa, posłowie napisał konsul Marek Zapór.

W prezentacji, która odbyła się w ramach konferencji prometejskiej «Wybitne postacie prometeizmu. Henryk Józewski i jego spuścizna w 125. rocznicę urodzin», wzięli udział naukowcy z Polski i Ukrainy, studenci WUN, członkowie Klubu Polskiego, przedstawiciele miejscowych organizacji polskich oraz Konsulatu Generalnego RP w Łucku na czele z Konsulem Generalnym Wiesławem Mazurem.

Anatolij OLICH
Zdjęcia autora

CZYTAJ TAKŻE:

EKSPONATY MUZEALNE OD WOJEWODY JÓZEWSKIEGO

1

2

3

4

5

Powiązane publikacje
Rówieński chór «Serafin» we wspomnieniach Czesława Chytrego
Artykuły
W Równem ukazała się książka krajoznawcy Czesława Chytrego «Serafin» wyśpiewał wielki sukces» poświęcona chórowi «Serafin», który od ponad 30 lat działa przy katolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Równem.
11 lutego 2026
«Nie zamykamy tej historii». W Łucku podsumowano projekt o rzeźbiarzu Stanisławie Sarcewiczu
Wydarzenia
Podczas końcowej prezentacji projektu «Sarcewicz: wirtualny powrót łuckiego geniusza sztuki naiwnej» zespół, który go realizował, przedstawił jego rezultaty, podzielił się doświadczeniami z jego wdrażania oraz przemyśleniami na temat innych inicjatyw.
05 grudnia 2025
Ogród rzeźb łuckiego artysty Stanisława Sarcewicza można obejrzeć on-line
Wydarzenia
Platforma «Algorytm Działań» uruchomiła stronę internetową sartsevych.algorytm.ngo, poświęconą życiu i twórczości łuckiego rzeźbiarza Stanisława Sarcewicza.
24 listopada 2025
W Łucku zaprezentowano książkę poświęconą spuściźnie architekta Sergiusza Tymoszenki
Wydarzenia
20 listopada w Łucku odbyła się prezentacja książki-albumu «Sergiusz Tymoszenko. Powrót». Publikacja ukazała się w 2021 r. z okazji 140. rocznicy urodzin wybitnego ukraińskiego architekta.
22 listopada 2025
Oświecicielka z Korca
Artykuły
O Zofii Rudominie-Dusiatskiej (z domu Endrukajtis) historycy napisali niewiele. Wspominając tę «cichą kresową bohaterkę» w 140. rocznicę jej urodzin, będę się opierał nie tylko na ich publikacjach, lecz też na danych, które znalazłem w źródłach drukowanych i archiwalnych z XIX–XX w.
21 listopada 2025
Paweł Reszka zaprezentuje w Łucku swoją książkę «Stolik z widokiem na Kreml»
Wydarzenia
17 listopada w Łucku odbędzie się prezentacja książki polskiego reportera i korespondenta wojennego Pawła Reszki «Stolik z widokiem na Kreml» z udziałem autora oraz tłumacza książki Ołeksandra Bojczenki, który będzie moderował spotkanie – podaje organizator wydarzenia, Platforma Literacka «Frontera».
07 listopada 2025
«Wszystkie ofiary są nasze»: w Łucku zaprezentowano książkę z serii o konflikcie polsko-ukraińskim
Wydarzenia
8 października w Przestrzeni Muzealnej «Zamek Okolny» w Lucku zaprezentowano nową książkę z serii poświęconej ofiarom konfliktu polsko-ukraińskiego «Ukraińskie ofiary polskich mordów podczas wojny niemiecko-polskiej 1939 r. (wrzesień-październik)».
10 października 2025
Zajrzeć do ogrodu Sarcewicza
Artykuły
Już od czterech miesięcy Platforma «Algorytm Działań» przy wsparciu Ukraińskiej Fundacji Kultury prowadzi badania nad postacią rzeźbiarza naiwisty Stanisława Sarcewicza, który mieszkał i tworzył w Łucku.
22 września 2025
«Siedem spojrzeń na wojnę» Jarosława Poliszczuka
Wydarzenia
Znany literaturoznawca, kulturoznawca, poeta, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Jarosław Poliszczuk zaprezentował w Łucku swoją nową książkę «Siedem spojrzeń na wojnę» o wizjach wojny rosyjsko-ukraińskiej we współczesnej literaturze ukraińskiej.
09 września 2025