W 1994 r. na 66. ceremonii rozdania Oscarów «film Lista Schindlera» odniósł wielki sukces. Siedem nagród z dwunastu! Trudno było znaleźć kogoś, kto nie wiedziałby, kim jest Oskar Schindler.
Tymczasem w Warszawie mieszkała skromna, niczym niewyróżniająca się kobieta, która dokonała nie mniej bohaterskiego czynu, a mimo to dla wielu pozostawała nieznana. Nazywała się Irena Sendlerowa.
Kiedy w 1939 r. hitlerowskie Niemcy okupowały Polskę, Irena Sendlerowa rozpoczęła pracę w Wydziale Opieki Społecznej Zarządu m.st. Warszawy. Podczas służby miała ona prawo do wchodzenia na teren getta warszawskiego, w którym władze niemieckie w Warszawie przetrzymywały ok. 450 tys. Żydów. Ich sytuacja był tragiczna: głód, epidemie, a Niemcy zakazali udzielania jakiejkolwiek pomocy Żydom. Sendlerowa skupiła wokół siebie grupę zaufanych osób, przeważnie kobiet, które potajemnie przenosiły do getta lekarstwa i jedzenie, ale Irena zdawała sobie sprawę, że to nie wystarczy. W 1942 r. nawiązała kontakt z Radą Pomocy Żydom «Żegota». Jolanta – pod takim pseudonimem Irena Sendlerowa działała w organizacji – wyprowadzała żydowskie dzieci z getta, a następnie znajdowała im schronienie w polskich rodzinach, domach opieki i klasztorach.
Za takie działania kara była jedna – wyrok śmierci. Ona jednak świadomie ryzykowała. Rozumiała, że jeżeli dzieci pozostaną w getcie, będą skazane na śmierć. W 1943 r. Irena Sendlerowa została aresztowana przez Gestapo. W więzieniu była torturowana, ale nie zdradziła żadnych informacji. «Żegota» zdołała ją uratować, wpłacając gestapowcom wysoką łapówkę.
W styczniu 1945 r., kiedy Niemcy wycofali się z Warszawy, przekazała Centralnemu Komitetowi Żydów Polskich zaszyfrowaną kartotekę, którą prowadziła w ciągu wojny. Zawierała ona prawdziwe oraz fałszywe imiona i nazwiska dzieci oraz dorosłych objętych pomocą «Żegoty», adresy, pod którymi znaleźli schronienie, a także dane o ich krewnych. W czasie okupacji organizacji udało się uratować ponad 2,5 tys. żydowskich dzieci.
Tak się złożyło, że w powojennej Polsce informacje o wyczynie Ireny Sendlerowej zostały wyciszone. Co więcej, była ona wielokrotnie przesłuchiwana przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. W 1949 r. po kolejnych przesłuchaniach przedwcześnie urodziła syna, który po kilku dniach zmarł. W 1965 r. otrzymała tytuł Sprawiedliwej Wśród Narodów Świata, ale dopiero w 1983 r. otrzymała pozwolenie od władz na wyjazd z kraju i mogła posadzić swoje drzewko w Alei Sprawiedliwych w Jerozolimie.
Bohaterka, jak większość naprawdę wspaniałych ludzi, pozostała skromna i prawie nikomu nieznana do końca życia. Irena Sendlerowa zmarła 10 lat temu, 12 maja 2008 r., w wieku 98 lat. Nigdy nie wykorzystywała swoich działań dla dzieci, aby osiągnąć jakiekolwiek ziemskie dobra lub sławę, ponieważ wierzyła, że to był ludzki obowiązek i nic więcej. Ile z tych 2,5 tys. żydowskich dzieci uratowała właśnie Irena Sendlerowa, nie wiadomo. Pytana o to, twierdziła, że za mało…
W 2017 r. Sejm RP przyjął uchwałę: «Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 10. rocznicę śmierci Ireny Sendlerowej oddaje hołd Tej, która z największym poświęceniem działała na rzecz ratowania drugiego człowieka i ogłasza rok 2018 Rokiem Ireny Sendlerowej».
Anatolij OLICH
Fot. wiadomosci.gazeta.pl
CZYTAJ TAKŻE:
