14 lipca w Łucku, a następnie w Janowej Dolinie oddano hołd ofiarom rzezi wołyńskiej. W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele polskich władz państwowych.
W nabożeństwie w katedrze Świętych Piotra i Pawła w Łucku uczestniczyli m.in. sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Andrzej Dera, wicemarszałek Sejmu RP Małgorzata Gosiewska, wicemarszałek Senatu RP Maria Koc, Ambasador Polski na Ukrainie Bartosz Cichocki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP Marcin Przydacz, attaché obrony przy Ambasadzie RP w Kijowie komandor Maciej Nałęcz, Konsul Generalny RP w Łucku Wiesław Mazur, radca szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Sroka, wicemarszałek województwa podkarpackiego Piotr Pilch, zastępca prezesa IPN Krzysztof Szwagrzyk, sekretarz Łuckiej Rady Miejskiej Hryhorij Pustowit, przedstawiciele organizacji polskich, parafianie katedry oraz członkowie Stowarzyszenia «Wołyński Rajd Motocyklowy».
Mszy w łuckiej katedrze przewodniczył biskup Witalij Skomarowski, ordynariusz diecezji łuckiej. Kazanie wygłosił o. Jacek Salij, urodzony na Wołyniu we wsi Budy (gmina Werba, powiat Dubno). Rodzina o. Jacka Salija uratowała się dzięki anonimowej Ukraince, która 15 kwietnia 1943 r. przybiegła do nich do chutoru, wołając, żeby uciekali, bo na wsi mordują Polaków.
«Módlmy się za ofiary zbrodni popełnionych przez rodaków. Ukraińcy niech modlą się za pomordowanych wtedy na Wołyniu Polaków, Polacy – za pomordowanych przez siebie Ukraińców. Jako Polacy chciejmy uznać, że w fakcie, iż w polskich akcjach odwetowych zginęło bez porównania mniej niewinnych Ukraińców, niż niewinnych Polaków w trakcie rzezi wołyńskiej, w żadnym wypadku nie powinno się szukać usprawiedliwienia dla zabijania niewinnych ludzi» – powiedział w kazaniu o. Jacek Salij.
Po nabożeństwie w Łucku delegacje udały się do Janowej Doliny (obecnie wieś Bazaltowe w rejonie kostopolskim na Rówieńszczyźnie). Uroczystości tradycyjnie odbyły się pod krzyżem upamiętniającym Polaków zamordowanych w 1943 r. Uczestniczyli w nich również miejscowi mieszkańcy.
Poczet sztandarowy w Janowej Dolinie wystawili harcerze Chorągwi Łódzkej ZHP, a także uczniowie Zespołu Szkół Gastronomicznych z Wrocławia, którzy przybyli na Ukrainę w ramach akcji «Mogiłę pradziada ocal od zapomnienia», żeby porządkować cmentarze w Pohorcach, w Niżankowicach i w Chyrowie w obwodzie lwowskim.
Najpierw głos zabrali przedstawiciele polskich władz. Podsekretarz stanu Marcin Przydacz przybliżył zgromadzonym historię Janowej Doliny – niegdyś wzorowej wsi: «Dynamiczny rozwój tego miasteczka przerwała wojna: najpierw okupacja sowiecka, potem niemiecka, ale ostateczny cios zadał atak UPA w przeddzień Wielkiej Nocy w 1943 r. Ofiarami masakry w Janowej Dolinie padło ponad 600 Polaków. Powtórny atak po trzech tygodniach doprowadził do końca tej osady».
Wszyscy przemawiający apelowali o wznowienie ekshumacji i upamiętnień polskich ofiar na Ukrainie. Przypomnimy, że Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej w 2017 zablokował tego typu działania.
«Rzeczpospolita upomina się o szczątki Polaków. Upomina się po to, żeby spełnić swój obowiązek, żeby je policzyć, żeby złożyć je do grobu i żeby pożegnać je modlitwą, której nie dane im było usłyszeć w chwili śmierci» – powiedział zastępca prezesa IPN Krzysztof Szwagrzyk.
Natomiast Ambasador RP na Ukrainie Bartosz Cichocki w komentarzu dla redakcji MW podkreślił: «Mimo dotychczasowych doświadczeń nie tracę nadziei na to, że w zmienionych warunkach politycznych na Ukrainie następuje refleksja, że zakazy administracyjne, ograniczenia wjazdów na terytorium państwa nie posuwają nas do przodu, ale wręcz przeciwnie – cofają nas. Jestem przekonany, że w momencie, kiedy o historii będą dyskutować badacze, a urzędnicy stworzą odpowiednie ramy do tej dyskusji i będziemy unikać ograniczeń i zakazów, wtedy naprawdę będziemy mogli iść do przodu wspólnie – Polska i Ukraina».
Po złożeniu przez przybyłe delegacje wieńców pod krzyżem w Janowej Dolinie odbyła się modlitwa ekumeniczna. Poprowadzili ją ks. bp Witalij Skomarowski oraz dziekan Kostopolskiego Dekanatu Prawosławnej Cerkwi Ukrainy o. Andrij Kononec w towarzystwie duchownych.
Natalia DENYSIUK
Fot. Anatol OLICH, Natalia DENYSIUK
CZYTAJ TAKŻE:
MATKA BOSKA KAZIMIERZECKA WRACA DO DOMU
