Umiłowanemu, emerytowanemu Ks. Biskupowi Marcjanowi Trofimiakowi, byłemu Ordynariuszowi Łuckiemu, ten fotoreportaż ofiaruję. Ks. Biskup wyprzedził swoje czasy, Jego nauczanie będzie zrozumiałe dla następnych pokoleń.

Kiedy w nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek 1943 r. banderowcy wspomagani przez okolicznych chłopów atakowali i palili Janową Dolinę, w Hucie Stepańskiej oddalonej w linii prostej o 25 kilometrów, ludzie z przerażeniem obserwowali łunę pożaru. W tę noc w Janowej Dolinie zginęło ponad 600 osób. Dane mi było rozmawiać z kilkoma osobami, cudem Bożym, ocalonymi z tego mordu.

Kiedy pod koniec lipca Niemcy wycofywali się ze Stepania, zabrali ze sobą do Janowej Doliny ocalonych Polaków. Po przybyciu umieścili Ich w domach, które się nie spaliły. Pani Maria Rosa z Mielnicy, ur. w 1929 r., zamieszkała z rodziną właśnie w takim domu. Ucieszyli się widokiem – dom był zupełnie nienaruszony. W piwnicy jednak było pełno zaschniętej krwi, którą widzi w koszmarach nocnych do dziś. Nie dało rady tam mieszkać, czuć było śmierć.

Pomnik na zbiorowej mogile w miejscu spalonej kaplicy, wzniesiono staraniem i kosztem Wołyniaków. Kiedy przybyli oni, żeby go poświęcić w 1998 r., to zorganizowane formacje postbanderowców nie pozwoliły zbliżyć się do pomnika Polakom ani miejscowym Ukraińcom, którzy tłumnie szli na tę uroczystość. Poświęcenie się nie odbyło.

W 2011 r. mieliśmy zamiar poświęcić krzyż na miejscu kościoła w Stepaniu. Tam jednak współcześni postbanderowcy zorganizowali wiec, a pozwolenie na odbycie poświęcenia uzależnili od złożenia uszanowania przez Polaków banderowskiemu pomnikowi. Wtedy udaliśmy się do Janowej Doliny i tam odprawiona została Msza Święta i Panahyda oraz opóźnione o 13 lat poświęcenie. Bp Marcjan Trofimiak powiedział wówczas: «Był to zamysł Boży».

Pomnik na miejscu pochowania ofiar mordu w Janowej Dolinie

Panahydę odprawił o. Aleksander Kokora, Błahoczynny Sarneński

Panahyda

Mszę Świętą koncelebrowaną odprawił ks. bp Marcjan Trofimiak

Kazanie ks. bpa Marcjana Trofimiaka

Poświęcenie krzyża-pomnika w Janowej Dolinie

Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ

P. S.: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl

***

Tekst ukazał się w cyklu «Szlakiem Wołyńskich Krzyży wokół Huty Stepańskiej z Januszem Horoszkiewiczem».

CZYTAJ TAKŻE:

WOŁYŃ JAK CHLEB POWSZEDNI. FOTO

OMELANKA – UROCZYSKO KLIMOWE

ROMASZKOWO, GMINA STYDYŃ WIELKI

HAŁY W GMINIE ANTONÓWKA, POWIAT SARNY

CHOŁONIEWICZE – DÓŁ ŚMIERCI

GRABINA, GMINA ANTONÓWKA

CHOŁONIEWICZE – STUDNIA, DÓŁ ŚMIERCI

HUTA SZKLANA (MYDZKA) GMINA STYDYŃ WIELKI

PAROŚLA GMINA ANTONÓWKA

OMELANKA K. HUTY STEPAŃSKIEJ

OSTRÓWKI KOŁO WYRKI

HUTA STEPAŃSKA – KRZYŻ JEZU RATUJ NAS

HUTA MYDZKA, GMINA STYDYŃ WIELKI

TCHORY, GMINA STYDYŃ WIELKI

DWORZEC KOŁO STEPANIA

OBÓRKI TRUSIEWICZOWSKIE, GMINA KOŁKI

WYRKA. MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO

SZPITAL W OSOWIE

KOLONIA STYDYŃSKA, GMINA STYDYŃ WIELKI

PÓŁBIEDA KOŁO STYDYNIA MAŁEGO

CHOŁONIEWICZE GMINA SILNO

LADY KOŁO HUTY STEPAŃSKIEJ

STEPAŃ NAD HORYNIEM: MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA

LADY – MIEJSCE SPOCZYNKU STANISŁAWA BRUSIŁY

BIAŁY KRZYŻ W SIEDLISKU

KRZYŻ «JEZU RATUJ NAS» W OMELANCE K. HUTY STEPAŃSKIEJ

HUTWIN W GMINIE STYDYŃ WIELKI

KAMIONKA STARA, PARAFIA HUTA STEPAŃSKA

WYDYMER W GMINIE ANTONÓWKA

FOLWARK KOŁO OSTÓW

HUTA STEPAŃSKA – NOWY CMENTARZ

KAZIMIERKA: MIEJSCE KOŚCIOŁA

KOŹLE W GMINIE SILNO

SIEDLISKO W GMINIE STEPAŃ