Umiłowanemu, emerytowanemu Ks. Biskupowi Marcjanowi Trofimiakowi, byłemu Ordynariuszowi Łuckiemu, ten fotoreportaż ofiaruję. Ks. Biskup wyprzedził swoje czasy, Jego nauczanie będzie zrozumiałe dla następnych pokoleń.
Kiedy w nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek 1943 r. banderowcy wspomagani przez okolicznych chłopów atakowali i palili Janową Dolinę, w Hucie Stepańskiej oddalonej w linii prostej o 25 kilometrów, ludzie z przerażeniem obserwowali łunę pożaru. W tę noc w Janowej Dolinie zginęło ponad 600 osób. Dane mi było rozmawiać z kilkoma osobami, cudem Bożym, ocalonymi z tego mordu.
Kiedy pod koniec lipca Niemcy wycofywali się ze Stepania, zabrali ze sobą do Janowej Doliny ocalonych Polaków. Po przybyciu umieścili Ich w domach, które się nie spaliły. Pani Maria Rosa z Mielnicy, ur. w 1929 r., zamieszkała z rodziną właśnie w takim domu. Ucieszyli się widokiem – dom był zupełnie nienaruszony. W piwnicy jednak było pełno zaschniętej krwi, którą widzi w koszmarach nocnych do dziś. Nie dało rady tam mieszkać, czuć było śmierć.
Pomnik na zbiorowej mogile w miejscu spalonej kaplicy, wzniesiono staraniem i kosztem Wołyniaków. Kiedy przybyli oni, żeby go poświęcić w 1998 r., to zorganizowane formacje postbanderowców nie pozwoliły zbliżyć się do pomnika Polakom ani miejscowym Ukraińcom, którzy tłumnie szli na tę uroczystość. Poświęcenie się nie odbyło.
W 2011 r. mieliśmy zamiar poświęcić krzyż na miejscu kościoła w Stepaniu. Tam jednak współcześni postbanderowcy zorganizowali wiec, a pozwolenie na odbycie poświęcenia uzależnili od złożenia uszanowania przez Polaków banderowskiemu pomnikowi. Wtedy udaliśmy się do Janowej Doliny i tam odprawiona została Msza Święta i Panahyda oraz opóźnione o 13 lat poświęcenie. Bp Marcjan Trofimiak powiedział wówczas: «Był to zamysł Boży».
Pomnik na miejscu pochowania ofiar mordu w Janowej Dolinie
Panahydę odprawił o. Aleksander Kokora, Błahoczynny Sarneński
Panahyda
Mszę Świętą koncelebrowaną odprawił ks. bp Marcjan Trofimiak
Kazanie ks. bpa Marcjana Trofimiaka
Poświęcenie krzyża-pomnika w Janowej Dolinie
Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ
P. S.: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl
***
Tekst ukazał się w cyklu «Szlakiem Wołyńskich Krzyży wokół Huty Stepańskiej z Januszem Horoszkiewiczem».
CZYTAJ TAKŻE:
WOŁYŃ JAK CHLEB POWSZEDNI. FOTO
ROMASZKOWO, GMINA STYDYŃ WIELKI
HAŁY W GMINIE ANTONÓWKA, POWIAT SARNY
CHOŁONIEWICZE – STUDNIA, DÓŁ ŚMIERCI
HUTA SZKLANA (MYDZKA) GMINA STYDYŃ WIELKI
HUTA STEPAŃSKA – KRZYŻ JEZU RATUJ NAS
HUTA MYDZKA, GMINA STYDYŃ WIELKI
OBÓRKI TRUSIEWICZOWSKIE, GMINA KOŁKI
WYRKA. MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO
KOLONIA STYDYŃSKA, GMINA STYDYŃ WIELKI
STEPAŃ NAD HORYNIEM: MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA
LADY – MIEJSCE SPOCZYNKU STANISŁAWA BRUSIŁY
KRZYŻ «JEZU RATUJ NAS» W OMELANCE K. HUTY STEPAŃSKIEJ
KAMIONKA STARA, PARAFIA HUTA STEPAŃSKA
