Dzisiejszy fotoreportaż poświęcam żołnierzom Wojny Obronnej 1939 r., którzy powracając pokonani, nigdy do domów nie dotarli.
Zorganizowane grupy Ukraińców polowały na nich. Byli mordowani, okradani, bici i znieważani. Wtedy już rozpoczęło się ludobójstwo. Zadawano im straszną śmierć. Bardzo znanym wydarzeniem było wyłowienie k. Janowej Doliny z Horynia siedmiu żołnierzy. Trupy były związane razem drutem kolczastym. Przez Wydymer biegła droga. Przechodzili nią pobici żołnierze, niektórzy w samych kalesonach, pomagano im doraźnie i wtedy mogli iść dalej.
Wydymer położony koło Antonówki, blisko niemieckiej placówki osłaniającej tory, przetrwał do końca lipca 1943 r. W ciągu kilku miesięcy w lesie przy wsi wybudowano wielki schron obronny, który ochronił całą ludność przed atakiem.
Po upadku Huty Stepańskiej przybyli tu w sporej grupie uciekinierzy, a wraz z nimi i por. Kochański, który tworzył pierwszy zbrojny oddział AK. Hucianie po kilku dniach opuścili Wydymer. Ruszyli do Antonówki, skąd wyjechali na roboty do Niemiec. Część z nich zaś wyruszyła na Polesie pod ochronę sowieckiej partyzantki. Dziś trudno odtworzyć tamtą atmosferę i powody odejścia hucian, ale jak myślę, mieszkańcy Wydymera mieli złudną nadzieję na przetrwanie. Niedługo jednak i Wydymer przestał istnieć.
Krzyż w Wydymerze
Pielgrzymi z Polski pod krzyżem. Tu gdzieś blisko była szkoła
Tablica na krzyżu
Na wprost droga do Włodzimierca, z tamtej strony przychodzili żołnierze
Anton Dorofijowycz Kowalczuk, człowiek Sumienie Ukrainy, uchronił Paroślę i Wydymer od zapomnienia wykonawszy swoim wyrzeczeniem krzyże i tablice pamiątkowe
Tu był Wydymer. Widok w stronę Kopaczówki, która była za lasem
Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ
P. S.: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl
***
Tekst ukazał się w cyklu «Szlakiem Wołyńskich Krzyży wokół Huty Stepańskiej z Januszem Horoszkiewiczem».
CZYTAJ TAKŻE:
WOŁYŃ JAK CHLEB POWSZEDNI. FOTO
ROMASZKOWO, GMINA STYDYŃ WIELKI
HAŁY W GMINIE ANTONÓWKA, POWIAT SARNY
CHOŁONIEWICZE – STUDNIA, DÓŁ ŚMIERCI
HUTA SZKLANA (MYDZKA) GMINA STYDYŃ WIELKI
HUTA STEPAŃSKA – KRZYŻ JEZU RATUJ NAS
HUTA MYDZKA, GMINA STYDYŃ WIELKI
OBÓRKI TRUSIEWICZOWSKIE, GMINA KOŁKI
WYRKA. MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO
KOLONIA STYDYŃSKA, GMINA STYDYŃ WIELKI
STEPAŃ NAD HORYNIEM: MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA
LADY – MIEJSCE SPOCZYNKU STANISŁAWA BRUSIŁY
