Antonówka nad Horyniem
Artykuły

Kiedy w 1903 r. imperator Rosji nakazał budowę linii kolejowej z Kijowa do Kowla, historia Antonówki nabrała rozpędu. Mała, biedna i zapomniana osada wygrała los na loterii. Wielką w tym zasługę miał pan na Horodźcu - Kamil de Pourbaix.

Pierwotnie wytyczona linia kolejowa miała biec tuż przy folwarku, co nie leżało w interesie Kamila de Pourbaixa, przekupił więc inżynierów, żeby wyznaczyli trasę właśnie przez Antonówkę. Zmienili też położenie planowanej stacji, usytuowali ją na tej stronie Horynia, nie na drugim brzegu, jak było w planie wojennym Rosji. Na tle wywłaszczeń rozpoczął się konflikt z chłopami, który nie znalazł nigdy rozwiązania, ponieważ wkrótce wybuchła I wojna światowa.

Pan Pourbaix zapisał się w pamięci Mazurów, odwiecznych mieszkańców Wołynia polskiego pochodzenia, w niejednoznaczny sposób. Łączyła ich wspólna ziemia i los, a dzieliły prawa i interesy. Dochodziło do bardzo ostrych konfliktów na tle praw własności nieuregulowanych od XIX wieku.

Kiedy jeden z mieszkańców Horodźca poprosił Kamila de Pourbaixa na ojca chrzestnego, ten nie odmówił. W podarunku ofiarował 50 groszy. Zgorszona tym darem chrzestna matka zapytała, dlaczego tak mało dał pieniędzy. Ten odpowiedział: «Gdybym dał więcej, wszyscy by mnie na chrzestnego brali».

Tak Mazurom, jak i panu Pourbaixowi nie dane było żyć w spokojnych czasach. Swoje dzieci wychował na patriotów: synowie Kamil i Zdzisław zginęli w walce o Polskę.

W 1925 r. Kamil de Pourbaix ufundował piękny kościół w stylu podkarpackim w Antonówce pw. Świętego Antoniego oraz plebanię. Oszczędzając na projektach popadł w konflikt z Dyrekcją Robót Publicznych w Brześciu.

Kościół w Antonówce został rozebrany po wojnie. Plebania istnieje do dziś służąc za szpital. Cmentarz, na którym pierwsze groby pojawiły się jeszcze w czasach Kamila de Pourbaixa, zajmowany jest na pochówki bieżące, a dawne nagrobki są likwidowane. Proszę o powstrzymanie tego procederu i pozostawienie istniejących jeszcze polskich i wojennych grobów z 1916 r. Zwracam się też do właściciela terenu, na którym stał kościół, o umożliwienie upamiętnienia tego miejsca krzyżem.

Antonowka 01

Plebania w Antonówce

 

Antonowka 02

W tym miejscu kiedyś stał kościół pw. Świętego Antoniego

 

Antonowka 03

 

Antonowka 04

 

Antonowka 05

 

Antonowka 06

Nagrobki z cmentarza w Antonówce

Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ

P. S.: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl

CZYTAJ TAKŻE: 

NIERUCZE W GMINIE SILNO

CMENTARZ W WYRCE

WILCZE W GMINIE SILNO

KOSZYSZCZE W GMINIE KOŁKI

NOWY CMENTARZ W STEPANIU

OŻGOWO W GMINIE STYDYŃ WIELKI

OSTRÓWKI KOŁO WYRKI

WYRKA. MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO

SZPITAL W OSOWIE

KOLONIA STYDYŃSKA, GMINA STYDYŃ WIELKI

PÓŁBIEDA KOŁO STYDYNIA MAŁEGO

CHOŁONIEWICZE GMINA SILNO

LADY KOŁO HUTY STEPAŃSKIEJ

STEPAŃ NAD HORYNIEM: MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA

LADY – MIEJSCE SPOCZYNKU STANISŁAWA BRUSIŁY

BIAŁY KRZYŻ W SIEDLISKU

KRZYŻ «JEZU RATUJ NAS» W OMELANCE K. HUTY STEPAŃSKIEJ

HUTWIN W GMINIE STYDYŃ WIELKI  

 

Powiązane publikacje
Nie tylko Maria Skłodowska-Curie. Nobliści z polskimi korzeniami
Artykuły
Kojarzeni z Polską laureaci Nagrody Nobla to nie tylko doskonale przez nas pamiętani Maria Skłodowska-Curie, Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Czesław Miłosz, Lech Wałęsa, Wisława Szymborska i Olga Tokarczuk. To także rzesza m. in. naukowców, szczególnie fizyków i chemików, którzy urodzili się i wychowywali na terenie Polski (w jej dawnych i obecnych granicach), a i przebywając zagranicą, często nosili Polskę w sercu.
06 października 2022
Ocaleni od zapomnienia: Władysław Michalski
Artykuły
Akta śledztwa wszczętego w 1939 r. wobec Władysława Michalskiego, policjanta ze Zdołbicy na Rówieńszczyźnie, zawierają tylko kilka kartek. Tak wyglądała większość spraw karnych wobec funkcjonariuszy polskiej policji, których władze radzieckie aresztowały według poprzednio ułożonej listy natychmiast po wkroczeniu na tereny Polski.
06 października 2022
ABC kultury polskiej: «Kwiat Jabłoni» – muzyka, która pochwyci was w swoje objęcia
Artykuły
Ich utwór «Dziś późno pójdę spać» do września 2022 r. odtworzono na YouTube ponad 40 mln razy. Do dziś wydali płyty: «Niemożliwe», «Mogło być nic», «Live Pol’and’Rock Festival» i «Wolne serca». Piszą i śpiewają o tym, co ich dotyka, porusza, o świecie otaczającym człowieka i jego przeżyciach wewnętrznych. Szybki sukces zespołu «Kwiat Jabłoni» zaskoczył nawet jego założycieli.
05 października 2022
W Łucku rozmawiano o Kornelu Filipowiczu – klasyku literatury polskiej pochodzącym z Tarnopola
Wydarzenia
Zespół Międzynarodowego Festiwalu Literackiego «Frontera» zorganizował w Łucku spotkanie z czytelnikami i prezentację mikroserii książek Kornela Filipowicza, które ujrzały światło dzienne w tarnopolskim wydawnictwie «Krok».
04 października 2022
Rodzinne historie: Jadwiga Gusławska i jej Krzemieniec
Artykuły
Jadwiga Gusławska z Krzemieńca to współzałożycielka i pierwszy prezes Towarzystwa Odrodzenia Kultury Polskiej imienia Juliusza Słowackiego. Była redaktorem naczelnym gazety «Wspólne Dziedzictwo» wydawanej w Krzemieńcu w latach 2001–2004. Należała do grona osób, dzięki którym odradzało się Muzeum Juliusza Słowackiego. Pani Jadwiga jest społeczniczką działającą na rzecz polskiej mniejszości na Ukrainie, a także autorką piszącą do «Monitora Wołyńskiego». Dziś poznajemy jej rodzinne historie.
04 października 2022
Związki frazeologiczne: Woda z mózgu
Artykuły
Robienie tzw. wody z mózgu jest dość powszechnym zjawiskiem, do zaistnienia którego wystarczą podatni na wszelkie nawet najbardziej głupie sugestie przedstawiciele rodzaju ludzkiego. Ponieważ takowych na świecie jest jak mrówek, toteż manipulowanie opinią szarych mas przychodzi zazwyczaj zwolennikom tego typu rozwiązań bez trudu.
03 października 2022
Podczas pikniku transgranicznego w Łucku promowano dziedzictwo przyrodnicze
Wydarzenia
W Łucku został zorganizowany piknik transgraniczny. W programie wydarzenia znalazły się quest ekologiczny, otwarte dyskusje oraz piesze wycieczki po mieście – podaje Wydział Informacyjny Łuckiej Rady Miejskiej.
03 października 2022
Trwa rekrutacja do projektu «Szkoła dobrej jakości»
Konkursy
Fundacja Wolność i Demokracja zaprasza szkoły polonijne do udziału w projekcie «Szkoła dobrej jakości».
01 października 2022
Wystawa porcelany w Łucku. Można zobaczyć na niej eksponaty ze zbiorów muzeów w Łucku i Stalowej Woli
Wydarzenia
29 września w Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym odbył się wernisaż inkluzyjnej wystawy «Sztuka dla każdego. Porcelana». Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu «Muzea pogranicza – przestrzeń dialogu międzykulturowego».
30 września 2022