Fotoreportaż poświęcam pamięci ofiar pierwszego banderowskiego mordu – w domu Teodorowiczów w Janówce k. Sarn.
Parośla nie była pierwsza. 3 lutego 1943 r. wymordowano w straszny sposób osiem osób: pięć z rodziny Teodorowiczów i trzy, które przyszły do Ich domu zakupić sól. Ocalała córka Helena, ur. 1928, która była u ciotki w Folwarku.
Bandyci przyjechali 3 lutego rano. Kazali zabić świnię, potem jedli i pili, a po południu rozpoczęła się rzeź. Ofiary wprowadzano do «nowego» domu i na progu rąbano Im głowy toporem. Odjeżdżających bandytów widziała powracająca przed zmierzchem Helena. Kiedy weszła do domu, Jej ojciec Bronisław jeszcze żył, matka miała rozrąbaną głowę. Podobnie siostra i szwagier. Trzech przybyłych zostało powieszonych na hakach w komorze, na których zawieszano połówki świń po świniobiciu.
Umierającego Bronisława zawieziono do Sarn, gdzie w szpitalu do samej śmierci wołał: «Pawle, dlaczego mnie rąbiesz». Paweł Oleksijowicz Mazany z Horodca był Ich parobkiem. Innego Pawła Bronisław nie znał.
Folwark został napadnięty 11 listopada 1943 r. w nocy. W dzień przed atakiem, przyszedł stary Ukrainiec z Kryczylska i znajomym we wsi mówił, że już Folwarkowi nic nie grozi. W tę noc najechano osiem miejscowości: Folwark, Osty, Janówkę, Konstantynówkę, Radzież, Dołhe, Romanówkę i Ościuchowo. W czasie napadu na Folwark zamordowano kilkanaście osób. Banderowcy podeszli pod same opłotki. Wartownicy, którzy weszli się ogrzać, wychodząc zobaczyli za sztachetami skradających się napastników. Byli całkowicie zaskoczeni.
Folwark widziany od strony Niemowicz
Wykonujemy tymczasowy krzyż
Krzyż stawiamy w miejscu starego krzyża. Z tyłu za Polski była szkoła
Krzyż tymczasowy
Zamordowani 3 lutego 1943 r.: Władysława Kopera z d. Teodorowicz i Jej mąż Feliks
Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ
P. S.: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl
***
Tekst ukazał się w cyklu «Szlakiem Wołyńskich Krzyży wokół Huty Stepańskiej z Januszem Horoszkiewiczem».
CZYTAJ TAKŻE:
WOŁYŃ JAK CHLEB POWSZEDNI. FOTO
ROMASZKOWO, GMINA STYDYŃ WIELKI
HAŁY W GMINIE ANTONÓWKA, POWIAT SARNY
CHOŁONIEWICZE – STUDNIA, DÓŁ ŚMIERCI
HUTA SZKLANA (MYDZKA) GMINA STYDYŃ WIELKI
HUTA STEPAŃSKA – KRZYŻ JEZU RATUJ NAS
HUTA MYDZKA, GMINA STYDYŃ WIELKI
OBÓRKI TRUSIEWICZOWSKIE, GMINA KOŁKI
WYRKA. MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO
KOLONIA STYDYŃSKA, GMINA STYDYŃ WIELKI
STEPAŃ NAD HORYNIEM: MIEJSCE KOŚCIOŁA PW. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA
LADY – MIEJSCE SPOCZYNKU STANISŁAWA BRUSIŁY
KRZYŻ «JEZU RATUJ NAS» W OMELANCE K. HUTY STEPAŃSKIEJ
