Trudne losy świątyni i jej obrazu
Artykuły

Równe nie miało szczęścia do kościołów: mimo że osada znana jest od XIII w., pierwszy murowany kościół w mieście zaczęto stawiać dopiero w 1774 r. Prawie 40 lat budowy i ogromne środki finansowe ofiarowane przez kilka pokoleń książąt Lubomirskich, najbogatszej wówczas rodziny Rzeczypospolitej, poszły na marne.

Budowę rówieńskiego kościoła zakończono w 1813 r., ale już w tym samym roku jego mury zaczęły pękać, ponieważ świątynia została wzniesiona na bagnistych terenach. Żadne prace remontowe nie pomogły i w 1849 r. Kuria Diecezji Łucko-Żytomierskiej z uwagi na zagrożenie zakazała nabożeństw w kościele i zaleciła przeniesienie ich do kaplicy cmentarnej.

Miasto przez prawie 10 lat pozostawało bez kościoła, aż w 1858 r. książę Kazimierz Lubomirski podjął się kolejnej inwestycji. Położono nowe fundamenty, wzniesiono mury… Ale po Powstaniu Styczniowym 1863 r. władze zakazały katolikom dokończenia budowy kościoła. Wierni znowu zostali zmuszeni do tłoczenia się w małej kaplicy na cmentarzu. Kościół ukończono dopiero w 1899 r. Budynek z czerwonej cegły w popularnym wówczas neogotyckim stylu poświęcił biskup łucko-żytomierski Bolesław Hieronim Kłopotowski. Kościół otrzymał podwójne wezwanie: Narodzenia Najświętszej Marii Panny i św. Antoniego Padewskiego. Urzekająca urodą świątynia z dwiema wieżami była jedną z najpiękniejszych budowli Równego.

rivne 01

Pocztówka przedstawiająca kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny oraz św. Antoniego Padewskiego, początek XX w., Public domain

Tadeusz Jerzy Stecki w swojej książce «Z boru i stepu» pisał: «Z obrazów najstarszy jest obraz Matki Boskiej na drzewie malowany, ofiarowany przez Jana Czarnokozicza, garncarza lwowskiego i jego żonę, Rozalię, dnia 15 listopada 1650 r. po raz pierwszy przez księdza Szymona Brzeskiego w wielkim ołtarzu wystawiony». Obraz był zawieszony na jednym z bocznych ołtarzy, wizerunek ikony okrywała srebrna sukienka z koronami. Świadczy to, że obraz jest cudowny, ale dotąd nie znaleziono żadnych opartych na dokumentach dowodów. Inna ciekawostka: na złoconym tle ikony jest wypisana pierwsza zwrotka średniowiecznego polskiego hymnu «Bogurodzica» wraz nutami.

Swiątynia bardzo ucierpiała podczas I wojny światowej. Jej restauracja pochłonęła dużo czasu i pieniędzy. Kościół został rekonsekrowany w 1922 r. przez biskupa łuckiego Ignacego Dub-Dubowskiego. Obraz nie uległ zniszczeniu w czasie wojny. Przeżył także II wojnę światową, a w 1945 r. został przewieziony wraz z sukienką do Polski przez księdza Stanisława Sikorskiego. Ksiądz pochodził z diecezji płockiej, więc obraz zabrał do rodzinnej wsi Mokowo koło Włocławka. Do dzisiaj znajduje się on w miejscowym kościele.

rivne 02

rivne 00

Obraz znajdujący się w Mokowie

Po przesiedleniu Polaków proboszczem w rówieńskiej świątyni był legendarny ojciec Serafin Kaszuba, lecz w 1956 r. został pozbawiony praw kapłańskich. W 1958 r. kościół został zamknięty przez władze sowieckie. Najpierw ścięto krzyże z iglic i zdjęto dzwony, obdarto freski i zniszczono witraże. W późniejszym okresie rozebrano wieże, a wnętrza całkowicie zdewastowano. Epitafium rodziny Lubomirskich zniknęło, a ich groby wyrzucono z kościelnych podziemi, wśród nich miejsca spoczynku Józefa Lubomirskiego, kasztelana kijowskiego, jego żony Ludwiki (Sosnowskiej) i kompozytora Kazimierza Lubomirskiego.

rivne 03

rivne 04

Współczesny wygląd świątyni

Początkowo w zbezczeszczonym kościele znajdowało się kino, później zamieniono świątynię na dom muzyki organowej. Tak funkcjonuje do dziś. Wszelkie wysiłki katolików, by odzyskać swoje mienie, nie skutkują: władze Równego do dziś nie zwróciły im nielegalnie odebranego kościoła.

rivne 06

Organy

rivne 05

Jeden z niewielu zachowanych elementów pierwotnego wnętrza kościoła

Tekst i foto: Anatol OLICH

CZYTAJ TAKŻE:

BOGURODZICA OTWOCKA Z WOŁYNIA

ODYSEJA PANI PODOLA I WOŁYNIA

MATKA BOŻA ŁUCKA – JEDNA Z PIERWSZYCH KOPII OBRAZU MATKI BOŻEJ Z BAZYLIKI SANTA MARIA MAGGIORE

MATKA BOŻA BOLESNA Z NIEWIRKOWA

TRUDNE LOSY MATKI BOŻEJ KLEWAŃSKIEJ

CUDOWNY OBRAZ MATKI BOŻEJ KAZIMIERZECKIEJ

Powiązane publikacje
«Ojcze nasz» po ukraińsku autorstwa łotewskiego kompozytora. W łuckim kościele odbędzie się koncert dobroczynny
Wydarzenia
W niedzielę, 29 maja, o godz. 16.00 w katolickiej katedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Łucku odbędzie się koncert dobroczynny «Mimo wojny. Wiara. Nadzieja. Wiosna». Wystąpi chór biskupi łuckiej katedry prawosławnej pw. Trójcy Świętej «Oranta».
27 maja 2022
Ocaleni od zapomnienia: Władysław Jakuszewski
Artykuły
W okresie międzywojennym Władysław Jakuszewski pracował w policji w Równem, Kowlu, Dubnie i Zdołbunowie. Został aresztowany przez NKWD w listopadzie 1939 r., a w marcu 1941 r. za «aktywną działalność przeciw ruchowi rewolucyjnemu» został skazany na osiem lat poprawczych obozów pracy.
27 maja 2022
Związki frazeologiczne: Punkt widzenia
Artykuły
Henry Kissinger to dość już wiekowy, albowiem liczący sobie 98 lat (swoją drogą: cóż za piękny wiek!), wielce zasłużony były doradca do spraw bezpieczeństwa narodowego i sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych Ameryki za kadencji prezydentów Richarda Nixona i Geralda Forda.
26 maja 2022
Zapraszamy migrantów z Ukrainy do udziału w badaniu dotyczącym używania języków
Wydarzenia
Migranci z Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 r., proszeni są o wzięcie udziału w badaniu zachowań związanych z używaniem języków w nowej rzeczywistości.
26 maja 2022
Nie żyje Teresa Dutkiewicz – wiceprezes Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie
Wydarzenia
Z głębokim smutkiem i żalem przyjęliśmy wiadomość, że zmarła Teresa Dutkiewicz, wieloletnia działaczka polska na Ukrainie i dziennikarka.
25 maja 2022
«Wsparcie ze strony Polski jest nieocenione». Do Łucka dotarła pomoc z Katowic i Łodzi
Wydarzenia
Pomoc humanitarna z Polski nadal dociera do ukraińskich wolontariuszy. O ostatnim ładunku mówił Władysław Doroszenko, współkoordynator Zjednoczonego Centrum Komunikacji w Łucku.
25 maja 2022
Rotmistrz Witold Pilecki – ochotnik z obozu Auschwitz
Artykuły
Aby zbadać, co dzieje się w KL Auschwitz – na ochotnika dał się złapać i zamknąć w tym przerażającym miejscu. Zebrane przez niego informacje zaczęły otwierać zachodniemu światu oczy na zbrodnie Niemców. Mimo tak niebywałych zasług został stracony w stalinowskim więzieniu 25 maja 74 lata temu. O rotmistrzu Witoldzie Pileckim pisze dr Adam Cyra.
25 maja 2022
Służby komunalne uporządkowały stary cmentarz katolicki w Dubnie
Wydarzenia
Służby komunalne posprzątały stary cmentarz katolicki przy ul. Młynowskiej w Dubnie. Odnowiły także jedyny grobowiec, którzy przetrwał do naszych dni. Prace zostały sfinansowane ze środków miejscowego budżetu.
24 maja 2022
ABC kultury polskiej: Paweł Łoziński – reżyser w drodze
Artykuły
Paweł Łoziński to znany w Polsce reżyser, scenarzysta i producent interesujących filmów dokumentalnych. W wywiadzie dla internetowego radia «357» na pytanie: «Kim jesteś?» odpowiedział: «Człowiekiem w drodze».
24 maja 2022