Ocaleni od zapomnienia: Władysław Michalski
Artykuły

Akta śledztwa wszczętego w 1939 r. wobec Władysława Michalskiego, policjanta ze Zdołbicy na Rówieńszczyźnie, zawierają tylko kilka kartek. Tak wyglądała większość spraw karnych wobec funkcjonariuszy polskiej policji, których władze radzieckie aresztowały według poprzednio ułożonej listy natychmiast po wkroczeniu na tereny Polski.

Ze skąpych wpisów do akt sprawy karnej, przechowywanej obecnie w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego, dowiadujemy się, że Władysław Michalski urodził się w 1900 r. w Zdołbunowie. Jego ojciec Apolinary Michalski pracował jako ślusarz. O matce nie ma żadnych informacji.

Wiadomo, że Władysław ukończył cztery klasy szkoły parafialnej. Według stanu na 1939 r. jego 45-letni brat Aleksander mieszkał w Zdołbunowie i pracował w zajezdni kolejowej. Siostra Helena, która miała wtedy 52 lata, mieszkała w obwodzie saratowskim w Rosji, a siostra Wiktoria (wiek nie jest znany, po ślubie Choteniuk) mieszkała w Kowlu.

W czasie aresztowania Władysław Michalski mieszkał w Zdołbicy razem z żoną Teklą, która w 1939 r. skończyła 28 lat, i dwuletnią córką Danutą.

Bohater tego tekstu został zatrzymany 26 września 1939 r. W czasie dochodzenia śledczego przebywał w rówieńskim więzieniu NKWD.

Podobnie jak większość funkcjonariuszy policji polskiej, Władysław przez dwa miesiące czekał na początek śledztwa w swojej sprawie. Trwało jeden dzień. Zaczęło się i zakończyło 16 grudnia 1939 r.

Podczas jednego przesłuchania, którego protokół prawie nie zawiera informacji biograficznych, Władysław przyznał się do winy, że przez dłuższy czas służył w policji i prowadził walkę przeciw ruchowi rewolucyjnemu. Pod koniec śledczy zapytał, czy więzień wiedział, że policja istniała w celu walki przeciw ruchowi rewolucyjnemu. Do protokołu wpisano, że przesłuchany odpowiedział twierdząco.

Przez jedenaście miesięcy pobytu w nieznośnych więziennych warunkach Władysław Michalski czekał na decyzję Kolegium Specjalnego NKWD. Został skazany na osiem lat poprawczych obozów pracy. Karę odbywał w obozie «Iwdelłag».

Według postanowienia Prokuratury Obwodu Rówieńskiego z dnia 31 lipca 1989 r. wobec Władysława Michalskiego zastosowano art. І Ustawy Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 16 stycznia 1989 r. «O dodatkowych przedsięwzięciach dotyczących odnowienia sprawiedliwości wobec ofiar represji, mających miejsce w okresie lat 30–40 – na początku lat 50».

Dalsze losy Władysława Michalskiego i jego rodziny nie są nam znane.

Tetiana Samsoniuk

P. S.: Materiały rubryki «Ocaleni od zapomnienia» zostały opracowane przez Tetianę Samsoniuk na podstawie akt radzieckich organów ścigania przechowywanych w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego, w zbiorach Zarządu KGB Ukraińskiej SRR w Obwodzie Rówieńskim (1919–1957) oraz w Archiwum Zarządu Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. Będziemy wdzięczni, jeżeli odezwą się Czytelnicy, krewni lub bliscy bohaterów naszej rubryki, którzy posiadają o nich dodatkowe informacje.

Powiązane publikacje
Ocaleni od zapomnienia: Aleksander Tarwacki
Artykuły
Aleksander Tarwacki pracował w II komisariacie policji w Równem. Podobnie jak wielu innych funkcjonariuszy został aresztowany przez sowietów w drugim dniu po inwazji Armii Czerwonej i ustanowieniu władzy radzieckiej na terenach Polski.
04 listopada 2022
Ocaleni od zapomnienia: Józef Afent
Artykuły
Nasz kolejny szkic jest poświęcony Józefowi Afentowi, starszemu policjantowi ІІ komisariatu policji w Równem aresztowanemu przez władze radzieckie następnego dnia po ich wkroczeniu na tereny II Rzeczypospolitej.
21 września 2022
Ocaleni od zapomnienia: Jerzy Tołwiński
Artykuły
Jerzy Tołwiński z Równego był jednym z wielu polskich policjantów represjonowanych przez władze radzieckie w latach 1939–1941. W 1940 r. został skazany na osiem lat poprawczych obozów pracy z powodu służby w «polsko-pańskiej» policji.
09 września 2022
Ocaleni od zapomnienia: Władysław Śliwiński
Artykuły
Jednym z bohaterów książki «Związek Walki Zbrojnej – 1 w Równem. 1939–1941» wydanej niedawno przez redakcję «Monitora Wołyńskiego» był Władysław Śliwiński. Na początku 1941 r. za konspiracyjną działalność antyradziecką został skazany na 10 lat pozbawienia wolności w poprawczych obozach pracy.
25 sierpnia 2022
Ocaleni od zapomnienia: Bolesław Chyl
Artykuły
Kolejny szkic w cyklu o polskich policjantach represjonowanych przez władze radzieckie w latach 1939–1941 został poświęcony Bolesławowi Chylowi z Klewania. W listopadzie 1939 r. Trybunał Wojskowy 5 Armii Frontu Ukraińskiego skazał go na rozstrzelanie, ponieważ był policjantem i w czasach II Rzeczypospolitej «zatrzymywał komunistów».
19 lipca 2022
Antoni Maciejewski: ciąg dalszy historii
Artykuły
17 lipca 1944 r. w bitwie pod Ankoną we Włoszech zginął urodzony w Równem Antoni Maciejewski. Zanim zaciągnął się do Armii Andersa, był więźniem sowieckich łagrów, do których trafił za udział w polskiej konspiracji.
17 lipca 2022
Ocaleni od zapomnienia: Edmund Kastner
Artykuły
Kolejny szkic w cyklu o funkcjonariuszach polskiej Policji Państwowej represjonowanych przez władze radzieckie w latach 1939–1941 jest poświęcony Edmundowi Kastnerowi – policjantowi z Klewania. Na początku 1940 r. razem z kolegami i konfidentami został oskarżony o «aktywną działalność przeciw ruchowi rewolucyjnemu» і «przygotowanie zbrojnego powstania», a następnie rozstrzelany.
04 lipca 2022
«Ci ludzie chodzili tymi samymi ulicami, co ja». Zaprezentowano książkę o polskim podziemiu w Równem
Artykuły
«Jest to książka o kwestii wyboru. Podobnie jak przed nami, Ukraińcami, obecnie stoi wybór zaangażować się w walkę o niepodległość czy szukać bezpiecznego miejsca, zostać wolontariuszem czy kolaborantem, tak Polacy w 1939 r. stali przed tym samym wyborem» – powiedziała Tetiana Samsoniuk, autorka publikacji «Związek Walki Zbrojnej – 1 w Równem. 1939–1941».
11 czerwca 2022
Ocaleni od zapomnienia: Władysław Jakuszewski
Artykuły
W okresie międzywojennym Władysław Jakuszewski pracował w policji w Równem, Kowlu, Dubnie i Zdołbunowie. Został aresztowany przez NKWD w listopadzie 1939 r., a w marcu 1941 r. za «aktywną działalność przeciw ruchowi rewolucyjnemu» został skazany na osiem lat poprawczych obozów pracy.
27 maja 2022