Kazimierz i Jan Jaźwińscy z Równego: ciąg dalszy historii
Artykuły

Szkice biograficzne Tetiany Samsoniuk o Kazimierzu i Janie Jaźwińskich nie zostały zakończone zwykłym dla rubryki «Ocaleni od zapomnienia» sformułowaniem: «Dalsze losy nie są nam znane». Niestety dokumenty zawarte w aktach śledztwa prowadzonego przez NKWD mówiły wprost: zostali rozstrzelani. Ale...

Przygotowując do druku tekst Tetiany Samsoniuk o pierwszym z braci, Kazimierzu Jaźwińskim, jak zwykle, szukaliśmy informacji o jego rodzinie, sprawdzaliśmy pisownię imion i nazwisk, weryfikowaliśmy informacje zawarte w aktach śledztwa. W trakcie tych poszukiwań trafiliśmy na forum internetowe. Jeden z jego uczestników pisał, że interesują go losy Kazimierza, Jana i Daniela Jaźwińskich.

Zrozumiałe było, że chodzi o te osoby, o których piszemy. Postanowiliśmy więc napisać na podany mail. Wiadomość na forum została umieszczona dziewięć lat temu, więc nie wiadomo było, czy mail jest jeszcze aktualny i czy ktoś nam odpowie. Wysłaliśmy list, jak nam się wydawało – w nieznane... Już po godzinie odpowiedział na niego Ian Zejma – wnuk Jana Jaźwińskiego.

«Moja matka nie wiedziała na pewno, co się stało z Kazimierzem i jej ojcem» – napisał Ian Zejma. Powiedział również, że stara się poznać historię swojej rodziny i podzielił się informacjami, które są mu znane. Dzięki temu mogliśmy poznać losy rodziny Jaźwińskich.

Jazwinski Jan Zejma

Na foto: Jan Jaźwiński. Zdjęcie udostępnione przez Iana Zejmę

Jak już mówiliśmy, Kazimierz i Jan Jaźwińscy zostali rozstrzelani 10 czerwca 1941 r. w Równem. Ich brat Daniel (ur. w 1897), wysiedlony jako osadnik w głąb ZSRR, zmarł na tyfus w Uzbekistanie w 1942 r. i tam został pochowany. Natomiast siostra, Maria Jaźwińska (ur. w 1893 r.), po ślubie Saganowska (w oparciu o akta NKWD podaliśmy wcześniej jej nazwisko jako Sadanowska), po wojnie mieszkała we Włoszech. Zmarła w Turynie w 1983 r.

Bronisława Jaźwińska, żona Kazimierza Jaźwińskiego, po wojnie mieszkała w Anglii. Zmarła w 1989 r. Ich syn Jarosław Jaźwiński, oficer Wojska Polskiego (pisaliśmy, że we wrześniu 1939 r. wyemigrował na Węgry), pracował jako architekt w Londynie, gdzie zmarł w 2010 r. Córka Irena w wieku 16 lat zmarła na tyfus w Uzbekistanie.

Żona Jana Jaźwińskiego, Leonia Katarzyna Drzemajło (ur. w 1899 r. w Zdołbunowie) i ich córka Halina zostały zesłane w głąb ZSRR. Przez Uzbekistan, Persję i Palestynę dotarły do Europy i w 1947 r. zamieszkały w Anglii. Leonia zmarła w 1983 r. w Londynie. Halina wyszła za mąż za Wacława Żejmę, z którym miała dwóch synów. Zmarła w Anglii 15 marca 2016 r.

Historia rodziny Jaźwińskich, jak i wielu z tych, którzy doznali sowieckich represji, jest tragiczna. Nie wszystkim udało się przetrwać w tym młynie historii. Ich potomkowie do dziś zbierają informacje o swoich przodkach. Częściowo pomogły w tym opracowania Tetiany Samsoniuk. Będziemy wdzięczni, jeżeli ktoś z naszych Czytelników podzieli się swoją wiedzą o rodzinie Jaźwińskich z Równego.

Natalia DENYSIUK

CZYTAJ TAKŻE:

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: KAZIMIERZ JAŹWIŃSKI

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: JAN JAŹWIŃSKI

Powiązane publikacje
Represje wobec wołyńskich Polaków: Policjant Antoni Witczak
Wydarzenia
Dla sowieckiego «wymiaru sprawiedliwości» zwykła działalność zawodowa mogła być powodem uwięzienia. Na przykład Antoni Witczak został skazany na osiem lat łagrów tylko za to, że był policjantem.
16 marca 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Jerzy Urbański z Chotiaczowa
Wydarzenia
Jerzy Urbański został zatrzymany 23 stycznia 1940 r. na obszarze Włodzimierskiego Oddziału Pogranicznego podczas próby nielegalnego przekroczenia granicy między terenami okupowanymi przez Niemcy oraz ZSRR.
05 marca 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Aktor z Warszawy Wiesław Batorski
Artykuły
O ile w większości spraw karnych aresztowanych Polaków śledczy NKWD fabrykowali zarzuty, o tyle w przypadku Wiesława Batorskiego śledztwo przez długi okres obywało się w ogóle bez nich. W państwie prawa jest to nie do pomyślenia, ale w ZSRR przepisy, jeśli zachodziła taka potrzeba, nie miały najwyższej mocy prawnej.
16 lutego 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Jeńcy Melchior Bała i Stanisław Fijoł
Artykuły
Melchior Bała i Stanisław Fijoł zostali zatrzymani przez żołnierzy Armii Czerwonej podczas próby przekroczenia granicy sowiecko-niemieckiej. Po ucieczce z obozu koncentracyjnego dla jeńców wojennych trafili do sowieckiego więzienia.
03 lutego 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Pracownik banku w Łucku Maksymilian Koryciński
Artykuły
Maksymilian Koryciński, pracownik banku w Łucku, został oskarżony przez NKWD o udział w antysowieckiej organizacji podziemnej. Zbudowawszy własną linię obrony, przetrwał prawie półtoraroczne śledztwo i otrzymał stosunkowo łagodny wyrok: «tylko» pięć lat zesłania.
20 stycznia 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Kolejarz z Kowla Michał Marian Skuła
Artykuły
Funkcjonariusze NKWD próbowali oskarżyć kowelskiego kolejarza Michała Mariana Skułę o współpracę z polskim wywiadem. Choć nie udało się im tego udowodnić, jednak bohater naszego eseju został skazany na osiem lat łagrów.
06 stycznia 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Kolejarze z Lubomla Leonard Dewald i Kazimierz Sieczka
Artykuły
Funkcjonariusze NKWD wszczęli wspólną sprawę karną przeciwko kolejarzom Leonardowi Dewaldowi i Kazimierzowi Sieczce, ponieważ obaj byli członkami partii OZN w Lubomlu. Pomimo faktu, że sprawa była szyta grubymi nićmi, obaj zostali skazani na osiem lat łagrów.
10 grudnia 2025
«Ta książka jest o mieszkańcach Równego». Zaprezentowano publikację poświęconą polskiej konspiracji
Artykuły
W Centrum Historii Cyfrowej w Równem odbyła się prezentacja książki dr Tetiany Samsoniuk «Związek Walki Zbrojnej – 1 w Równem. 1939–1941» zawierającej szkice biograficzne działaczy polskiej konspiracji w mieście w okresie «pierwszych sowietów».
29 listopada 2025
Represje wobec wołyńskich Polaków: Piotr Malinowski, dyrektor szkoły w Trościańcu
Artykuły
Piotr Malinowski, dyrektor szkoły rolniczej w Trościańcu pod Łuckiem, został «standardowo» oskarżony o działalność kontrrewolucyjną i skazany na osiem lat łagrów.
25 listopada 2025