Na Wydziale Filologii i Dziennikarstwa Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki odbyły się uroczyste obchody 110. rocznicy urodzin Józefa Łobodowskiego.

Spotkanie, które miało miejsce 25 marca, zainaugurowało w Łucku Rok Józefa Łobodowskiego, polskiego pisarza, tłumacza, publicysty, dziennikarza, którego życie i twórczość związane były m.in. z Równem i Łuckiem.

Jako pierwsza głos zabrała prorektor ds. działalności naukowej i innowacji Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego Natalia Pawlicha, która podkreśliła aktualność twórczości Łobodowskiego w kontekście współczesnej sytuacji na Ukrainie. Wiktoria Homoneс, p.o. kierownika Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Działalności Projektowej Rady Miasta Łuck, zwróciła uwagę na to, że Łuck był małą ojczyzną lub dużą częścią życia wielu ciekawych postaci ukraińskiej i polskiej historii, w tym Józefa Łobodowskiego.

Wicekonsul Konsulatu Generalnego RP w Łucku Teresa Chruszcz, powiedziała, że Rok Józefa Łobodowskiego jest wspólnym projektem konsulatu i uczelni, którego celem jest promowanie spuścizny tego działacza. Jak powiedziała wicekonsul, Łobodowski «promował ukraińską kulturę w Polsce, tutaj pokazywał również polską kulturę. Robił to na szerokim tle, dlatego że wpisywał to wszystko w kontekst kultury europejskiej».

Teresa Chruszcz przedstawiła zaplanowane na ten rok wydarzenia. Przede wszystkim przypomniała, że do 15 kwietnia przyjmowane są prace do konkursu esejów pt. «Józef Łobodowski i współczesność». Udział w nim mogą wziąć wszyscy chętni.

Na maj zaplanowano prezentację książki o Łobodowskim oraz spotkanie ze studentami poświęcone jego poezji. We wrześniu w Łucku zostanie wręczona Nagroda im. Józefa Łobodowskiego, a w październiku na Wschodnioeuropejskim Uniwersytecie Narodowym odbędzie się konferencja naukowa, podczas której, jak zaznaczyła Teresa Chruszcz, twórczość pisarza zostanie przeanalizowana w nowym, dzisiejszym kontekście. «W tym roku obchodzimy również piętnastolecie wejścia Polski do Unii Europejskiej i kontekst europejski, który powinniśmy podkreślić przy Łobodowskim, jest tym bardziej wart zaznaczenia z tej perspektywy», – dodała.

W ramach inauguracji Roku Łobodowskiego wykład na temat powiązań pisarza z Ukrainą odczytała profesor Switłana Krawczenko, która od dawna bada życie i twórczość autora. «Każdy naród ma działaczy, których skala myśli i twórczości wykracza daleko poza granice kultury narodowej i zyskuje znaczenie globalne. Do takich pisarzy należy Józef Łobodowski, artysta, który tworzył na styku wielu kultur: polskiej, ukraińskiej, rosyjskiej, białoruskiej i hiszpańskiej» – powiedziała Switłana Krawczenko. «Józef Lobodowski należy do tych światowej klasy pisarzy, których Ukraińcy muszą znać» – podkreśliła, zaznaczając, że Ukraina była jednym z głównych motywów jego życia i twórczości.

Prezes lubelskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, redaktor naczelny dwumiesięcznika «Lublin. Kultura i Społeczeństwo» Zbigniew Fronczek opowiedział o działalności dziennikarskiej Łobodowskiego w Lublinie w latach 30., założonych i wydawanych przez niego pismach, relacjach z władzami oraz jego działalności na rzecz polsko-ukraińskiego porozumienia. Zbigniew Fronczek przypomniał, że pierwszą Nagrodę im. Józefa Łobodowskiego wręczono w 2015 r. w Łucku. Wówczas otrzymali ją Wasyl Słapczuk i Olena Krysztalska z Łucka oraz profesor Feliks Czyżewski z Lublina.

Uroczystość zakończyła się pokazem filmu «W hołdzie Józefowi Łobodowskiemu» nakręconego przez studentów Wydziału Filologii i Dziennikarstwa.

Józef Łobodowski (1909–1988) – autor 12 zbiorów poetyckich, 7 powieści, kilkuset artykułów, licznych przekładów z języka ukraińskiego, rosyjskiego, hiszpańskiego i włoskiego. W latach 1933–1934 pełnił służbę wojskową w Równem. W latach 1937–1938 mieszkał w Łucku. Był redaktorem czasopisma «Wołyń». Po wojnie mieszkał w Madrycie, współpracował z Radiem Madryt i polską prasą emigracyjną. Po śmierci jego prochy zostały przewiezione do Lublina i złożone w grobie matki na cmentarzu przy ulicy Lipowej.

Oleksandra SADOWA, Switłana SACHARUK,
Wydział Filologii i Dziennikarstwa WUN im. Łesi Ukrainki
Fot. Anatolij OLICH