List do redakcji: Aleksander Tarwacki nadal jest poszukiwany przez rodzinę
Artykuły

Losy Aleksandra Tarwackiego, policjanta z Równego skazanego przez Kolegium Specjalne NKWD na osiem lat łagrów, na łamach «Monitora Wołyńskiego» opisała Tetiana Samsoniuk. Szkic biograficzny oparła na aktach śledztwa przechowywanych w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego.

Dziś publikujemy list do redakcji, który uzupełnia informacje przedstawione w tym artykule.

***

Nazywam się Sławomir Tarwacki i od ponad 18 lat zajmuję się genealogią naszego rodu (w Polsce mieszka tylko 450 osób o tym nazwisku). Aleksander Tarwacki był i jest nadal poszukiwany przez dalszą jak i najbliższą rodzinę.

Wiem, że rodzina (mamy kontakt) pisała do Polskiego Czerwonego Krzyża i do różnych instytucji w ZSRR. Bez rezultatu. Po rozmowie telefonicznej z dalszą rodziną z Kosewka i Pomiechówka (Marek Wiechowicz, dziękuję za zdjęcia) zadecydowaliśmy, że to ja napiszę ten list, gdyż posiadam to samo nazwisko.

Aleksander Tarwacki, syn Andrzeja (1851–1911) i Marianny Szafrańskiej (1854–1915) urodził się 11 sierpnia 1890 r. w Kosewku (w artykule Tetiany Samsoniuk zgodnie z aktami sprawy prowadzonej przez NKWD podano datę urodzenia 11 stycznia 1890 r. – red.).

Aleksander Tarwacki (XIII okręg wołyński Policji Państwowej)

Rodzeństwo Aleksandra to: Antonii (1875–1876), Józefa (1877–1906, mąż Stanisław Kamiński), Józef (1879–1880), Wacław (1880–1919, żona Józefa Tomaszewska), Bolesław (1883–1918, żona Bronisława Wędrońska, a następnie Amelia Brzezińska), Jan (1886–1946, żona Helena Wawrzyńska), Zofia (1888–1982, mąż Bolesław Wawrzyński), Leonard (1892–1951, żona Marianna Traczyk), Marianna (1895–1981, mąż Bolesław Lewandowski), Feliksa (1897–?, mąż Zych) i Czesław (1899–1957, żona Marianna Kraszewska).

Aleksander Tarwacki w 1919 r. poślubił Mariannę Kobuszewską, która zmarła w 1921 r. Syn Aleksander żył tylko trzy miesiące i zmarł w 1920 r. Druga żona to Czesława Łabęda. Ślub odbył się 31 sierpnia 1932 r. Z tego związku urodził się Lucjan (1924–2003) i Kazimierz (1934–1982).

W książce «Peowiacy i ich losy» Jacek Emil Szczepański wymienia Aleksandra i jego brata Czesława: «Podczas manewrów w 1917 r. nowodworskim plutonem dowodził instruktor Czesław Zieliński ps. «Longin», starszy brat komendanta Ignacego Zielińskiego. Ich ludzie utrzymywali kontakty z peowiakami z okolic Góry. Wynikało to z faktu, że niektórzy z nich mieli rodziny lub urodzili się na terenie tej gminy, np. Wacław Sosiński ps. «Waligóra» w Krubinie. W Nowym Dworze pełnił on funkcję sekcyjnego i komendanta poczty. We wsi Góra przyszli na świat Władysław Dłutek ps. «Czarnecki», a także wspomniani bracia Zielińscy. Komendant I. Zieliński zorganizował także trzecią sekcję POW we wsi Kosewko, która podlegała oddziałowi w Nowym Dworze. Tworzyli ją m.in. Zygmunt Łabęda ps. «Brzeziński», Leon Pietrzak ps. «Walczak», Stanisław Szafrański ps. «Jaworski», Stanisław Szyperski ps. «Wilk», Aleksander Tarwacki ps. «Zawadzki» i jego młodszy brat Czesław Tarwacki ps. «Kamiński» oraz Stanisław Wróblewski ps. «Silwia». Dowódcą (sekcyjnym) oddziału w Kosewku był młynarz Juliusz Leon Szyperski ps. «Wiśniewski».

W «Spisie rodzin wojskowych wywiezionych do ZSRR» w Zeszycie IV z roku 1944 pod nr 12204 widnieje Czesława Tarwacka z synami Kazimierzem i Lucjanem.

Aleksander Tarwacki przebywał w obozie pracy «Karłag» zlokalizowanym w obwodzie karagandyjskim koło Karagandy w centralnej części Kazachstanu. Natomiast reszta rodziny trafiła do Północnego Kazachstanu. W «Spisie…» podano, że Czesława Tarwacka z synami trafiła do «Sew.Kazachst.obł., Bułajewski rej., Czystowski z/sow. Centrala», czyli do wsi Czystowskoje w rejonie bułajewskim położonym na terenie obwodu północnokazachstańskiego.

Czesława Tarwacka z synami Kazimierzem i Lucjanem na liście rodzin wojskowych wywiezionych do ZSRR

Syn Aleksandra Tarwackiego, Lucjan, wstąpił do Armii Andersa i jeszcze w 1948 r. przebywał w Anglii. Można to wywnioskować z kartki nadesłanej do brata. Losy Czesławy Tarwackiej i syna Kazimierza nie są nam znane. Być może również «wyszli» z Armią Andersa, ale wrócili wcześniej do Polski, by szukać Aleksandra.

Kartka przesłana przez Lucjana Tarwackiego do brata

Lucjan Tarwacki

Lucjan zmarł jako kawaler. Natomiast Kazimierz w 1982 r. zginął śmiercią tragiczną. Mieli wraz z żoną Czesławą jednego syna Jarosława. Praprawnuk Aleksandra Jakub ma obecnie 8 lat.

Sławomir Tarwacki

Powiązane publikacje
Represje wobec wołyńskich Polaków: Policjant Antoni Witczak
Wydarzenia
Dla sowieckiego «wymiaru sprawiedliwości» zwykła działalność zawodowa mogła być powodem uwięzienia. Na przykład Antoni Witczak został skazany na osiem lat łagrów tylko za to, że był policjantem.
16 marca 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Jerzy Urbański z Chotiaczowa
Wydarzenia
Jerzy Urbański został zatrzymany 23 stycznia 1940 r. na obszarze Włodzimierskiego Oddziału Pogranicznego podczas próby nielegalnego przekroczenia granicy między terenami okupowanymi przez Niemcy oraz ZSRR.
05 marca 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Aktor z Warszawy Wiesław Batorski
Artykuły
O ile w większości spraw karnych aresztowanych Polaków śledczy NKWD fabrykowali zarzuty, o tyle w przypadku Wiesława Batorskiego śledztwo przez długi okres obywało się w ogóle bez nich. W państwie prawa jest to nie do pomyślenia, ale w ZSRR przepisy, jeśli zachodziła taka potrzeba, nie miały najwyższej mocy prawnej.
16 lutego 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Jeńcy Melchior Bała i Stanisław Fijoł
Artykuły
Melchior Bała i Stanisław Fijoł zostali zatrzymani przez żołnierzy Armii Czerwonej podczas próby przekroczenia granicy sowiecko-niemieckiej. Po ucieczce z obozu koncentracyjnego dla jeńców wojennych trafili do sowieckiego więzienia.
03 lutego 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Pracownik banku w Łucku Maksymilian Koryciński
Artykuły
Maksymilian Koryciński, pracownik banku w Łucku, został oskarżony przez NKWD o udział w antysowieckiej organizacji podziemnej. Zbudowawszy własną linię obrony, przetrwał prawie półtoraroczne śledztwo i otrzymał stosunkowo łagodny wyrok: «tylko» pięć lat zesłania.
20 stycznia 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Kolejarz z Kowla Michał Marian Skuła
Artykuły
Funkcjonariusze NKWD próbowali oskarżyć kowelskiego kolejarza Michała Mariana Skułę o współpracę z polskim wywiadem. Choć nie udało się im tego udowodnić, jednak bohater naszego eseju został skazany na osiem lat łagrów.
06 stycznia 2026
Represje wobec wołyńskich Polaków: Kolejarze z Lubomla Leonard Dewald i Kazimierz Sieczka
Artykuły
Funkcjonariusze NKWD wszczęli wspólną sprawę karną przeciwko kolejarzom Leonardowi Dewaldowi i Kazimierzowi Sieczce, ponieważ obaj byli członkami partii OZN w Lubomlu. Pomimo faktu, że sprawa była szyta grubymi nićmi, obaj zostali skazani na osiem lat łagrów.
10 grudnia 2025
«Ta książka jest o mieszkańcach Równego». Zaprezentowano publikację poświęconą polskiej konspiracji
Artykuły
W Centrum Historii Cyfrowej w Równem odbyła się prezentacja książki dr Tetiany Samsoniuk «Związek Walki Zbrojnej – 1 w Równem. 1939–1941» zawierającej szkice biograficzne działaczy polskiej konspiracji w mieście w okresie «pierwszych sowietów».
29 listopada 2025
Represje wobec wołyńskich Polaków: Piotr Malinowski, dyrektor szkoły w Trościańcu
Artykuły
Piotr Malinowski, dyrektor szkoły rolniczej w Trościańcu pod Łuckiem, został «standardowo» oskarżony o działalność kontrrewolucyjną i skazany na osiem lat łagrów.
25 listopada 2025